Κρίσιμη χαρακτηρίζουν ανθρωπιστικές οργανώσεις την αυριανή σημαντική ακροαματική διαδικασία της ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας, με την οποία κρίνεται το αν η Τουρκία είναι «ασφαλής τρίτη χώρα» για τους πρόσφυγες.
Συγκεκριμένα, το ΣτΕ θα εκδικάσει την Παρασκευή την υπόθεση του Σύρου αιτούντα άσυλο Νουρ, ο οποίος προσέφυγε στο Ανώτατο Διοικητικό Δικαστήριο κατά της απόφασης της Επιτροπής Προσφυγών που έκρινε απαράδεκτη την αίτηση ασύλου του με το επιχείρημα ότι η Τουρκία είναι «ασφαλής τρίτη χώρα».
Επίσης, θα εκδικάσει η υπόθεση ενός άλλου πρόσφυγα του οποίου η αίτηση κρίθηκε απαράδεκτη με βάση το ίδιο επιχείρημα, αλλά και οι αιτήσεις ακύρωσης δύο μη κυβερνητικών οργανώσεων, οι οποίες αμφισβητούν τη συνταγματικότητα της σύνθεσης των νέων ανεξάρτητων Επιτροπών Προσφυγών που συστάθηκαν τον Ιούνιο του 2016.
Υπενθυμίζεται ότι τον Φεβρουάριο του 2017, το Δ’ Τμήμα του Συμβουλίου της Επικρατείας παρέπεμψε την υπόθεση του Νουρ στην Ολομέλεια του Δικαστηρίου λόγω της σοβαρότητας των ζητημάτων που αυτή θέτει.
Η Διεθνής Αμνηστία θεωρεί ότι η Τουρκία δεν είναι ασφαλής χώρα για τον Νουρ, ζητά να μην απελαθεί και να εξεταστεί κατ’ ουσία το αίτημα ασύλου του στην Ελλάδα.
Αν το Δικαστήριο απορρίψει την αίτηση ακύρωσης του Νουρ θεωρώντας ότι η Τουρκία είναι «ασφαλής τρίτη χώρα», τότε αυτός κινδυνεύει να επιστραφεί άμεσα στην Τουρκία.
Ο Νουρ παραμένει υπό αστυνομική κράτηση από τον Σεπτέμβριο του 2016 εν αναμονή της απόφασης για την υπόθεση του. Προς το παρόν, κρατείται στο αστυνομικό τμήμα της Μυτιλήνης, στη Λέσβο, σε άθλιες συνθήκες.
Οι δικηγόροι του πρόσφυγα έχουν αμφισβητήσει τη νομιμότητα της κράτησης του ενώπιον των τοπικών δικαστηρίων στη βάση ότι έχει εξαντληθεί το ανώτατο όριο κράτησης, το οποίο σύμφωνα με το ελληνικό δίκαιο ορίζεται σε 90 ημέρες, καθώς και ότι το Συμβούλιο της Επικρατείας έχει αναστείλει προσωρινά την απέλασή του.
Όπως σημειώνεται, «ανεξάρτητος κοινωνικός λειτουργός έχει διαγνώσει ότι ο Νούρ πάσχει από διαταραχή μετατραυματικού στρες εξαιτίας των αεροπορικών βομβαρδισμών στη Συρία και η ψυχική υγεία του επιδεινώνεται λόγω των συνθηκών κράτησης και της αβεβαιότητας για το μέλλον του. Τα τοπικά δικαστήρια διέταξαν τη συνέχιση της κράτησης του Noori με το αιτιολογικό ότι υπάρχει κίνδυνος να διαφύγει στο εξωτερικό».
Ακόμη, το Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων σημειώνει ότι, αν και κανένας δεν έχει επιστρέψει μέχρι σήμερα αναγκαστικά στην Τουρκία, η απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας «θα μπορούσε να ανοίξει το δρόμο για ένα μεγάλο αριθμό επιστροφών αιτούντων άσυλο στην Τουρκία, χωρίς πρώτα να εξεταστούν τα αιτήματά τους επί της ουσίας».
Η απόφαση, συνεχίζει η οργάνωση, «θα είναι ένα κρίσιμο τεστ της βάσης της συμφωνίας ΕΕ-Τουρκίας και των αμφίβολων ισχυρισμών της ΕΕ ότι η Τουρκία είναι σε θέση να προσφέρει αποτελεσματική προστασία στους πρόσφυγες».
Δέκα οργανώσεις(*) που έχουν συστήσει την «Καμπάνια για την Πρόσβαση στο ‘Ασυλο» υπογραμμίζουν ότι «διακυβεύεται όχι μόνο η διεθνής προστασία στην Ελλάδα, αλλά το κράτος δικαίου και η ίδια η δημοκρατία στην Ελλάδα και στην Ευρώπη».
Ως προς τις Επιτροπές Προσφυγών, οι οργανώσεις αναφέρουν ότι η ακύρωση των προσβαλλόμενων πράξεων «είναι ζητούμενο κομβικής σημασίας, καθώς αφορούν καταστρατηγήσεις αρχών και κανόνων δικαίου αυξημένης τυπικής ισχύος, που άπτονται του πυρήνα των δικαιωμάτων του ανθρώπου, όπως είναι η αρχή της μη επαναπροώθησης, το δικαίωμα ακρόασης, το δικαίωμα σε αποτελεσματική προσφυγή και βέβαια το δικαίωμα στο άσυλο».
Ένας χρόνος εφαρμογής της Συμφωνίας
Παράλληλα, η Διεθνής Αμνηστία επισημαίνει σχετικά ότι η «συμφωνία» Ε.Ε.-Τουρκίας, η οποία υπογράφηκε στις 18 Μαρτίου 2016, άνοιξε τον δρόμο για την Ελλάδα ώστε η τελευταία να επιστρέφει αιτούντες άσυλο και πρόσφυγες στην Τουρκία.
Ωστόσο, η Τουρκία δεν αποτελεί επί του παρόντος ασφαλής χώρα για τους πρόσφυγες που επιστρέφονται πίσω σε αυτήν. Παρέχει πλήρες καθεστώς πρόσφυγα μόνο σε άτομα που κατάγονται από την Ευρώπη. Η συντριπτική πλειοψηφία των αιτούντων άσυλο και των προσφύγων δεν διαθέτουν τα απαραίτητα μέσα διαβίωσης και δεν τους χορηγείται κρατική υποστήριξη.
Με αφορμή την συμπλήρωση ενός χρόνου από την υπογραφή της ευρωτουρκικής συμφωνίας, «μιας συμφωνίας που «υπονομεύει τα θεμέλια μιας Ευρώπης που εδράζεται στα ανθρώπινα δικαιώματα και την αξία του Ανθρώπου» η Διεθνής Ομοσπονδία Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και έξι ανθρωπιστικές οργανώσεις (Γιατροί Χωρίς Σύνορα, Γιατροί του Κόσμου, Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες, Αλληλεγγύη- SolidarityNow και Διεθνής Αμνηστία) θα δώσουν την επόμενη εβδομάδα συνέντευξη Τύπου στην Αθήνα με στόχο να αναδείξουν τις συνέπειες της Συμφωνίας.
Η συνέντευξη τύπου έχει οριστεί για τις 16 Μαρτίου, την ημέρα που με απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής επανενεργοποιείται ο Κανονισμός του Δουβλίνου, με αποτέλεσμα την επιστροφή αιτούντων άσυλο στην πρώτη χώρα εισόδου στην Ε.Ε.
(*) Ολόκληρη η
που υπογράφουν οι εξής οργανώσεις: Αίτημα, ‘Αρσις, Δίκτυο Κοινωνικής Υποστήριξης Προσφύγων και Μεταναστών, Ελληνικό Παρατηρητήριο των Συμφωνιών του Ελσίνκι, Ελληνικό Φόρουμ Προσφύγων, Οικουμενικό Πρόγραμμα Προσφύγων, Κόσμος χωρίς Πολέμους και Βία, Επιτροπή Αλληλεγγύης στους Πρόσφυγες Χίου «ΛΑΘΡΑ;», PRAKSIS και Πρωτοβουλία για τα Δικαιώματα των Κρατουμένων.
