Ασυλο μετ’ εμποδίων…

Σημαντικές καθυστερήσεις και δυσλειτουργίες παρουσιάζει με το καλημέρα το νέο σύστημα καταγραφής των αιτημάτων ασύλου που έθεσε χθες σε λειτουργία το υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου. Το νέο σύστημα έρχεται να καλύψει με εννέα μήνες καθυστέρηση το σημαντικό κενό που δημιούργησε τον Νοέμβριο εγκύκλιος του γενικού γραμματέα Μετανάστευσης και του διοικητή της υπηρεσίας ασύλου, που καταργούσε τη δυνατότητα καταγραφής των νέων αιτημάτων στα περιφερειακά γραφεία της υπηρεσίας ασύλου, όπως γινόταν μέχρι τότε, χωρίς να ορίζει πού θα γίνεται στο εξής η καταγραφή. Χιλιάδες πρόσφυγες (εξαιρούνταν οι ασυνόδευτοι ανήλικοι, οι ευάλωτοι και όσοι είχαν υπηρεσιακό σημείωμα της αστυνομίας) παρέμειναν σε νομικό κενό, ζώντας με τον διαρκή φόβο της απέλασης και χωρίς πρόσβαση σε στέγη, υγεία, εργασία και στοιχειώδη μέσα επιβίωσης, αυτά δηλαδή που θα δικαιούνταν αν είχε καταγραφεί το αίτημά τους.

Η έκθεση

Ωστόσο, σύμφωνα με στοιχεία από έκθεση που δημοσιοποίησε χθες η οργάνωση Mobile Info Team, το νέο σύστημα καταγραφής των αιτημάτων κάθε άλλο παρά επιλύει το πρόβλημα. Για να καταγράψει το αίτημα ασύλου στις δομές της Μαλακάσας και των Διαβατών, τις μόνες που δίνουν σήμερα αυτή τη δυνατότητα, οι ενδιαφερόμενοι πρέπει να κλείσουν ραντεβού αποκλειστικά μέσω της πολυδιαφημισμένης ηλεκτρονικής πλατφόρμας που ανακοίνωσε το υπουργείο τον Ιούλιο.

Οπως επισημαίνει η οργάνωση, επικαλούμενη στοιχεία από ανθρώπους της που βοηθούν τους πρόσφυγες στη συμπλήρωση της ηλεκτρονικής αίτησης, τα ραντεβού κλείνονται συχνά με μεγάλη καθυστέρηση που μπορεί να φτάσει τους 14 μήνες, από σήμερα για τον Νοέμβριο του 2023. Σημειώνονται μάλιστα περιπτώσεις που δεν υπάρχει καμία δυνατότητα να οριστεί ραντεβού, καθώς, όπως ενημερώνονται οι ενδιαφερόμενοι με μήνυμα, «δεν υπάρχουν διαθέσιμες ημέρες» για τη δομή που επέλεξαν. «Αυτό εγείρει σοβαρές ανησυχίες για την πλήρη έλλειψη επαρκούς λειτουργίας των δομών» σημειώνει η οργάνωση.

Επιπλέον δεν υπάρχει η πρόβλεψη ώστε να δίνεται με το κλείσιμο του ραντεβού ένα έγγραφο στους πρόσφυγες που να μπορούν να το επιδείξουν στην αστυνομία για να αποδείξουν την πρόθεσή τους να ζητήσουν άσυλο. Η οργάνωση σημειώνει ότι δέχεται πολλά ερωτήματα εκ μέρους των προσφύγων που εκφράζουν φόβο για τη στάση των αρχών και ρωτούν αν μπορούν να δείξουν στην αστυνομία το ηλεκτρονικό μήνυμα επιβεβαίωσης του ραντεβού. «Λόγω της έλλειψης επίσημου εγγράφου παραμένει το ερώτημα αν θα αναγκαστούν οι άνθρωποι να ζήσουν χωρίς πρόσβαση σε υλικά μέσα υποδοχής ενώ περιμένουν το ραντεβού, με κίνδυνο να μείνουν άστεγοι, εξαθλιωμένοι και σωματικά και ψυχικά ασθενείς» επισημαίνει η έκθεση.

«Χωρίς επίσημα έγγραφα ή νομικό καθεστώς οι άνθρωποι θα αναγκαστούν να μείνουν χωρίς χαρτί για περισσότερο από ένα χρόνο. Ως αποτέλεσμα, τα ζητήματα που υπήρχαν στο σύστημα προεγγραφής μέσω Skype -όπως και μετά την αλλαγή της πολιτικής τον Νοέμβριο του 2021- εξακολουθούν, ενώ οι άνθρωποι αναγκάζονται να βρίσκονται μετέωροι νομικά και χωρίς την υποστήριξη κατάλληλων δομών που θα φρόντιζαν τις βασικές τους ανάγκες» υπογραμμίζει.

Η οργάνωση σημειώνει ότι η ηλεκτρονική εφαρμογή δεν δίνει τη δυνατότητα να επισημανθούν περιπτώσεις στις οποίες θα χρειαζόταν να δοθεί προτεραιότητα, όπως είναι οι περιπτώσεις ευάλωτων ανθρώπων. Η ηλεκτρονική πλατφόρμα δεν δίνει τη δυνατότητα να αναφερθούν στοιχεία σχετικά με πιθανή ευάλωτη κατάσταση του ενδιαφερόμενου, ούτε να υπάρξει αίτημα για οικογενειακή επανένωση του ενδιαφερόμενου με συγγενείς του στο εξωτερικό, γεγονός που μπορεί να έχει αποτέλεσμα να μην ακολουθήσει ο ενδιαφερόμενος την ειδική διαδικασία που ακολουθείται στις περιπτώσεις οικογενειακής επανένωσης.

Χωρίς εισιτήρια

Τέλος, η οργάνωση επισημαίνει ότι για τη μετακίνηση στις δύο δομές δεν καλύπτονται τα εισιτήρια, κάτι που έρχεται σε αντίθεση με την πρακτική που ακολουθήθηκε στην περίπτωση των Ουκρανών προσφύγων οι οποίοι δικαιούνταν δύο εισιτήρια ΚΤΕΛ για να μετακινηθούν στις δομές υποδοχής. Σημειώνει επίσης ότι δεν υπάρχει επαρκής ενημέρωση για την ηλεκτρονική εφαρμογή, με αποτέλεσμα να εκμεταλλεύονται επιτήδειοι την αγωνία των προσφύγων χρεώνοντας 150 ευρώ για να τους βοηθήσουν να συμπληρώσουν την αίτηση, κάτι που δεν χρειάζεται περισσότερο από πέντε με δέκα λεπτά.