To πέρασμα από το καμπανάκι στο μη αναστρέψιμο

«Επειδή δεν σκεφτόμαστε τις μελλοντικές γενιές, δεν θα μας ξεχάσουν ποτέ» (Henrik Tikkanen)

Επιστρέφουμε, λοιπόν, μετά από μία μικρή παύση δύο εβδομάδων, αλλά δεν τα βρίσκουμε τα πράγματα όπως τα θέλαμε. Ένεκα των σημαντικών καταστροφών που βίωσε ο ελλαδικός χώρος εξαιτίας ενός κύματος μεγάλων πυρκαγιών. Καύσωνες με αριθμητικά ρεκόρ θερμοκρασιών το 2007, το ίδιο και το 2017. Μεγάλες φωτιές το 2007, σχεδόν τα ίδια και φέτος (κατά αναλογίες βέβαια, γιατί τα εμπρηστικά γεγονότα του 2007 δεν είναι εύκολο να προσεγγιστούν…).

Μία δεκαετία, ένας άτυπος κύκλος, άπειρα συμπεράσματα, αυτονόητες παραδοχές, αλλά και όψιμες δίκες προθέσεων. Σε τέτοιες περιστάσεις, πάντα όλα κάτι μας θυμίζουν. Γιατί τα έχουμε ξαναζήσει ακριβώς έτσι, χειρότερα, ή κάπως καλύτερα (αν μπορεί να στοιχειοθετηθεί και να χρησιμοποιηθεί η έννοια του καλύτερου όταν αναφερόμαστε σε περιβαλλοντικές απώλειες τέτοιου είδους…). 

Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980, σταδιακά, και με τη δέουσα επεκτατικότητα, η Αττική έχει μεταβληθεί από ένας σχεδόν επίγειος παράδεισος (από την άποψη της δασικής επάρκειας) σε μια μελλοντική νέα τάξη πραγμάτων που προσομοιάζει σε μια μητροπολιτική (αντι-αισθητική και επικίνδυνη για τη ζωή την ίδια) μπετοναρισμένη κόπια. Σε μια «ρυθμιστικού περιεχομένου» διαδικασία, που προβλέπει τα κατάλληλα παιχνίδια με τις απαραίτητες λέξεις για να είναι «όλα τα ενδεχόμενα ανοιχτά»…

Ελπίζω, μονάχα, κάποιοι να ξέρουν τι κάνουν, γιατί αν όχι, αν λειτουργούν στη βάση «δεν με νοιάζει τι θα γίνει όταν εγώ αποσυρθώ γενικώς και ειδικώς», νομίζω πως έχουμε ξεκινήσει ένα επικίνδυνο ταξίδι με ανυπολόγιστες συνέπειες σε όλους τους βασικούς τομείς. Το πέρασμα από το καμπανάκι στο μη αναστρέψιμο έχει πολλαπλάσιες συνέπειες από το πέρασμα από την κανονικότητα στο καμπανάκι…

Τώρα, το πόσο σημασία έχουν οι αντιπολιτευτικές κορώνες (που μοιάζουν σαν κλασικές και προβλέψιμες ρετσέτες που προετοιμάστηκαν από το Μάη κιόλας…) μπορεί να το καταλάβει πολύ εύκολα ο καθένας. Σε τέτοιες περιπτώσεις, δύο μονάχα πράγματα μετράνε και έχουν ουσιαστική αξία: το αποτέλεσμα και οι μελλοντικοί χειρισμοί (και από την πολιτεία, και από τις τοπικές κοινωνίες)… Μη πω κιόλας, πως -στο δικό μου μυαλό- έχει μεγαλύτερη σημασία (ακόμα και από τις κατευθυντήριες γραμμές του επίσημου κράτους) το πώς θα προστατεύσει το μέλλον του ο τοπικός παράγοντας, οι άνθρωποι που κατοικούν στις περιοχές που δέχτηκαν το κάθε πλήγμα.

Την έννοια της συνέχειας την κατανοείς, θεωρώ, βαθύτερα όταν αμφισβητείται εμπράκτως το κεκτημένο της. Αλλιώς, εφησυχάζεσαι, στην κυριολεξία τα «φορτώνεις στον κόκορα», και απλά περιμένεις να κυλήσουν τα πράγματα όπως αυτά «γουστάρουν», με σένα κομπάρσο που δεν θέλεις να γίνεις θύμα…

Την ίδια ώρα, βέβαια, στατιστικά πάντα κάποιοι λίγοι σχεδιάζουν και επιβουλεύονται διάφορα, απλά δεν μπορείς να το πεις (και να προβείς σε σοβαρές καταγγελίες με απτή εξέλιξη), παρά μονάχα να το υποπτευθείς και να το πεις στην παρέα σου. Αν θεωρήσουμε πως μία πυρκαγιά σε ένα δάσος είναι ένα πολύ σοβαρό ενδεχόμενο, τότε επικεντρώνουμε στην πρόληψη και στο μετά.

Στην πυρκαγιά του Καλάμου, για παράδειγμα, και ενώ οι αρμόδιες υπηρεσίες είχαν εντοπίσει τον κίνδυνο εξαιτίας των υψηλών θερμοκρασιών των προηγούμενων ημερών (αλλά και της συσσώρευσης από τα τέλη Ιούνη θερμότητας που δεν συναντάει κάποιος εύκολα ακόμα στα ελληνικά καλοκαίρια…), όπως και των επερχόμενων πολύ δυνατών ανέμων, υπάρχουν κάποια στοιχεία που σε εξοργίζουν και σε αποκαρδιώνουν συνάμα… Και δεν είναι ζήτημα πολιτικής σπέκουλας αυτά…

Το να έχει τόσα λίγα διαθέσιμα πυροσβεστικά αεροσκάφη η χώρα στο πιο κρίσιμο χρονικό σημείο φανερώνει διάφορα. Αφενός, δεν πρέπει να ξαναγίνει ποτέ ξανά κάτι τέτοιο, αφετέρου είναι σαν να έρχεται μεγάλη χιονόπτωση που θα κλείσει ακόμα και την Εθνική Οδό και τα μηχανήματα αλατιού να είναι χαλασμένα ή σε κάθε μορφής αδράνεια σε μεγάλο ποσοστό…

Ε, λοιπόν, το δεύτερο έχει λιγότερες πιθανότητες να συμβεί… Τα οδοστρώματα δεν αλλάζουν εύκολα αξία χρήσης… Όλοι δεχόμαστε πως τα μνημόνια υποχρεώνουν ένα κράτος σε μείωση των χρηματοδοτήσεων για την πυρόσβεση, κανένας όμως δεν μπορεί να συμβιβαστεί με την ιδέα πως δεν θα κάνουμε κάτι για να αλλάξει αυτό ή πως δεν θα βάλουμε σε χρήση το πολυμήχανο μυαλό μας να βρούμε λύσεις…

Το καλοκαίρι είναι το ένα τέταρτο ενός έτους, στα υπόλοιπα τρία τέταρτα κρίνονται μάλλον τα πάντα στο ζήτημα της δασικής προστασίας. Εκ του αποτελέσματος, τους προηγούμενους μήνες κάτι δεν κάναμε καλά όλοι… Ή, τέλος πάντων, (μπορεί και να) έκαναν καλά τη δουλειά τους εκείνοι που δεν έπρεπε, θα μπορούσε να ισχυριστεί η λαϊκή θυμοσοφία… Ας χαρακτηρίσει όπως θέλει ο καθένας τα «αποχαρακτηρισμένα» του άμεσου μέλλοντος…

ΥΓ. Το έχουν κάνει οι περισσότεροι, θα το κάνω κι εγώ γιατί αξίζει όντως. Ένα μπράβο σε όσους ανθρώπους κατέθεσαν και την ψυχή τους στην προσπάθεια της κατάσβεσης των πυρκαγιών των προηγούμενων ημερών, αλλά και της σωτηρίας ζωών (όχι μόνο ανθρώπινων) και περιουσιών.

Είναι αυτοί που μετουσιώνουν σε πράξη αυτό που στα λόγια σχεδόν όλοι θα αποδεχόμασταν, αλλά δεν κάνουμε οι περισσότεροι. Είναι εκείνοι που κάνουν το βήμα από την ευχή και την πρόσκαιρη έγνοια (λόγω επικαιρότητας) στην πιο αποτελεσματική απόδειξη του πραγματικού ενδιαφέροντος για τη φύση και την ποικιλία των όσων συνθέτουν το πολύπλευρο μεγαλείο της. Είναι εκείνοι που έπιασαν το νόημα της φράσης του P.J.O΄Rourke πως «όλοι θέλουν να σώσουν τη Γη. Κανένας δεν θέλει να βοηθήσει τη μάνα του να πλύνει τα πιάτα»…