«Ο γάμος συνάπτεται μεταξύ δύο προσώπων διαφορετικού ή ίδιου φύλου». Με την προσθήκη αυτής της φράσης των δέκα λέξεων στην αρχή της πρώτης παραγράφου του άρθρου 1350 του Αστικού Κώδικα, το νομοσχέδιο «Ισότητα στον πολιτικό γάμο, τροποποίηση του Αστικού Κώδικα και άλλες διατάξεις» που κατατέθηκε στη Βουλή την Πέμπτη, ύστερα από διαβούλευση-εξπρές μόλις επτά ημερών, θεσπίζει και στη χώρα μας τη δυνατότητα πολιτικού γάμου ανεξαρτήτως φύλου, κάνοντας ένα σημαντικό και ιστορικό βήμα, αν και λειψό, προς μια πιο συμπεριληπτική κοινωνία που είναι έτοιμη να καταργήσει παγιωμένες διακρίσεις σε βάρος των ΛΟΑΤΚΙ.
Δεκαπέντε χρόνια μετά τους ιστορικούς πολιτικούς γάμους δύο ομόφυλων ζευγαριών στην Τήλο το 2008, που στη συνέχεια ακυρώθηκαν νομικά, το νομοσχέδιο στις μόλις 13 διατάξεις του κινείται προς την κατεύθυνση της ικανοποίησης σημαντικών διεκδικήσεων του ΛΟΑΤΚΙ κινήματος, ωστόσο την ίδια στιγμή διαιωνίζει διακρίσεις που αντιμετωπίζουν τους ΛΟΑΤΚΙ σαν πολίτες δεύτερης κατηγορίας.
Οπως έχουν επισημάνει οι ΛΟΑΤΚΙ οργανώσεις, το νομοσχέδιο δεν προβλέπει τεκμήριο γονεϊκότητας του μη βιολογικού γονέα για τα παιδιά ομόφυλων ζευγαριών που γεννιούνται εντός γάμου, κατ’ αναλογία με το τεκμήριο πατρότητας που ισχύει για τα ετερόφυλα ζευγάρια. Χωρίς το τεκμήριο γονεϊκότητας, ο μη βιολογικός γονέας του ομόφυλου ζευγαριού θα μπορεί να αναγνωριστεί γονιός μόνο αν προχωρήσει στην τεκνοθεσία του παιδιού, διαδικασία χρονοβόρα και κοστοβόρα.
Επιπλέον, το νομοσχέδιο δεν δίνει πρόσβαση σε διαδικασίες Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής (ΙΥΑ) στα ομόφυλα ζευγάρια, στερώντας τα από σημαντικές δυνατότητες που έχουν τα ετερόφυλα ζευγάρια τα οποία δεν μπορούν να κάνουν παιδί, συμπεριλαμβανομένων της γονιμοποίησης με δότη ή δότρια και της παρένθετης κύησης. «Η απόφαση των ελληνικών αρχών να μην τροποποιήσουν τη νομοθεσία για την ΙΥΑ σημαίνει ότι τα παντρεμένα ζευγάρια λεσβιών, τα παντρεμένα ζευγάρια γκέι, οι ανύπαντροι άντρες, τα τρανς και τα ίντερσεξ άτομα δεν θα μπορούν να έχουν πρόσβαση σε θεραπεία γονιμότητας, όπως η ΙΥΑ με δότη ή η παρένθετη μητέρα», σημειώνει χαρακτηριστικά η Διεθνής Αμνηστία.
Επιπλέον, οι ΛΟΑΤΚΙ οργανώσεις ζητούν να συμπεριληφθεί στο νομοσχέδιο διάταξη που επιτρέπει να καταχωρίζονται το φύλο και το όνομα ενός τρανς γονέα στα στοιχεία των παιδιών του που δηλώνονται στο ληξιαρχείο σύμφωνα με τη νομική αναγνώριση των εγγράφων του. Τέλος, αίτημά τους είναι να ισχύουν τα δικαιώματα τεκνοθεσίας και γονεϊκότητας που αναγνωρίζονται στον πολιτικό γάμο και στα ομόφυλα ζευγάρια που έχουν κάνει σύμφωνο συμβίωσης.
Το νομοσχέδιο ρυθμίζει με απλό τρόπο ζητήματα που αφορούν το οικογενειακό δίκαιο. Προβλέπει ότι τα παιδιά των ομόφυλων ζευγαριών θα μπορούν να παίρνουν το επώνυμο του ενός από τους δύο γονείς ή να έχουν σύνθετο επώνυμο, αποτελούμενο από τα επώνυμα των δύο γονιών. Ρυθμίζει εργασιακά ζητήματα αδειών και παροχών, θεσπίζοντας γονική άδεια στον έναν από τους δύο γονείς, όποιον αποφασίσει το ζευγάρι, κατ’ αναλογία προς την άδεια μητρότητας των ετερόφυλων ζευγαριών, όπως και ζητήματα προστασίας του γονέα από την απόλυση και άλλες διευκολύνσεις για γονείς που εργάζονται στο Δημόσιο.
Σημαντική θεωρείται η διάταξη που επεκτείνει την αρχή της ίσης μεταχείρισης και στους τομείς της εκπαίδευσης, της κοινωνικής προστασίας και της παροχής προϊόντων και υπηρεσιών, απαγορεύοντας ρητά τις διακρίσεις στους τομείς αυτούς για λόγους σεξουαλικού προσανατολισμού, ταυτότητας, χαρακτηριστικών και έκφρασης φύλου. Θετική θεωρείται και η κατάργηση της διάταξης του νόμου για τη νομική αναγνώριση της ταυτότητας φύλου που επέτρεπε την αλλαγή των εγγράφων ταυτότητας ενός τρανς ατόμου μόνο με την προϋπόθεση της αγαμίας.
