Στις εξέδρες του γηπέδου του Πανεπιστημίου του Φίνιξ, στο Γκλεντέιλ της Αριζόνα, θα μαζευτούν σήμερα (Κυριακή) ένα σωρό αστέρες της αμερικανικής show biz, όλοι όσοι είναι «κάτι» στην κοινωνία των ΗΠΑ, αλλά και χιλιάδες λάτρεις του αμερικανικού ποδοσφαίρου, οι τυχεροί που εξασφάλισαν το «μαγικό χαρτάκι». Γιατί πρόκειται για το Super Bowl, το μεγαλύτερο αθλητικό γεγονός στην άλλη άκρη του Ατλαντικού. Ο αγώνας των αγώνων. Η ημέρα όπου καταναλώνονται εκατομμύρια χάμπουργκερ, πίτσες, μπουρίτος και μπίρες. Τέσσερις ώρες που έχουν εξελιχθεί σε απόλυτη γιορτή για τη μισή υφήλιο…
Πώς εξηγείται όμως όλη αυτή η τρέλα αλλά και η σταδιακή επέκταση της γοητείας του συγκεκριμένου γεγονότος που παρατηρείται εκτός Αμερικής; Πώς γίνεται να κατακτά τον κόσμο ένα σπορ όπου κάτι περίεργοι τύποι, με ειδικές προστατευτικές στολές και κράνη συγκρούονται, πέφτουν στο έδαφος, ξεκουράζονται για κάποια δευτερόλεπτα και κατόπιν ξανασυγκρούονται βίαια;
Για να καταλάβει κανείς τι σημαίνει για τον μέσο Αμερικανό το football, αρκεί να ταξιδέψουμε 51 χρόνια πίσω. Ηταν 24 Νοεμβρίου 1963 και απ’ άκρη σ’ άκρη σε όλες τις Ηνωμένες Πολιτείες είχαν σταματήσει όλες οι δραστηριότητες καθώς κηδευόταν στην Ουάσινγκτον ο 35ος πρόεδρος της χώρας, ο δολοφονημένος Τζον Κένεντι. Διόρθωση: δεν είχαν σταματήσει τα πάντα. Το πρωτάθλημα του NFL συνεχιζόταν κανονικά την ίδια ώρα στα γήπεδα του Κλίβελαντ, του Λος Αντζελες, του Πίτσμπεργκ, της Φιλαντέλφια, του Μιλγουόκι, της Μινεάπολις και της Νέας Υόρκης. Οι εξέδρες ήταν ασυνήθιστα βουβές λόγω πένθους, αλλά η ζωή συνεχιζόταν. Το ποδόσφαιρο δεν σταμάτησε…
Το NFL (National Football League) είναι ένα πρωτάθλημα ανεξάρτητο, που δεν ελέγχεται από καμία διεθνή ομοσπονδία ή ανώτερο θεσμό. Οι 32 ιδιοκτήτες ομάδων του NFL είναι ξεκάθαροι σε ένα πράγμα: στόχος της λίγκας τους είναι να απολαμβάνει το θέαμα ο κόσμος αλλά κυρίως να γεμίζει η δική τους τσέπη. Το εντυπωσιακό είναι ότι οι δύο στόχοι αλληλοσυμπληρώνονται. Οσο πιο συναρπαστικός είναι κάθε αγώνας τόσο περισσότερα έσοδα εισρέουν σε μια λίγκα δημοκρατική, όπου υπάρχει όριο αποδοχών. Ολες οι ομάδες ξεκινούν ακριβώς με τα ίδια χρήματα προς ξόδεμα, όλες ξεκινούν με τις ίδιες συνθήκες, όλες μπορούν να φτάσουν μέχρι το «Λομπάρντι», όπως ονομάζεται το τρόπαιο του Super Bowl. Επιπλέον, ποτέ δεν γίνονται επενδύσεις μεγαλύτερες των εσόδων. Εδώ δεν υπάρχουν παθητικοί ισολογισμοί ή ριψοκίνδυνες επενδύσεις που προσβλέπουν σε ανταποδοτικά οφέλη στο μέλλον. Δεν γίνονται πιστώσεις, παρά μόνο κυκλοφορεί χρήμα υπαρκτό, εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια που προέρχονται από τα τηλεοπτικά δικαιώματα, το merchandising, τις διαφημίσεις… Τα εισιτήρια γίνονται ανάρπαστα και οι 32 ομάδες περιλαμβάνονται στη λίστα Forbes με τους 50 πιο πλούσιους αθλητικούς συλλόγους του πλανήτη!
Και, κάπως έτσι, η τιμή του διαφημιστικού σποτ που θα παίξει στο κανάλι NBC στα διαλείμματα του αυριανού Super Bowl έχει εξακοντιστεί στα 4,5 εκατ. δολάρια για 30 δευτερόλεπτα τηλεοπτικού χρόνου! Τη διαφήμιση του γεγονότος «αναλαμβάνουν» και οι ελαφρά ντυμένοι (και καλοπληρωμένοι) «Αγγελοι» της εταιρείας εσωρούχων «Victoria Secret». Οσο για το σόου της ανάπαυλας του αγώνα, αναδεικνύεται στο κορυφαίο μουσικό γεγονός της χρονιάς για την τηλεόραση, καθώς το παρακολουθούν περισσότερα από 115 εκατ. άτομα! Φέτος θα εμφανιστούν η σούπερ σταρ Κέιτι Πέρι και ο θρυλικός Λένι Κράβιτς.
Μπορεί για τα δικά μας γούστα όλο αυτό να φαίνεται… αμερικανιά, όμως ένα είναι σίγουρο: οι άνθρωποι ξέρουν να προβάλλουν, να εκμεταλλεύονται, αλλά κυρίως να χαίρονται το άθλημα που λατρεύουν.
Μανιακοί νικητές: Seattle Seahawks – New England Patriots
H πρωταθλήτρια του NFL υπερασπίζεται το στέμμα της απέναντι στην καλύτερη ομάδα του 21ου αιώνα. Οι Σιάτλ Σίχοκς εναντίον των Νιου Ινγκλαντ Πέτριοτς. Ισως δεν είναι ο τελικός που περίμεναν οι περισσότεροι λάτρεις του αμερικανικού ποδοσφαίρου, όμως δεν παύουν να έρχονται αντιμέτωπες δύο ομάδες ικανές να κάνουν τα πάντα -ακόμα και να ξεπεράσουν τα όρια του κανονισμού- για τη νίκη.
Οι Σίχοκς αγωνίζονται για δεύτερη σερί σεζόν στον τελικό. Οι Πέτριοτς δίνουν τον 6ο τελικό τους στα τελευταία δεκατέσσερα χρόνια. Δύο ομάδες συνηθισμένες στην επιτυχία, που φέτος διέγραψαν σχεδόν πανομοιότυπη πορεία κατευθυνόμενες προς το Φίνιξ. Και οι δύο ξεκίνησαν την κανονική σεζόν παίζοντας επιεικώς χάλια, απέχοντας παρασάγγας από τα υψηλά στάνταρ τους, όμως -όπως συνηθίζουν οι μεγάλες ομάδες- άρχισαν να βελτιώνονται παιχνίδι με παιχνίδι, βδομάδα με βδομάδα. Αφησαν πίσω τους… συντρίμμια και έκαναν ρεκόρ νικών η καθεμία στην περιφέρειά της. Για να φτάσουν στο Super Bowl, και οι δύο έδωσαν ένα ντέρμπι και έναν… περίπατο! Οι Πέτριοτς χρειάστηκε να ανατρέψουν δύο φορές πλεονέκτημα 14 πόντων των Ρέιβενς της Βαλτιμόρης στα ημιτελικά της AFC. Οι Σίχοκς έχαναν με 12 πόντους τέσσερα λεπτά πριν από το τέλος της αναμέτρησής τους με τους Γκριν Μπέι Πάκερς στον τελικό της NFC. Και οι δύο ομάδες χρειάστηκε να επιστρατεύσουν τον αγωνιστικό τους εγωισμό και να πετύχουν αθλητικά θαύματα, να πάρουν στο νήμα τις νίκες που τους χρειάζονταν. Επιτεύγματα που δίνουν ακόμα μεγαλύτερη λάμψη στο αυριανό ραντεβού τους στην Κοιλάδα του Ηλιου, όπως αποκαλούν οι Αμερικανοί την περιοχή του Φίνιξ.
Οι Πέτριοτς και οι Σίχοκς, δύο ομάδες που γεωγραφικά χωρίζονται από 4.000 χλμ., είναι τόσο «ίσες» στα πάντα που δύσκολα μπορεί κανείς να διαγνώσει προβάδισμα της μιας έναντι της άλλης. Εχουν και κοινό παρελθόν. Αμφότερες έχουν χτίσει την επιτυχία τους στην απόλυτη επιθυμία της νίκης. Δεν τις ενδιαφέρουν οι πολλοί πόντοι ούτε το εντυπωσιακό παιχνίδι που θα μαγέψει τους θεατές. Και όμως, αυτή ακριβώς η μονομανία τους προσφέρει θεαματικότατες στιγμές. Παίζουν κάθε πόντο σαν να ήταν ο τελευταίος, διορθώνουν κάθε λάθος άμεσα, κάθε play (τακτική) έχει στόχο το «θανάσιμο χτύπημα» στον αντίπαλο… Το αμερικανικό ποδόσφαιρο είναι ό,τι κοντινότερο υπάρχει σε πεδίο μάχης και οι δύο αυτές ομάδες δεν αστειεύονται.
Οπως επιτάσσει βέβαια ο αμερικανικός τρόπος, the way of doing things, δεν θα μπορούσαν να λείπουν και τα κεντρικά πρόσωπα, αυτά στα οποία είναι στραμμένοι οι προβολείς. Σούπερ σταρ από τους λίγους, τύποι που ο κόσμος είτε λατρεύει είτε μισεί είτε… λατρεύει να μισεί. Συνήθως πρόκειται για τους quarterbacks. Παρένθεση, για τους μη μυημένους: ο quarterback είναι ο παίκτης που αγωνίζεται πίσω από την επιθετική γραμμή, ο επιτελικός από τον οποίο ξεκινάει η εφαρμογή της επιλεγμένης κάθε φορά τακτικής: αυτός που θα πασάρει την μπάλα μπροστά, θα μοιράσει παιχνίδι, θα εκμεταλλευτεί την ταχύτητα των επιθετικών του για να σκοράρουν, αυτός τον οποίο πρώτα προσπαθούν να μπλοκάρουν οι αντίπαλοι. Είναι ο «εγκέφαλος» της ομάδας, κάτι σαν «δεκάρι» παλαιάς κοπής στο ποδόσφαιρο… Ενας τέτοιος τύπος είναι ο Τομ Μπρέιντι, ο quarterback των Νιου Ινγκλαντ Πέτριοτς. Οι Αμερικανοί τον λατρεύουν αλλά και τον ζηλεύουν παράφορα, καθώς η ζωή τού χαμογελάει: ψηλός, όμορφος, επιτυχημένος, ζάμπλουτος και έχει τη Ζιζέλ, τη Βραζιλιάνα σταρ της πασαρέλας, για σύζυγο! Ενας από τους καλύτερους παίκτες όλων των εποχών στο NFL, έχει κερδίσει τρία Super Bowls και στα δύο από αυτά ήταν MVP. Οι Αμερικανοί δημοσιογράφοι μάλιστα υποστηρίζουν ότι μάλλον στο παρελθόν ο Μπρέιντι έκανε συμφωνία με τον διάβολο – κανείς δεν μπορεί να είναι τόσο τέλειος!
Τον Ρίτσαρντ Σέρμαν, τον αστέρα της άμυνας των Σίχοκς (της αποκαλούμενης «Legion of Boom»), τον μισούν ακόμα περισσότερο. Πρόκειται για τύπο sui generis, που δεν κάνει τίποτε πολιτικά ορθό. Ανοίγει το στόμα του μόνο για να προσβάλει τους αντιπάλους του, να τους υποτιμήσει και να τους προκαλέσει. Δεν τον νοιάζει καθόλου να παραβεί τους κανόνες, αν αυτό σημαίνει ότι θα πάρει ψυχολογικό προβάδισμα. Πίσω από τη συμπεριφορά αυτή βέβαια, κρύβεται ένας από τους πιο ιδιοφυείς τύπους στα αμερικανικά γήπεδα, που ξέρει να γυρίζει κάθε κατάσταση προς όφελος της ομάδας του.
Οσο για τους δύο προπονητές; Ο Πιτ Κάρολ, ο 63χρονος προπονητής των Σίχοκς, μοιάζει με… ψυχοπαθή. Δείχνει ικανός να μαχαιρώσει τον συνομιλητή του τη στιγμή που τον κοιτάζει με χαμόγελο βγαλμένο από διαφήμιση οδοντόπαστας. Ενας από τους πιο έντονους χαρακτήρες στο NFL, αύριο θα έχει ιδιαίτερο κίνητρο να επικρατήσει των Πέτριοτς, καθώς είχε καθίσει στον πάγκο τους από το 1997 έως το 1999, αλλά τον έδιωξαν – απόφαση που τότε προκάλεσε μεγάλη εντύπωση. Η καριέρα του πήρε την κατιούσα, χρειάστηκε να «κολυμπήσει» στο κολεγιακό πρωτάθλημα, όμως επέστρεψε στους «μεγάλους» το 2010 με αποκλειστικό στόχο να αποδείξει ότι οι Πέτριοτς δεν έπρεπε να τον απομακρύνουν. Αύριο θέλει να ταπεινώσει την ομάδα που του δυναμίτισε την καριέρα.
Οι Πέτριοτς δεν το μετάνιωσαν, είναι η αλήθεια… Τα ηνία της ομάδας το 2000 πήρε ο Μπιλ Μπέλιτσικ και, από κλασικούς losers, τους μετέτρεψε στην πιο επιτυχημένη ομάδα του 21ου αιώνα. Σήμα κατατεθέν του, η αναζήτηση του ορίου στα πάντα: στην αντοχή των παικτών του, στους κανονισμούς, στην τακτική. Το 2007 τιμωρήθηκε από το NFL επειδή μαγνητοσκοπούσε τις κλειστές προπονήσεις των αντιπάλων του και «έφαγε» το μεγαλύτερο πρόστιμο που έχει επιβληθεί στην ιστορία του αμερικανικού ποδοσφαίρου: μισό εκατομμύριο δολάρια! Ομως δεν τον ενδιαφέρει αν θα είναι αρεστός. Οπως λέει ο ίδιος, «γεννήθηκα για να νικάω, όποιο κι αν είναι το κόστος…» Και συνεχίζει τις περίεργες πρακτικές του. Ακόμα δεν έχει αποφανθεί το NFL για την πρόσφατη καταγγελία σε βάρος του 62χρονου προπονητή: οι Ρέιβενς υποστηρίζουν ότι στον τελευταίο αγώνα τους στην έδρα των Πέτριοτς, το «Φόξμπορο» (εκεί που η Ελλάδα είχε αγωνιστεί κατά της Αργεντινής και της Νιγηρίας στο Μουντιάλ 1994), οι μπάλες ήταν ξεφούσκωτες!
Περίεργοι τύποι υπάρχουν ένα σωρό στα ρόστερ των δύο ομάδων. Οπως ο Ρομπ Γκρονκόβσκι των Πέτριοτς, που είναι μόνιμα χαρούμενος και ξέγνοιαστος και δεν έχει κανένα πρόβλημα να ποζάρει χαμογελαστός δίπλα σε πορνοστάρ ή να εμφανίζεται τελείως λιώμα από το ποτό σε γιορτή της ομάδας. Ή ο Μαρσόν Λιντς, το «θηρίο» των Σίχοκς, που αρνείται να δώσει συνεντεύξεις Τύπου ή να μιλήσει στους δημοσιογράφους, όσα πρόστιμα και αν του έχει στοιχίσει κάτι τέτοιο. Ή ο Βινς Βίλφορκ, που τινάζει μακριά και με ταχύτητα τους αντιπάλους των Πέτριοτς, χάρη στα 147 κιλά του, τη στιγμή που η φωνή τής εξίσου σωματώδους συζύγου του, της Μπιάνκα, σκεπάζει την εξέδρα! Ή ο quarterback των Σίχοκς, ο κοντούλης Ράσελ Γουίλσον, οι πάσες του οποίου μοιάζουν τηλεκατευθυνόμενες – τέτοια είναι η ακρίβειά τους!
Δύο ρόστερ, συνολικά γύρω στους 100 παίκτες, που σήμερα θα παραταχθούν στο γήπεδο του Πανεπιστημίου του Φίνιξ για τον νυν υπέρ πάντων αγώνα της αμερικανικής ηπείρου…
