Τέτοιες μέρες, πριν από 72 χρόνια, ξεφύτρωσαν σαν μανιτάρια το «Αγοράκι» (παρατσούκλι της βόμβας ουρανίου που ερρίφθη στη Χιροσίμα) και ο «Χοντρούλης» (παρατσούκλι της βόμβας πλουτωνίου που ερρίφθη στο Ναγκασάκι). Το «Αγοράκι» προηγήθηκε κατά τρεις μέρες του «Χοντρούλη» και από αυτήν την παράδοξη και απευκταία «δίδυμη γέννηση» προέκυψε το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.
Aλλά και ο νέος, μεταπυρηνικός κόσμος. «Ο κόσμος δεν μπορεί να είναι ο ίδιος» σημειώνει ο Αρθουρ Κέσλερ, συμπυκνώνοντας τα τραγικά γεγονότα εκείνης της ταραγμένης εποχής. Ο άνθρωπος συνειδητοποιεί με τον πλέον δραματικό τρόπο την καταστροφική ισχύ της πυρηνικής ενέργειας: ολόκληρες πόλεις αφανίζονται μέσα σε δευτερόλεπτα.
Παρά τα μαζικά αντιπολεμικά και αντιπυρηνικά κινήματα που αναπτύχθηκαν στις κατοπινές δεκαετίες, ούτε η εξάπλωση των πυρηνικών όπλων σταμάτησε, ούτε η χρήση της πυρηνικής ενέργειας για ειρηνικούς σκοπούς τέθηκε υπό τον απαιτούμενο αυστηρό έλεγχο και τους αναγκαίους περιορισμούς ασφαλείας.
Το πλέον πρόσφατο παράδειγμα του πυρηνικού ατυχήματος στον ιαπωνικό σταθμό Φουκουσίμα τον Μάρτιο του 2011 είναι ενδεικτικό των παραπάνω: ένας μεγάλης έντασης σεισμός στην περιοχή προκάλεσε τη δημιουργία τσουνάμι το οποίο χτύπησε τον σταθμό, θέτοντας εκτός λειτουργίας τα συστήματα ψύξης του και αποκαλύπτοντας σωρεία παραλείψεων στην εφαρμογή των κανονισμών ασφαλείας.
Η αύξηση της θερμοκρασίας και οι πυρκαγιές που σημειώθηκαν κατέστρεψαν τα προστατευτικά κελύφη των πυρηνικών αντιδραστήρων, με αποτέλεσμα τη διαρροή ραδιενεργών υγρών και ατμού. Τα επίπεδα ραδιενέργειας ξεπέρασαν κατά 400 φορές τα επιτρεπτά όρια.
Και αυτά σε μία από τις πλέον προηγμένες χώρες του πλανήτη, που η υψηλή σεισμικότητα των εδαφών της είναι γνωστή από τα αρχαία χρόνια, ενώ η συνακόλουθη δημιουργία τσουνάμι έχει αποτυπωθεί σε πίνακες όπως το «Μεγάλο κύμα» του Ιάπωνα ζωγράφου του 19ου αιώνα Χοκουσάι.
Η πιο πρόσφατη εξέλιξη στο θέμα είναι ακόμα χειρότερη: η ιδιωτική εταιρεία TEPCO που διαχειρίζεται τον σταθμό στη Φουκουσίμα, αν και είναι απολύτως υπεύθυνη για όσα φρικτά συνέβησαν εκεί, δήλωσε ότι αδυνατεί να διατηρήσει περαιτέρω τους 770.000 τόνους μολυσμένου από ραδιενέργεια νερού και σκοπεύει να τους απελευθερώσει στη θάλασσα! Αλαλα τα χείλη των ψαριών του Ειρηνικού (τα οποία, ως ψάρια που είναι, συνηθίζουμε να θεωρούμε ότι έτσι κι αλλιώς παραμένουν βουβά).
Καιρός είναι να γίνει απολύτως ξεκάθαρο πως η πυρηνική ενέργεια αποτελεί εν δυνάμει καταστροφική απειλή, τόσο όταν χρησιμοποιείται στα παιχνίδια στρατηγικής έντασης ανάμεσα σε κράτη, όσο και όταν αφορά «αθώους», ειρηνικούς σκοπούς. Το «μεγάλο κύμα» υπάρχει και μπορεί να μας καταπιεί όλους.
* (Ph.D.)2, επίκουρος καθηγητής Ιατρικής Φυσικής και Υπολογιστικής Ιατρικής του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης
