Στις 30 Ιουνίου έληξε η προθεσμία του έργου «SUB6: Προσβάσιμες Παραλίες (Accessible Beaches)» που χρηματοδοτήθηκε από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Εχει έρθει το πλήρωμα του χρόνου πλέον για να εξεταστεί εάν η πρωτοβουλία να καταστούν προσβάσιμες οι ελληνικές παραλίες σε άτομα με αμαξίδια και κινητικές δυσκολίες είχε ουσιαστικό αντίκτυπο ή όχι.
Το 2022 τα υπουργεία Οικονομικών και Τουρισμού χρηματοδοτήθηκαν από το Ταμείο Ανάκαμψης ώστε ένας προϋπολογισμός ύψους 27 εκατομμυρίων ευρώ να διατεθεί για την υλοποίηση του έργου. Οι προβλεπόμενες κατασκευές αφορούσαν μη μόνιμες ράμπες πρόσβασης στις παραλίες, μη μόνιμους διαδρόμους για τη διευκόλυνση της κίνησης αναπηρικών αμαξιδίων μέχρι την όχθη, προσαρμοσμένες εγκαταστάσεις για τις ανάγκες ατόμων με ειδικές ανάγκες (ντους, αποδυτήρια, τουαλέτες), χώρους σκίασης για τα αμαξίδια, τηλεμετρία και συσκευές συναγερμών για την ασφάλεια των λουόμενων καθώς και ειδική σήμανση.
Η επιδότηση που προβλεπόταν από το υπουργείο Τουρισμού για τον εκάστοτε δήμο ανερχόταν στα 70.000 ευρώ για κάθε παραλία στην οποία θα αποφάσιζε να τοποθετήσει σχετικούς μηχανισμούς αυτόνομης πρόσβασης στη θάλασσα και διαδρόμους κίνησης τύπου Seatrac και Sea Access. Οι αποφάσεις για το έργο από τη στιγμή λήψης του χρηματοδοτούμενου ποσού ήταν στην ευχέρεια του δήμου.
Η επιστολή
Η επιλογή συνεργάτη για την εγκατάσταση, τη συντήρηση και την απεγκατάσταση του έργου εξαρτάτο από τις αποφάσεις του χρηματοδοτούμενου δήμου, τον προϋπολογισμό του, τους πόρους που διέθετε καθώς και τις συνθήκες στην παραλία όπου επρόκειτο να εγκατασταθεί ο μηχανισμός.
Με τη λήξη χρηματοδότησης από το Ταμείο Ανάκαμψης η Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία (ΕΣΑμεΑ) απέστειλε σχετική επιστολή προς τον αναπληρωτή υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκο Παπαθανάση, στις 19 Μαΐου 2026. Μέσω της επιστολής η Συνομοσπονδία έθεσε το αίτημα διεύρυνσης του έργου «Προσβάσιμες Παραλίες» προς τον υπουργό, τονίζοντας μάλιστα πως τέτοιου είδους παρεμβάσεις θα πρέπει να αποτελούν «μόνιμη και σταθερή δημόσια πολιτική».
Πολλώ μάλλον που η συνέχιση του έργου εμπίπτει και στην Εθνική Στρατηγική για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία 2024-2030 «Μια Ελλάδα με Ολους για Ολους». Ας σημειωθεί πως η εν λόγω επιστολή, η οποία θέτει ένα κρίσιμο ζήτημα για τα άτομα με αναπηρία και κινητικά προβλήματα εν μέσω της θερινής περιόδου, δεν έχει λάβει απάντηση από τον υπουργό.
Οσον αφορά τις πηγές ενημέρωσης των ενδιαφερόμενων, είτε κατοίκων παραθαλάσσιων περιοχών είτε ατόμων με κινητικά προβλήματα τα οποία προσπαθούν να οργανώσουν τις διακοπές τους βάσει των υποδομών στους καλοκαιρινούς προορισμούς, δεν υπάρχουν δημοσιευμένοι σχετικοί κατάλογοι από τους αρμόδιους φορείς όπως το υπουργείο Τουρισμού ή Οικονομικών.
Οι μόνες διαθέσιμες πηγές ενημέρωσης για τις προσβάσιμες παραλίες σε ΑμεΑ στη χώρα μας είναι οι επίσημες ιστοσελίδες της Seatrac και της SeaAccess. Με μπάρες αναζήτησης και χάρτες που εμφανίζουν τις παραλίες με μηχανισμούς και διαδρόμους προσβασιμότητας, ο ενδιαφερόμενος μπορεί να ενημερωθεί για την ύπαρξη σχετικών παραλιών στην περιοχή του και κατά πόσο λειτουργούν πράγματι οι μηχανισμοί.
Τα ανταλλακτικά
Οι βασικότεροι φορείς εγκατάστασης και συντήρησης διαδρόμων προσβασιμότητας στην Ελλάδα είναι οι προαναφερθείσες εταιρείες Seatrac και SeaAccess, ωστόσο ο δήμος μπορεί να επιλέξει να συνεργαστεί με ιδιώτη τεχνικό. Είναι παρατηρημένο πως αυτές οι εγκαταστάσεις χρειάζονται ανελλιπώς συντήρηση/επισκευή. Στην παραλία Αλμυρού στον Βόλο, όπου η υποδομή τέθηκε εκτός λειτουργίας καθώς ένα εξάρτημα υπέστη διάβρωση από το θαλασσινό νερό, ο οικείος δήμος επέλεξε να συνεργαστεί με ιδιώτη τεχνικό για τη συντήρηση του, ο οποίος αναμένει την αποστολή του ειδικού εξαρτήματος από τη Seatrac ώστε να τεθεί ξανά σε λειτουργία και η παραλία να είναι και πάλι προσβάσιμη σε άτομα με αμαξίδιο και κινητικά προβλήματα.
«Τα ανταλλακτικά, του δικού μας μηχανήματος πρέπει να αλλάζονται κάθε χρόνο» είπε στην «Εφ.Συν.» η Πέρσα Μπέρτζου, διευθύντρια Μάρκετινγκ της ομάδας TOBEA που σχεδίασε και κατασκευάζει το μηχάνημα της Seatrac. Οι εν λόγω μηχανισμοί είναι ευάλωτοι στις καιρικές συνθήκες που επικρατούν χειμώνα και καλοκαίρι στις ακτές, με τα άλατα από το θαλασσινό νερό να επισπεύδουν την ανάγκη συντήρησης. Ο κάθε δήμος που έχει εγκαταστήσει στις παραλίες του ανάλογους μηχανισμούς θα πρέπει να έχει προβλέψει στον προϋπολογισμό τη συντήρηση και την αγορά των ανταλλακτικών ώστε να λειτουργούν τα μηχανήματα.
Η SeaAccess έχει αναλάβει από το 2020 την εγκατάσταση περίπου 150 μηχανισμών στις ελληνικές παραλίες. Η ετήσια δαπάνη για κάθε μηχανισμό της συγκεκριμένης εταιρείας ανέρχεται στις 3-5 χιλιάδες ευρώ ανάλογα με την τοποθεσία που βρίσκεται η παραλία.
Ο Αντώνης Μαντελάκης, διευθυντής Επιχειρησιακής Λειτουργίας της εταιρείας, δήλωσε στην «Εφ.Συν.» πως «οι περισσότεροι δήμοι όπου έχουμε τοποθετήσει τον μηχανισμό δεν καλούν για ανάθεση της συντήρησης. Αυτό μπορεί να οφείλεται σε συνεργασία με ιδιώτες τεχνικούς ή και στην έλλειψη πόρων, είτε οικονομικών είτε ανθρώπινου δυναμικού το οποίο μπορεί να ασχοληθεί με το ζήτημα». Γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο υπάρχουν περιπτώσεις παραλιών στην ιστοσελίδα τους οι οποίες δεν είναι ενημερωμένες για τη λειτουργία ή μη των μηχανισμών.
Μέχρι πρότινος οι άνθρωποι με αμαξίδια δεν είχαν πρόσβαση σε παραλίες στην περιοχή του Βόλου, σύμφωνα με καταγγελία κατοίκου στην «Εφ.Συν.». Η Seatrac είχε εγκαταστήσει δύο μηχανήματα, ένα στην παραλία Αλμυρού και ένα στη Ρήγα Φεραίου, πιο συγκεκριμένα στο Καμάρι, έναν μικρό δήμο.
Απεγκατάσταση
Η Πέρσα Μπέρτζου είπε στην «Εφ.Συν.» πως το περιβάλλον στην παραλία είναι αρκετά ανοιχτό, η υψομετρική απόσταση της παραλίας από τον δρόμο φτάνει τα 3,5 μέτρα και στις μεγάλες καταστροφές που προκάλεσε ο «Daniel» συγκαταλέγεται και ο μηχανισμός Seatrac. Μετά την καταστροφή και με την επίκληση οικονομικών κωλυμάτων ο δήμος αποφάσισε να απεγκαταστήσει το μηχάνημα.
Το Σάββατο 27 Ιουνίου ο Δήμος Βόλου στην εκδήλωση για τις Μπλε Ακτές ανακοίνωσε τέσσερις νέες παραλίες όπου εγκαταστάθηκαν μηχανισμοί της SeaAccess και μπορούν πλέον να χαρακτηριστούν «προσβάσιμες»: η Νέα Αγχίαλος, οι Αλυκές, η παραλία Αναύρου και τα Κάτω Λεχώνια.
Για ακόμα ένα καλοκαίρι οι ελληνικές ακτές εκθειάζονται από ελληνικούς και ξένους τουριστικούς παράγοντες για τα καταγάλανα νερά, τις αμμουδιές και τη μοναδική ομορφιά τους. Οι ίδιες παραλίες είναι προσβάσιμες τόσο σε Ελληνες όσο και σε ξένους επισκέπτες οι οποίοι ταξιδεύουν χιλιόμετρα για να βιώσουν το περιβόητο Greek summer. Ομως οι συμπολίτες μας με κινητικά προβλήματα είναι αποκλεισμένοι από τον καλοκαιρινό μύθο της Ελλάδας λόγω μη επαρκών ή μη συντηρημένων υποδομών.
