Μονομερής επαφή Γερμανίας-ΗΠΑ

Υπό το πέπλο του προστατευτισμού -που απλώνεται επικίνδυνα πάνω από την παγκόσμια οικονομία- συνεδριάζουν από σήμερα και για δύο ημέρες στο Μπουένος Αϊρες της Αργεντινής οι υπουργοί Οικονομικών και οι κεντρικοί τραπεζίτες των 20 πιο ισχυρών οικονομιών του πλανήτη (G20).

Ζητούμενο των συζητήσεων, η εξεύρεση ενός κοινού παρονομαστή μεταξύ των 20 χωρών έτσι ώστε η ισχυρότερη οικονομική ανάπτυξη των τελευταίων 10 ετών στον πλανήτη να μην εκτροχιαστεί από τις αυξανόμενες αθέμιτες εμπορικές πρακτικές.

Στο σχέδιο του κοινού ανακοινωθέντος των 20 υπουργών και τραπεζιτών -που διέρρευσε το Σαββατοκύριακο μέσω του Bloomberg- υπάρχει η υπόσχεση για αποχή από αυτές τις πρακτικές. Το πόσο εφικτή είναι αυτή η υπόσχεση όμως αποτελεί ερώτημα, δεδομένων των κινήσεων του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος, επιβάλλοντας δασμούς στις εισαγωγές χάλυβα και αλουμινίου, διακινδυνεύει να προκαλέσει παγκόσμιο εμπορικό πόλεμο. Στο σχέδιο του ανακοινωθέντος της συνόδου του G20 δεν γίνεται λόγος για ενιαίο αγώνα κατά του προστατευτισμού και αυτό δείχνει ότι δεν υπάρχει για την ώρα κοινή ερμηνεία και αντίληψη μεταξύ των μελών.

Οι δασμοί του Τραμπ «κάνουν πρεμιέρα» την επόμενη Παρασκευή και όπως είναι φυσικό θα κυριαρχήσουν στις συζητήσεις του διημέρου, καθώς αρκετές κυβερνήσεις πιέζουν ώστε να εξαιρεθούν από αυτούς και απειλούν με αντίμετρα.

Το Bloomberg εκτιμά ότι, αν όλα πάνε στραβά, τότε ο εμπορικός πόλεμος που θα ξεσπάσει θα ψαλιδίσει το παγκόσμιο ΑΕΠ κατά 470 δισ. δολάρια ώς το 2020.

Εκτός των εμπορικών θεμάτων, στο ανακοινωθέν του G20 αναμένεται ακόμη ότι θα υπάρχει καμπανάκι για τις γεωπολιτικές εντάσεις στην υφήλιο και το απροσδόκητα γρήγορο τέλος του φτηνού δανεισμού, καθώς αμφότεροι αποτελούν παράγοντες που θα μπορούσαν να επηρεάσουν αρνητικά την παγκόσμια οικονομική ανάπτυξη.

Την περασμένη εβδομάδα ο ΟΟΣΑ αναβάθμισε τις προβλέψεις του για την ανάπτυξη της παγκόσμιας οικονομίας σε 3,9% τόσο για φέτος όσο και για το 2019.

Στο ανακοινωθέν του G20 θα υπάρξει ακόμη (σύμφωνα πάντα με το σχέδιο) η γνωστή υπόσχεση των χωρών-μελών του για αποφυγή ανταγωνιστικών νομισματικών υποτιμήσεων, αναφορά στον μείζονα ρόλο του διεθνούς εμπορίου για την ανάπτυξη και προειδοποίηση για τους κινδύνους των κρυπτονομισμάτων.

Εν τω μεταξύ, ερωτήματα τροφοδοτεί η επίσκεψη του νέου Γερμανού υπουργού Οικονομίας Πέτερ Αλτμάιερ στις ΗΠΑ λίγο πριν φτάσει στην Ουάσινγκτον η επίτροπος Εμπορίου της Ε.Ε., Σεσίλια Μάλμστρομ.

Ο Αλτμάιερ πρόκειται να συναντηθεί με αξιωματούχους της αμερικανικής κυβέρνησης αύριο και μεθαύριο και να συζητήσουν τους δασμούς σε χάλυβα και αλουμίνιο.

Σύμφωνα με αξιωματούχο της γερμανικής κυβέρνησης, ο Αλτμάιερ θα μεταφέρει στην Ουάσινγκτον κάποιες προτάσεις.

Η κίνηση υποδηλώνει όμως διαφορετική προσέγγιση του Βερολίνου από αυτήν που ακολουθούν οι Βρυξέλλες. Η Κομισιόν διατυμπανίζει ότι η Ευρωπαϊκή Ενωση δεν πρόκειται να διαπραγματευτεί εξαίρεση από τους αμερικανικούς δασμούς.

Τόσο η Μάλμστρομ όσο και ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ, επιμένουν διαμηνύοντας προς τον Τραμπ ότι Ε.Ε. και ΗΠΑ είναι και μακροχρόνιοι εμπορικοί εταίροι και σύμμαχοι.

Η μονομερής επαφή Γερμανίας-ΗΠΑ έρχεται μετά από υπαινιγμό του Βρετανού υπουργού Εμπορίου Λίαμ Φοξ ότι η κυβέρνησή του θα μπορούσε να ζητήσει εξαίρεση από τους αμερικανικούς δασμούς και φέρνει σε δύσκολη θέση την Κομισιόν, η οποία έχει ήδη προειδοποιήσει το Λονδίνο ότι μια μονομερής εξαίρεση από τους αμερικανικούς δασμούς θα ήταν παράνομη.

Εκπρόσωπος της γερμανικής κυβέρνησης αρνήθηκε πάντως ότι ζητούμενο του ταξιδιού Αλτμάιερ είναι μια μονομερής συμφωνία με τις ΗΠΑ. Επισήμανε όμως ταυτόχρονα ότι ο κίνδυνος ενός εμπορικού πολέμου είναι πολύ σημαντικό ζήτημα για την Ευρώπη και τη Γερμανία.

Το Βερολίνο είναι ο μεγαλύτερος εξαγωγέας χάλυβα της Ε.Ε. προς τις ΗΠΑ. Επιπλέον, ο Τραμπ έχει απειλήσει τις γερμανικές αυτοκινητοβιομηχανίες με αντίποινα αν η Ε.Ε. υιοθετήσει αντίμετρα κατά των αμερικανικών εξαγωγών.

Η πάγια στρατηγική που ακολουθεί ο Τραμπ είναι η αποφυγή εμπορικών συμφωνιών με ομάδες χωρών όπως η Ε.Ε. και οι γείτονες των ΗΠΑ στον Ειρηνικό και η σύναψη διμερών, όπου ο ισχυρότερος κυριαρχεί.

Στο πλαίσιο αυτό, έχει ήδη προτείνει στην Ανγκελα Μέρκελ διμερή εμπορική συμφωνία.

Η επίσκεψη του Αλτμάιερ στην Ουάσινγκτον συμπίπτει πάντως με τη δημοσιοποίηση -από την Κομισιόν την περασμένη Παρασκευή- λίστας των αμερικανικών προϊόντων που θα μπορούσαν να επηρεαστούν από τα αντίμετρα της Ε.Ε.

Η Επιτροπή πρόσθεσε μια δεύτερη λίστα δασμών σε αμερικανικές εξαγωγές αξίας 3,6 δισ. ευρώ, η οποία θα ενεργοποιηθεί από τη στιγμή που ο ΠΟΕ αποφασίσει εναντίον των δασμών των ΗΠΑ, σε περίπου 3 χρόνια.

Η πρώτη λίστα των αντιμέτρων κατά των αμερικανικών εξαγωγών στην Ε.Ε. μπορεί να ενεργοποιηθεί χωρίς την απόφαση του ΠΟΕ ως μέτρο «εξισορρόπησης» και η επίπτωσή της σε αυτές αποτιμάται στα 2,8 δισ. ευρώ.

Η συνολική οικονομική επίπτωση των αντιμέτρων της Ε.Ε. στις αμερικανικές εξαγωγές θα ανέλθει στα 6,4 δισ. ευρώ, ποσό ίσο με την αξία του ευρωπαϊκού χάλυβα και του αλουμινίου που εξάγεται στις ΗΠΑ.

Στους κόλπους της Ε.Ε. υπάρχει πάντως σύγχυση για το τι θα συμβεί την επόμενη Παρασκευή. Αξιωματούχος της Ε.Ε. εξέφρασε την ελπίδα ότι η αμερικανική κυβέρνηση δεν θα εφαρμόσει τους δασμούς, καθώς τα δύο μέρη βρίσκονται σε διαπραγματεύσεις.

Αποκάλυψε όμως ότι η εξαίρεση αυτή θα είναι περιορισμένη, καθώς οι Αμερικανοί εταίροι τους έχουν ήδη διαμηνύσει ότι η Ουάσινγκτον θα επιβάλει ποσόστωση στις ευρωπαϊκές εισαγωγές χάλυβα.

Τα πράγματα θα ξεκαθαρίσουν στις συναντήσεις Μάλμστρομ και Αμερικανού υπουργού Εμπορίου Γουίλμπουρ Ρος την επόμενη Τετάρτη και Πέμπτη.