Τον δεύτερο εκλογικό γύρο των αυτοδιοικητικών εκλογών -αυτόν δηλαδή κατά τον οποίο το 2023 η Ν.Δ. υπέστη μεγάλες ήττες στις δημοτικές και περιφερειακές εκλογές- καταργεί η κυβέρνηση με το νέο εκλογικό σύστημα που προτείνει μέσω του Νέου Κώδικα Αυτοδιοίκησης. Οι τοπικές διοικήσεις θα εκλέγονται σε έναν εκλογικό γύρο, αλλά με δεύτερη καταμέτρηση μέσω ενός ψηφοδελτίου «πολλαπλών επιλογών» σε περίπτωση που στην πρώτη καταμέτρηση δεν συγκεντρώσει κάποιος συνδυασμός ποσοστό μεγαλύτερο του 42%.
Το νέο εκλογικό σύστημα για την Αυτοδιοίκηση έχει δεχτεί οξύτατη κριτική από τους δημάρχους που ανήκουν στον προοδευτικό χώρο καθώς και από τα προοδευτικά κοινοβουλευτικά κόμματα. Αντιθέτως, προσώρας τουλάχιστον, οι προσκείμενοι στην Ν.Δ. δήμαρχοι έχουν επιλέξει τη σιωπή. Στα συλλογικά τους όργανα δεν έχουν εκφράσει πλήρη άποψη για το νέο εκλογικό σύστημα και έχουν περιοριστεί μόνο σε θετικά σχόλια προς το υπουργείο Εσωτερικών, λέγοντας ότι δεν αιφνιδιάζει με την αλλαγή του εκλογικού νόμου καθώς οι προωθούμενες ρυθμίσεις έχουν γίνει γνωστές από τον Νοέμβριο του 2024 και θα εφαρμοστούν στις αυτοδιοικητικές εκλογές του Νοεμβρίου του 2028.
Το πολυσέλιδο νομοσχέδιο του υπουργείου Εσωτερικών εκτείνεται σε 761 άρθρα. Αναρτήθηκε χθες προς δημόσια διαβούλευση (θα παραμείνει στο opengov.gr ώς τις 4 Ιουνίου) λίγες μέρες πριν τεθεί επί τάπητος στη συνεδρίαση της ΚΕΔΕ που έχει προγραμματιστεί για τη Δευτέρα 25 Μαΐου.
Ο πήχης
Με το νέο εκλογικό σύστημα οι αυτοδιοικητικές εκλογές θα περιορίζονται σε μία Κυριακή. Για να εκλεγεί ένας συνδυασμός πρέπει να συγκεντρώσει το 42%+1 των ψήφων. Αν κανείς δεν περάσει τον παραπάνω πήχη (χαμηλώνει κατά τι συγκριτικά με το 43% που ίσχυε στις προηγούμενες αυτοδιοικητικές εκλογές), ξεκινάει η δεύτερη καταμέτρηση.
Στα ψηφοδέλτια οι ψηφοφόροι θα έχουν τη δυνατότητα και «εναλλακτικής ψήφου», όπως περιγράφεται στο νομοσχέδιο. Ετσι θα μπορούν να επιλέγουν έναν δεύτερο συνδυασμό. Εάν επομένως στην πρώτη καταμέτρηση δεν ξεπεράσει κάποιος συνδυασμός το 42%, τότε περνούν στο στάδιο της δεύτερης καταμέτρησης οι δύο πρώτοι σε ψήφους συνδυασμοί. Εκεί νικητής αναδεικνύεται όποιος συγκεντρώσει το μεγαλύτερο άθροισμα βασικών και εναλλακτικών ψήφων.
Σε κάθε περίπτωση ο νικητής συνδυασμός αποκτά αυξημένη πλειοψηφία στο δημοτικό ή περιφερειακό συμβούλιο, συγκεκριμένα τα 3/5 (60%) των εδρών. Διατηρείται το 3% ως όριο εισόδου.
Αυτοδιοικητικά στελέχη και βουλευτές του προοδευτικού τόξου έχουν επισημάνει ότι με τις προωθούμενες αλλαγές:
● Διαμορφώνονται αυτοδιοικητικές αρχές μειοψηφίας, καθώς θεωρούν πολύ πιθανά τα σενάρια να εκλεγούν διοικήσεις με ποσοστά ακόμη μικρότερα και του 20% στην πρώτη καταμέτρηση, οι οποίες θα είναι κατ’ επέκταση εύκολα χειραγωγούμενες και απολύτως εξαρτημένες από την κυβέρνηση.
● Αλλοιώνεται η λαϊκή βούληση – πόσω μάλλον εάν ένας συνδυασμός με ποσοστό ψήφων 20% στην πρώτη κάλπη καταλήξει να διοικεί με το 60% των εδρών.
● Διαμορφώνονται συνθήκες παρασκηνιακών «συναλλαγών» πριν από την κάλπη έναντι των προγραμματικών συμφωνιών που επιτρέπει το χρονικό διάστημα μεταξύ πρώτης και δεύτερης εκλογικής Κυριακής. Δεν είναι λίγοι όσοι θεωρούν ότι με τον προτεινόμενο εκλογικό νόμο επιχειρείται να συσπειρωθούν συντηρητικές παρατάξεις.
Αλλά έχουν διατυπωθεί ευθέως και καταγγελίες που ξεπερνούν τα αμιγώς πολιτικά όρια. Στη γενική συνέλευση της ΚΕΔΕ τον περασμένο Δεκέμβριο ο δήμαρχος Αθηναίων, Χάρης Δούκας, μίλησε για ένα εκλογικό σύστημα που «συστηματοποιεί τον πελατειασμό», ενώ ο δημοτικός σύμβουλος Αιγάλεω, Δημήτρης Μπίρμπας, μίλησε για ένα σύστημα «διαβλητότητας και πιθανής νοθείας σε όλα». «Πιστεύει κανένας ότι γκετοποιημένες ομάδες, ύποπτα κυκλώματα και συμφέροντα δεν θα κάνουν εκ των προτέρων αυτή τη “δεύτερη επιλογή”;
Δεν θα μπουν συμφέροντα που θα κάνουν ψηφοδέλτια “δεύτερης επιλογής”;» ήταν τα ερωτήματα που έθεσε ο κ. Μπίρμπας. Στην δεύτερη εκλογική Κυριακή τον Οκτώβριο του 2023 οι υποστηριζόμενοι από τη Ν.Δ. συνδυασμοί υπέστησαν ήττες με ανατροπή των αποτελεσμάτων μεταξύ πρώτου και δεύτερου γύρου. Παρατάξεις από τον προοδευτικό χώρο κέρδισαν τους «γαλάζιους» αντιπάλους τους στους Δήμους Αθηναίων και Θεσσαλονίκης, καθώς και στην Περιφέρεια Θεσσαλίας, ενώ «αντάρτες» της Ν.Δ. επικράτησαν στις Περιφέρειες Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης και Βορείου Αιγαίου. Τα βασικά επιχειρήματα του υπουργού Εσωτερικών, Θόδωρου Λιβάνιου, είναι ότι η εκλογική αναμέτρηση του ενός γύρου είναι αυτή που εκφράζει την πραγματική βούληση των ψηφοφόρων και ότι η κατάργηση του δεύτερου γύρου εξοικονομεί κρατικούς οικονομικούς πόρους από μια εκλογική διαδικασία που καταγράφει μεγάλη αποχή. Υπενθυμίζεται ότι τα υψηλά ποσοστά αποχής σε περιπτώσεις όπως του Δήμου Αθηναίων είχαν ερμηνευτεί ως πολιτικό μήνυμα ακόμη και από στελέχη παρατάξεων που ηττήθηκαν εκλογικά.
Με τις προωθούμενες διατάξεις εισάγεται για πρώτη φορά η δυνατότητα της ηλεκτρονικής ψήφου. Εγκαταλείπονται οι σκέψεις για ψήφο μέσω κινητού.
Οσοι ετεροδημότες επιθυμούν μπορούν να ψηφίσουν σε εκλογικό κέντρο κοντά στην κατοικία τους (για τον δήμο στον οποίο είναι εγγεγραμμένοι) σε ψηφιακή συσκευή κατόπιν ταυτοπροσωπίας.
-320x213.jpg)
