Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Μια μέρα στον καταυλισμό

Ξημερώματα, έξω από τον φράχτη, οι πρόσφυγες περιμένουν υπομονετικά

Φωτ.: Βασίλης Μαθιουδάκης

Μια μέρα στον καταυλισμό

  • A-
  • A+

ΑΠΟΣΤΟΛΗ, ΕΙΔΟΜΕΝΗ

Ο δρόμος προς τα σύνορα στρίβει δεξιά, στο ύψος του χωριού της Ειδομένης και οδηγεί στο μέσον του καταυλισμού που εκτείνεται περίπου 2 χιλιόμετρα κατά μήκος των σιδηροδρομικών γραμμών.

Διασχίζοντας τις γραμμές, πίσω από σταθμευμένες αστυνομικές κλούβες, βρίσκονται τα νέα κοντέινερ της FRONTEX, που αναμένεται να αναλάβει την ταυτοποίηση όσων προσφύγων δεν καταγράφηκαν στα νησιά, όπως και μεγάλες λευκές σκηνές που μέχρι την περασμένη εβδομάδα λειτουργούσαν σαν ιατρεία, ιματιοθήκη και χώρος γραφείων από τους διεθνείς οργανισμούς και τις ΜΚΟ.

Φωτ.: Βασίλης Μαθιουδάκης

Μετά την εξέγερση της περασμένης Τετάρτης, τη δεύτερη από τότε που απαγορεύτηκε το πέρασμα των συνόρων σε όσους πρόσφυγες δεν κατάγονται από τη Συρία, το Ιράκ και το Αφγανιστάν, οι διεθνείς οργανισμοί και οι ΜΚΟ λειτουργούν με προσωπικό ασφαλείας και στις σκηνές μένουν πρόσφυγες, κυρίως ιρανικής καταγωγής.

Την εξυπηρέτηση των αναγκών τους την έχουν αναλάβει κυρίως συλλογικότητες εθελοντών, που δρουν στο δεξί τμήμα του καταυλισμού, περίπου ένα χιλιόμετρο προς τα λιβάδια, εκεί όπου βρίσκονταν οι αποθήκες.

Δίπλα στα λογότυπα του ΟΗΕ, του Ερυθρού Σταυρού και οργανώσεων πάνω στις σκηνές, είναι γραμμένα συνθήματα εναντίον των συνόρων και υπέρ της ελεύθερης μετακίνησης.

Φωτ.: Βασίλης Μαθιουδάκης

Καποιες σκηνές φιλοξενούν πρόσφυγες που δεν περνούν, άλλες λειτουργούν για τις ανάγκες του Κοινωνικού Ιατρείου Θεσσαλονίκης ή για τη διεθνή συλλογικότητα No Borders, που ετοιμάζουν «σούπα ελευθερίας» και «τσάι αλληλεγγύης» ή μοιράζουν ζεστό φαγητό από τα σταματημένα βαγόνια σε πρόσφυγες που σχηματίζουν ουρά εκατοντάδων μέτρων.

«Προσπαθώ να μην το σκέφτομαι πολύ, να κάνω τη δουλειά μου. Κάθε άνθρωπος έχει ανάγκες», μας λέει ο Γκρεγκ, γύρω στα 25, που ήρθε από τις ΗΠΑ στα σύνορα, για να δείξει αλληλεγγύη στους πρόσφυγες. Δίπλα του, ο Πίξι από τη Σλοβενία λέει ότι έχει να κάνει μπάνιο δέκα μέρες και δείχνει το νέο εσώρουχο που έφτιαξε από γυναικείο καλσόν.

«Νόμιζα ότι θα αποστασιοποιηθώ, όμως με απορροφά η κατάσταση όλο και περισσότερο. Αλλοι έρχονται για να βγάλουν φωτογραφίες για το φέισμπουκ ή για δουλειά. Εμείς ξέρουμε τους πρόσφυγες με τα ονόματά τους, ζούμε μαζί τους, κοιμόμαστε στον καταυλισμό. Είναι άνθρωποι που υποφέρουν από μια φασιστική Ε.Ε.», λέει.

Φωτ.: Βασίλης Μαθιουδάκης

Η κατάσταση είναι περισσότερο τεταμένη στο αριστερό μέρος του καταυλισμού. Για περίπου ένα χιλιόμετρο μέχρι το συρματόπλεγμα που ορίζει τα σύνορα, εκεί όπου κάποτε υπήρχε μόνο μια πυραμίδα να σηματοδοτεί το όριο της εδαφικής επικράτειας, οι σιδηροδρομικές γραμμές σχηματίζουν διάδρομο, πάνω στον οποίο πηγαινοέρχονται διαρκώς πρόσφυγες, υπάλληλοι οργανώσεων, εθελοντές και οπερατέρ.

Στα χωράφια μπροστά από τις γραμμές έχουν εγκατασταθεί σε διάσπαρτες, μικρές σκηνές πρόσφυγες, που ελπίζουν πως θ’ ανοίξουν τα σύνορα και γι’ αυτούς.

Η μυρωδιά καμένου πλαστικού προέρχεται κυρίως από εδώ, από τις μικρές φωτιές που ανάβουν δίπλα στις σκηνές, για να ζεσταθούν και να φτιάξουν φαγητό.

Πίσω από τις γραμμές, οριοθετημένοι από κάγκελα, οι Σύροι προχωρούν προς τη συρόμενη πόρτα που θα τους επιτρέψει να συνεχίσουν το ταξίδι.

Αφού περιμένουν καθιστοί αρκετή ώρα μέχρι να περάσουν ένας ένας τον κλοιό των αστυνομικών που δίνουν συνεχή παραγγέλματα («πουλ μπακ εντ σιτ ντάουν» και «κάντε λίγο πίσω, γαμώ το στανιό μου»), περνούν, άλλοι μ’ ένα αδιόρατο χαμόγελο και άλλοι ανέκφραστοι και κουρασμένοι.

Από την ίδια συρόμενη πόρτα, επιστρέφουν άλλοι, που είχαν δηλώσει στοιχεία που δεν επιβεβαιώθηκαν στον έλεγχο της γειτονικής χώρας. Μπροστά στην πόρτα, σχηματίζουν βουνό τα πράγματα που εγκαταλείφθηκαν ή χάθηκαν στην πορεία, κουβέρτες, ρούχα, παπούτσια, παιδικά παιχνίδια, αδιάψευστος μάρτυρας της αδιάκοπης κίνησης των ανθρώπων προς την ασφάλεια.

Χειρόγραφο τελεσίγραφο

Τις τελευταίες ημέρες, αρκετές εκατοντάδες μετανάστες και πρόσφυγες έχουν φύγει με πούλμαν και άλλα μέσα για την Αθήνα και άλλες περιοχές, ωστόσο περίπου χίλιοι έχουν παραμείνει και συνεχίζουν την κατάληψη της σιδηροδρομικής γραμμής, εμποδίζοντας τη διέλευση των διεθνών εμπορικών αμαξοστοιχιών.

Φωτ.: Βασίλης Μαθιουδάκης

Στα τέλη της περασμένης εβδομάδας, αστυνομικοί, εκ μέρους -όπως είπαν- του υπουργείου Μεταναστευτικής Πολιτικής, μοίρασαν στους πρόσφυγες της Ειδομένης ένα φυλλάδιο στα αραβικά, γραμμένο στο χέρι, που τους εξηγεί πως δεν υπάρχει η δυνατότητα να περάσουν τα σύνορα και τους δίνει διορία τριών ημερών (έληξε την Κυριακή), για να φύγουν με τα πούλμαν και τις αμαξοστοιχίες που διατίθενται δωρεάν για τον σκοπό αυτό.

Φαίνεται πως δεν έχουν αλλάξει πολλά στους υπολογιστές του υπουργείου Εσωτερικών από πέρσι τον Δεκέμβριο, όταν το υπουργείο μοίραζε στους Σύρους της πλατείας Συντάγματος φυλλάδιο γραμμένο στο χέρι, για να τους ζητήσει να τερματίσουν την καθιστική διαμαρτυρία τους, εξηγώντας πως δεν υπήρχε η κατάλληλη γραμματοσειρά. Μάλιστα, αυτή τη φορά φαίνεται πως το υπουργείο δεν διαθέτει ούτε χαρτί.

Το φυλλάδιο φέρει το λογότυπο και τα στοιχεία μιας ΜΚΟ και της Υπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ, ωστόσο εργαζόμενοι της οργάνωσης και του οργανισμού που δραστηριοποιούνται στον καταυλισμό διευκρινίζουν πως η αστυνομία χρησιμοποίησε ένα φύλλο χαρτιού με τυπωμένα τα λογότυπά τους, χωρίς να ρωτήσει κανέναν.

Πάντως αυτό που προβληματίζει τους πάντες στον καταυλισμό δεν είναι η προχειρότητα του φυλλαδίου, αλλά το περιεχόμενό του.

Αν και σχεδόν όλοι συμφωνούν πως τα σύνορα δεν θα ανοίξουν και πως η παραμονή των ανθρώπων εδώ δεν έχει νόημα για τους ίδιους και δημιουργεί προβλήματα στους υπόλοιπους, κανείς δεν θεωρεί πιθανό να εγκαταλείψουν την περιοχή τόσοι άνθρωποι σε διάστημα λίγων ημερών.

Την ίδια στιγμή, προειδοποιούν πως μια βίαιη επέμβαση της αστυνομίας δεν θα λύσει κανένα πρόβλημα, ενώ αντιθέτως θα δημιουργήσει πολλά.

«Να το σκεφτούν πολύ καλά, εδώ υπάρχουν πολλές γυναίκες και πολλά μωρά παιδιά», μας λέει εργαζόμενος σε διεθνή οργανισμό.

«Αν κάνεις επέμβαση, θα έχεις απώλειες και τραυματίες, θα δημιουργήσεις μια κατάσταση, όπου οι μεν θα πετούν πέτρες και οι άλλοι θα ρίχνουν χημικά. Με επέμβαση θα χάσουμε και δεν θα πετύχουμε τίποτα. Θα φύγουν τη μία μέρα, την άλλη θα ξανάρθουν», μας λέει αστυνομικός που βρίσκεται στον καταυλισμό, για να ρυθμίσει τη ροή των προσφύγων που περνούν τα σύνορα.

Ο ίδιος προτείνει να περιφραχθεί με συρματόπλεγμα η σιδηροδρομική γραμμή και να δημιουργηθεί μια πύλη ελεγχόμενη από την αστυνομία, που θα ρυθμίζει την πρόσβαση στον καταυλισμό.

Αλλοι πάλι προτείνουν να δημιουργηθεί ελεγχόμενη πύλη σε μια γέφυρα του Γαλλικού ποταμού έξω από τον καταυλισμό ή σε άλλα σημεία της διαδρομής προς την Ειδομένη.

Τελευταία επιλογή

Φωτ.: Βασίλης Μαθιουδάκης

Οι ίδιοι οι πρόσφυγες φαίνονται διχασμένοι. Δύο Ιρανοί μάς λένε πως πρώτη τους επιλογή είναι να περάσουν τα σύνορα, για να φτάσουν στη Γερμανία.

Προσθέτουν όμως πως, αν αυτό δεν είναι εφικτό, η αμέσως επόμενη επιλογή τους είναι να ζήσουν στη Θεσσαλονίκη ή στην Αθήνα και να βρουν δουλειά.

Ωστόσο, αρκετοί, κυρίως Μαροκινοί, είναι αυτοί που παρατηρούν από μικρή απόσταση την ομάδα των Σύρων και των άλλων προσφύγων που περνούν τα σύνορα και ρωτούν πότε θα ανοίξουν και γι’ αυτούς, ενώ τις προηγούμενες ημέρες έκαναν κινητοποιήσεις, διεκδικώντας να περάσουν.

Ορισμένοι λένε σε δημοσιογράφους πως, αν τελικά δεν ανοίξουν τα σύνορα, θα συνεχίσουν τη διαδρομή τους μέσα από τα βουνά, ψάχνοντας τον δρόμο τους με GPS.

«Πιστεύουν ότι τα σύνορα θα ανοίξουν, δεν μπορούν να το βγάλουν από τον νου τους. Οσο όμως κι αν πιστεύω κι εγώ πως έχουν δικαίωμα να βρίσκονται εδώ, όσο κι αν θέλω να περάσουν, πιστεύω ότι είναι καλύτερα γι’ αυτούς να πάνε πίσω και να ζητήσουν άσυλο. Τι θα κάνουν εδώ; Θα πεθάνουν», μας λέει ο Πίξι, μέλος της αναρχικής και αντιφασιστικής διεθνούς συλλογικότητας No Borders, που περνά τους τελευταίους μήνες στα βαλκανικά σύνορα, μαγειρεύοντας και βοηθώντας τους πρόσφυγες.

Στημένο σκηνικό;

Φωτ.: Βασίλης Μαθιουδάκης

Σύμφωνα πάντως με άλλους που γνωρίζουν καλά τα συμβαίνοντα στον καταυλισμό, τα πράγματα δεν είναι όσο αθώα φαίνονται.

Εθελοντές και δημοσιογράφοι αναφέρονται σε ένα άλλο φυλλάδιο στα αραβικά, που το μοίρασαν την περασμένη εβδομάδα στους Μαροκινούς κάποιοι που παρουσιάστηκαν σαν ξένοι δημοσιογράφοι.

Τους ενημέρωναν πως είναι ζήτημα ημερών να ανοίξουν ξανά τα σύνορα και πως καλό θα ήταν να παραμείνουν στην περιοχή.

«Δεν ξέρω τι να πιστέψω. Θέλουν κάποια ΜΜΕ να στήσουν σκηνικό έντασης, για να πουλήσουν τηλεοπτική εικόνα; Εχω επισκεφτεί τα νησιά και έχουν δει πολλά τα μάτια μου από τα ξένα και τα ελληνικά ΜΜΕ», μας λέει δημοσιογράφος μεγάλης εφημερίδας του εξωτερικού, από τις πρώτες που ανέδειξαν την ύπαρξη της Ειδομένης.

«Οταν το κράτος απέχει, ο κάθε επιτήδειος μοιράζει φυλλάδια και διαχέει πληροφορίες, διατηρώντας την ένταση και μετατρέποντας τους μετανάστες σε θύματα άλλων μεταναστών και μαφιών, που έχουν δημιουργήσει συμμορίες και εδραιώνουν το δίκαιο του ισχυρού.

»Αλλη μια λάθος απόφαση της Ευρώπης, η απόφαση να κλείσει μέσα σε μια ώρα τα σύνορα σε τέσσερις βαλκανικές χώρες, χωρίς να δοθεί ο αναγκαίος χρόνος για τη διευθέτηση της ροής, έχει οδηγήσει στην εμφάνιση παραβατικής συμπεριφοράς στον καταυλισμό, όπου κάποιοι χρησιμοποιούν οποιοδήποτε κοφτερό αντικείμενο, για να επιβάλουν μια νέα τάξη πραγμάτων στην Ειδομένη, όπως έχει δημιουργήσει και θρησκευτικές εντάσεις μεταξύ σιιτών και σουνιτών, με αποτέλεσμα να έχει χωριστεί στα δύο ο καταυλισμός.

»Επιτέλους, για πρώτη φορά το κράτος πρέπει να παρέμβει και να υπάρξει ένας έλεγχος όσων εισέρχονται στον καταυλισμό, για τη σωτηρία των ίδιων των μεταναστών και όποιου κινείται εδώ. Εκτός αν κάποιοι θέλουν τις εικόνες της βίας που θα υπάρξει στην Ειδομένη», μας λέει ο Βασίλης Τσαρτσάνης, εθελοντής που βρίσκεται από την πρώτη στιγμή στην περιοχή και δείχνει να γνωρίζει τους πάντες και τα πάντα.

Στη μέση οι κάτοικοι

Φωτ.: Βασίλης Μαθιουδάκης

Πίεση να φύγουν από τον καταυλισμό όσοι δεν περνούν τα σύνορα ασκούν και οι κάτοικοι της Ειδομένης, ενός μικρού χωριού περίπου 100 κατοίκων, με λιγότερους από τους μισούς να μένουν μόνιμα εδώ.

Οι κάτοικοι προειδοποιούν πως θα κινητοποιηθούν, για να εμποδίσουν τη διέλευση των πούλμαν, αν μέχρι σήμερα δεν έχουν απομακρυνθεί οι πρόσφυγες.

Εθελοντές επισημαίνουν πάντως πως πολλοί στην περιοχή έχουν ωφεληθεί από την παρουσία των προσφύγων, είτε διότι νοικιάζουν τα κτήματά τους στις ΜΚΟ και τους διεθνείς οργανισμούς για τη δημιουργία του καταυλισμού, είτε διότι κάνουν χρυσές δουλειές πουλώντας ψωμί, νερά και άλλα είδη πρώτης ανάγκης στους πρόσφυγες, άλλοι σε τιμές κανονικές και άλλοι κερδοσκοπώντας.

Επειδή δεν πίπτει λόγος, θα πέσει ράβδος;

ΑΠΕ-ΜΠΕ/ ΣΥΜΕΛΑ ΠΑΝΤΑΡΖΗ

Με φρασεολογία που ξενίζει, ο αναπληρωτής υπουργός Μεταναστευτικής Πολιτικής, Γιάννης Μουζάλας, εξέφρασε χτες τη βεβαιότητα ότι μέσα στις επόμενες μέρες η Ειδομένη «θα έχει καθαρίσει» από τους πρόσφυγες και τους μετανάστες που παραμένουν στον άτυπο συνοριακό καταυλισμό, με την ελπίδα να περάσουν τα σύνορα με την ΠΓΔΜ, παρόλο που εδώ και τρεις βδομάδες η γειτονική χώρα και άλλες χώρες της βαλκανικής διαδρομής των προσφύγων επιτρέπουν τη διέλευση μόνο σε Σύρους, Ιρακινούς και Αφγανούς.

«Κάνουμε μια τεράστια προσπάθεια, ώστε να μην πέσει ξύλο. Ωστόσο, μέσα σ’ ένα κράτος, μια κυβέρνηση πρέπει να εφαρμόζει τους νόμους. Πιθανώς με λεπτότητα, πιθανώς με τρυφερότητα, αλλά δεν μπορεί να έχεις τη σιδηροδρομική γραμμή κατειλημμένη 10 ημέρες, οφείλεις σαν κράτος να αντιδράσεις», δήλωσε ο υπουργός.

ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ
Ντόμινο σκληραίνει τη μεταναστευτική μας πολιτική
Το φαινόμενο του ντόμινο που οδήγησε τις χώρες της βαλκανικής διαδρομής των προσφύγων και μεταναστών να κλείσουν η μία μετά την άλλη τα σύνορά τους για όσους δεν προέρχονται από τη Συρία, το Ιράκ και το...
Ντόμινο σκληραίνει τη μεταναστευτική μας πολιτική
ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ
Από την αυτοκαταστροφική διαμαρτυρία στα βίαια ξεσπάσματα
Προειδοποίηση προς τις «φωνές απομονωτισμού και ξενοφοβίας» πως οι φράχτες και τα κλειστά σύνορα οδηγούν σε αδιέξοδο απηύθυνε και ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας σε βιντεοσκοπημένο μήνυμά του σε αφιέρωμα της...
Από την αυτοκαταστροφική διαμαρτυρία στα βίαια ξεσπάσματα
ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ
Αναζητούνται ανθρώπινες δομές για προσφυγόπουλα
Αγώνα για να βρεθούν θέσεις σε δομές φιλοξενίας για τους ασυνόδευτους ανήλικους πρόσφυγες που μεταφέρθηκαν πριν από μία εβδομάδα στα κρατητήρια του Αλλοδαπών στην Πέτρου Ράλλη από τη Λέρο δίνουν οι αρμόδιες...
Αναζητούνται ανθρώπινες δομές για προσφυγόπουλα
ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ
Βουβή οργή στη «νεκρή ζώνη» Ελλάδας-ΠΓΔΜ
Τα ραμμένα στόματα και η απεργία πείνας των... ανεπι­θύ­μητων μεταναστών είναι ενδεικτικά της απόγνωσής τους. Θέλουν μόνο να φτάσουν στο «EU», όπως λένε, και τονίζουν ότι θα μείνουν όσο χρειαστεί στο σημείο,...
Βουβή οργή στη «νεκρή ζώνη» Ελλάδας-ΠΓΔΜ
ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ
«Ανεξάρτητες Επιτροπές» για γρήγορες απελάσεις
Eυθυγραμμισμένες με την πολιτική της Κομισιόν και της ελληνικής κυβέρνησης για γρήγορες απελάσεις προσφύγων στην Τουρκία είναι στο σύνολό τους οι μέχρι τώρα γνωστές αποφάσεις των νέων Ανεξάρτητων Επιτροπών...
«Ανεξάρτητες Επιτροπές» για γρήγορες απελάσεις
ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ
«Στην Ελλάδα πεθαίνουμε λίγο λίγο κάθε μέρα»
«Ηρθαμε για μια καλύτερη ζωή, δεν φανταστήκαμε πως θα μας αντιμετώπιζαν σαν να είμαστε τέρατα», είπαν οι πρόσφυγες του Ελληνικού σε συνέντευξη Τύπου στα γραφεία της ΑΔΕΔΥ. Αναφέρθηκαν, ξεσπώντας σε λυγμούς,...
«Στην Ελλάδα πεθαίνουμε λίγο λίγο κάθε μέρα»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας