Την ποινική δίωξη άλλων τεσσάρων ανώτερων αξιωματικών, μεταξύ των οποίων ο σημερινός αρχηγός του Λιμενικού, Τρύφων Κοντιζάς, ζητά η αντεισαγγελέας του Αναθεωρητικού Δικαστηρίου από την εισαγγελέα του Ναυτοδικείου Πειραιά για βαριά κακουργήματα σε σχέση με το πολύνεκρο ναυάγιο της Πύλου που έγινε τα ξημερώματα στις 14 Ιουνίου του 2023, ανεβάζοντας σε 21 τον αριθμό των ανώτερων αξιωματικών και των μελών του Λιμενικού που διώκονται ποινικά για το ναυάγιο.
Με διάταξή της, η αντεισαγγελέας ζητά τη δίωξη των τεσσάρων για το αδίκημα της ανθρωποκτονίας από αμέλεια με παράλειψη κατά συρροή σε διεθνή ύδατα εντός της ζώνης έρευνας και διάσωσης των Αθηνών, όπως και για τα αδικήματα της έκθεσης σε κίνδυνο προσώπων αβοήθητων κατά συρροή από παράλειψη με νομική υποχρέωση διάσωσης για τους επιζώντες αλλά και για αυτούς που πέθαναν εξαιτίας της έκθεσης σε κίνδυνο.
Η αντεισαγγελέας έκανε πλήρως δεκτή την προσφυγή που είχαν υποβάλει τον Ιούνιο μέσω των δικηγόρων τους επιζώντες και συγγενείς των θυμάτων, ζητώντας να αναθεωρηθεί η απόφαση της εισαγγελέα του Ναυτοδικείου που απάλλασσε τον Μάιο τους τέσσερις ανώτερους αξιωματικούς από κάθε ευθύνη για το ναυάγιο. Στο γνωστό πόρισμά του για το ναυάγιο της Πύλου, ο Συνήγορος του Πολίτη εντόπιζε σοβαρές ενδείξεις για πιθανές ευθύνες και των τεσσάρων.
Με χωριστή απόφαση τον Μάιο, η εισαγγελέας του Ναυτοδικείου άσκησε ποινική δίωξη κατά 17 ανώτερων αξιωματικών και μελών του Λιμενικού. Ανάμεσά τους βρίσκονταν τέσσερις ανώτεροι αξιωματικοί με επιτελικό ρόλο στη διαχείριση των τραγικών γεγονότων της Πύλου, ο αρχηγός του Λιμενικού κατά την περίοδο του ναυαγίου Γιώργος Αλεξανδράκης, ο επόπτης του Ενιαίου Κέντρου Συντονισμού Ερευνας και Διάσωσης (ΕΚΣΕΔ) και άλλοι δύο αξιωματικοί του ΕΚΣΕΔ.
Τώρα, η αντεισαγγελέας του Αναθεωρητικού Δικαστηρίου ζητά τη δίωξη και των άλλων τεσσάρων ανώτερων αξιωματικών που είχαν απαλλαγεί τον Μάιο. Ανάμεσά τους βρίσκεται ο σημερινός αρχηγός του Λιμενικού, Τρύφων Κοντιζάς, ο οποίος την περίοδο του ναυαγίου ήταν διευθυντής του Κλάδου Ασφάλειας και Αστυνόμευσης του Λιμενικού. Η τοποθέτηση του κ. Κοντιζά στην ηγεσία του Λιμενικού τον περασμένο Μάρτιο είχε δημιουργήσει έντονες υπόνοιες συγκάλυψης και παρέμβασης στο έργο της Δικαιοσύνης, καθώς ο κ. Κοντιζάς ήταν ελεγχόμενος για το ναυάγιο. Η νέα εξέλιξη δημιουργεί το ερώτημα αν μπορεί να παραμένει στη θέση του αρχηγού για όσο διάστημα διώκεται ποινικά για κακουργήματα. Μέχρι χθες το βράδυ, δεν υπήρχε ενημέρωση από το υπουργείο Ναυτιλίας ή από το Λιμενικό για τη στάση που θα κρατήσει η κυβέρνηση ή ο ίδιος ο υπόδικος αρχηγός.
Η διάταξη της αντεισαγγελέα δεν αφήνει περιθώριο αμφιβολίας για την ευθύνη των τεσσάρων ανώτερων αξιωματικών. Οπως υπογραμμίζει, «συμμετείχαν ενεργά στη διαχείριση του περιστατικού, καθώς ενημερώνονταν συνεχώς και αυτοπροσώπως για την εξέλιξη αυτού, συμμετείχαν σε συσκέψεις για την αξιολόγηση και το σχεδίασμα των απαιτούμενων ενεργειών και τελικά ενέκριναν (όπως παραδέχονται και οι ίδιοι) τις αποφάσεις που ελήφθησαν, είχε δε ο καθένας από αυτούς […] αυτοτελώς ιδιαίτερο νομικό καθήκον προστασίας της ζωής στη θάλασσα και κατ’ επέκταση ιδιαίτερη νομική υποχρέωση διάσωσης (δοθέντος ότι συναίνεσαν ή έστω συμμερίστηκαν τις συγκεκριμένες αποφάσεις που ελήφθησαν), η δε απόκλιση ή παράλειψη από την υποχρέωση αυτή θεμελιώνει και την αυτοτελή ποινική τους ευθύνη».
Διάταξη-κόλαφος: η ρυμούλκηση, η παράλειψη διάσωσης, τα ψέματα του Λιμενικού
Ολόκληρο το σκεπτικό της διάταξης συνιστά κόλαφο για την ηγεσία του σώματος που συμμετείχε στη διαχείριση των τραγικών περιστατικών, καθώς ανατρέπει τον έναν μετά τον άλλον τους ισχυρισμούς των εμπλεκόμενων λιμενικών, διαψεύδοντάς τους, ενώ εντοπίζει συγκεκριμένες ευθύνες, παραλείψεις και ενέργειές τους που οδήγησαν στον θάνατο εκατοντάδες ανθρώπους, ακόμη και με τις ελλείψεις της επιχείρησης διάσωσης αμέσως μετά την ανατροπή του αλιευτικού των προσφύγων.
Υπογραμμίζει μάλιστα ότι είναι αληθοφανείς και πειστικές οι καταγγελίες των επιζώντων ότι το ναυάγιο οφείλεται σε αποτυχημένη προσπάθεια ρυμούλκησης του αλιευτικού των προσφύγων προς την Ιταλία. «Η εκδοχή […] της ρυμούλκησης [σε συνδυασμό με την αποδοχή εκ μέρους των μελών του ΠΠΛΣ (Πλωτού Περιπολικού Λιμενικού Σώματος) 920 ότι χρησιμοποίησαν σκοινί – ασχέτως του ότι δεν παραδέχονται ότι αυτό έγινε με σκοπό τη ρυμούλκηση ή ότι δεν αναφέρεται από τους παριστάμενους στο ΕΚΣΕΔ τη μοιραία νύχτα] είναι πειστικότερη και πιο αληθοφανής, δεδομένου ότι από την άλλη μεριά (των λιμενικών) δεν δίνεται κάποια αναλυτική και πειστική αιτιολόγηση της ξαφνικής (κατά τα άλλα) ανατροπής και βύθισης του αλιευτικού», αναφέρει η διάταξη.
Και διαψεύδει ευθέως τους ισχυρισμούς του Λιμενικού ακόμη και για τα στοιχεία που ανακοίνωσε επισήμως ή επικαλέστηκε στις αρχές για την πορεία του αλιευτικού: «Τα στοιχεία […] διαψεύδουν ξανά τους ισχυρισμούς των στελεχών του ΕΚΣΕΔ και όσων παρίστατο την κρίσιμη μέρα και ώρα στον χώρο, ότι το αλιευτικό τηρούσε σταθερή πορεία δυτικά και σταθερή ταχύτητα, και αποδεικνύουν ότι στην πραγματικότητα την τελευταία ώρα προ της οριστικής του ακινητοποίησης το σκάφος έπλεε ως επί το πλείστον ακυβέρνητο και χωρίς σαφή προσανατολισμό». Και αλλού: «Εντελώς αβάσιμος είναι ο ισχυρισμός των στελεχών του Λ.Σ. ότι οι επιβαίνοντες στο αλιευτικό αρνούνταν την παροχή συνδρομής, επιθυμώντας να συνεχίσουν το ταξίδι τους προς την Ιταλία, και ως εκ τούτου δεν υφίστατο υποχρέωση διάσωσης εκ μέρους των ελληνικών αρχών παρά μόνον παρακολούθησης»…
Εντοπίζει μάλιστα αντιφάσεις στις καταθέσεις του πλοιάρχου του ΠΠΛΣ 920 και της ηγεσίας του Λιμενικού: «Και ενώ οι ευρισκόμενοι στον χώρο του ΕΚΣΕΔ αμφισβητούν ότι έλαβαν γνώση για την ακινητοποίηση του αλιευτικού, τον κάβο κ.λπ., ο κυβερνήτης […] είναι κατηγορηματικός ότι ενημέρωσε τον Θάλαμο Επιχειρήσεων για την ακινητοποίηση του αλιευτικού και όσα επακολούθησαν και ισχυρίστηκε ότι, εν συνεχεία, έλαβε την εντολή να παραμείνει διακριτικά δίπλα στο αλιευτικό σε απόσταση διακοσίων μέτρων».
Υπογραμμίζει όχι μόνο ότι το αρχηγείο παρέλειψε την υποχρέωση να βγάλει σήμα κινδύνου από την πρώτη στιγμή, αλλά και ότι αμέλησε να κάνει τα προβλεπόμενα ακόμη και την ύστατη ώρα, χάνοντας κρίσιμο χρόνο, με αποτέλεσμα να χαθούν ζωές: «Συνοψίζοντας, καθίσταται πρόδηλο ότι η κατάσταση του αλιευτικού […] έπασχε εξ αρχής, η κατάσταση επιδεινώθηκε σταδιακά και ως προς τους επιβαίνοντες, τα γεγονότα αυτά ήταν επιβεβαιωμένα και ξεκάθαρα από την αρχή εκδήλωσης του περιστατικού σε όλους τους υπηρετούντες στο ΕΚΣΕΔ αλλά και σε όλη την ιεραρχία (που συμμετείχε στη διαχείρισή του, όπως ανωτέρω), όμως καμία επιχείρηση διάσωσης και αποτροπής κινδύνου δεν ενεργοποιήθηκε […] κατά την πρώτη φάση του περιστατικού, δηλαδή από ώρα 11.00 της 13.6.2023 (οπότε το Κέντρο Συντονισμού Θαλάσσιας Διάσωσης της Ιταλίας ενημέρωσε για πρώτη φορά για την ύπαρξη του υπερφορτωμένου πλοίου) μέχρι την άφιξη του ΠΠΛΣ 920 στην περιοχή.
»[… ] Παρά τη γνώση για τον σοβαρό και άμεσο κίνδυνο ανατροπής του σκάφους, το περιστατικό δεν υπήχθη ούτε σε αυτή τη χρονική στιγμή σε φάση κινδύνου, αντιθέτως το ΕΚΣΕΔ αρκέστηκε στην παρακολούθηση του αλιευτικού από απόσταση μέσω του ΠΠΛΣ 920, χωρίς και πάλι να προχωρήσει στον σχεδιασμό και την υλοποίηση επιχείρησης διάσωσης.
»[…] μεταξύ της νέας ακινητοποίησης του αλιευτικού και της ανατροπής του μεσολάβησε χρονικό διάστημα μισής ώρας, κατά το οποίο το ΕΚΣΕΔ δεν εξέδωσε εντολή για εκπομπή σήματος “MAYDAY”, εμμένοντας στην πάγια, καθ’ όλη τη διάρκεια διαχείρισης του περιστατικού, απόφασή του ότι δεν απαιτούνταν άμεση έναρξη επιχείρησης διάσωσης. Κατ’ αυτόν τον τρόπο χάθηκε κρίσιμος χρόνος, υπονομεύοντας τις πιθανότητες επιβίωσης των ναυαγών, τη στιγμή που οι ίδιες οι ενέργειες του Κέντρου και του ΠΠΛΣ 920 φανερώνουν την επίγνωση του επικείμενου κινδύνου ανατροπής».
ΚΕΕΡΦΑ: Αδιανόητο να παραμένει στη θέση του ο αρχηγός του Λιμενικού
Για μεγάλη νίκη του κινήματος αλληλεγγύης κάνει λόγο η ΚΕΕΡΦΑ και σημειώνει:
«Είναι αδιανόητο πλέον να παραμένει σε θέση ευθύνης του Λιμενικού ο Τ. Κοντιζάς όταν παραπέμπεται με τόσο βαριές κατηγορίες για το έγκλημα της Πύλου. Είναι προκλητικό ότι η κυβέρνηση του Μητσοτάκη, με πρωτεργάτες τον Κικίλια και τον Πλεύρη, προκειμένου να συγκαλύψουν το έγκλημα αυτό, τη μαζική δολοφονία άνω των 600 προσφύγων, είχαν επιτεθεί με χυδαίο τρόπο κατά του Συνηγόρου του Πολίτη για την Πύλο, ενώ έτρεξαν να αναβαθμίσουν τον Τ. Κοντιζά σε αρχηγό του Λιμενικού. […] Η μάχη για να μην περάσει η συγκάλυψη του εγκλήματος είναι κεντρική για να μην έχουμε ξανά νέα Πύλο […]».
