Η ερευνητική δημοσιογραφία περνά διεθνώς δύσκολες ώρες, καθώς όλο και περισσότερα μεγάλα ΜΜΕ προχωρούν σε περικοπές των σχετικών τμημάτων και budget, με αποτέλεσμα πολλοί ρεπόρτερ να στρέφονται ακόμη και σε λύσεις… crowdfunding ή ανεξάρτητων δωρεών από δημοσιογραφικά ιδρύματα και ινστιτούτα για να ολοκληρώσουν τις πιο απαιτητικές και δαπανηρές έρευνές τους.
Μέσα σε αυτό το όλο και πιο ασφυκτικό πλαίσιο, η χτεσινή απονομή αρκετών από τα συνολικά 21 βραβεία Πούλιτζερ σε σειρά αμερικανικών αλλά και διεθνών ερευνητικών πρότζεκτ αποτελεί πραγματική «ανάσα» για ολόκληρο τον κλάδο.
Πρώτος «σταθμός» αυτής της σημαντικής απονομής ήταν λοιπόν η βράβευση του Διεθνούς Οργανισμού Ερευνητών Δημοσιογράφων (International Consortium of Investigative Journalists, ICIJ), της πολυεθνικής ομάδας 300 δημοσιογράφων από δεκάδες χώρες, που κατάφερε πέρσι να ρίξει φως στην υπόθεση των λεγόμενων Panama Papers (Εγγραφα του Παναμά), δηλαδή στη συστηματική φοροδιαφυγή ύψους πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων από μερικές χιλιάδες υπερ-πλούσιους πολιτικούς, καλλιτέχνες, αθλητές κ.ά. με τη «μεσολάβηση» φορολογικών παραδείσων όπως ο Παναμάς αλλά και τα νησιά Κέιμαν, Βέρτζιν, τα Τσάνελ Αϊλαντς της Μάγχης κτλ.
Ανάμεσα στους βραβευθέντες είναι και ο ομογενής δημοσιογράφος της «Miami Herald» Νικ Νεχαμάς, που αποκάλυψε το πώς αρκετά από αυτά τα «πλυμένα» εκατομμύρια κατέληγαν στην αγορά ακινήτων του Μαϊάμι.
Βραβεία Πούλιτζερ απονεμήθηκαν… κατά παράδοση και σε δημοσιογράφους της εφημερίδας «The Washington Post», για την αρκούντως επιθετική κάλυψη της προεκλογικής εκστρατείας του Ντόναλντ Τραμπ, που την οδήγησε σε ανοιχτή σύγκρουση με τον νέο πρόεδρο, καθώς και της εφημερίδας «New York Times», για τη γνωστή υπόθεση «χάκινγκ» και γενικότερα της προσπάθειας «παρέμβασης» του προέδρου της Ρωσίας Βλαντίμιρ Πούτιν στις αμερικανικές εκλογές προκειμένου «να επεκτείνει τη ρωσική επιρροή στο εξωτερικό με θεμιτά και αθέμιτα μέσα».
Οπως αναφέρει χαρακτηριστικά η επιτροπή που δίνει τα βραβεία για τις δύο ιστορικές εφημερίδες, «χαιρετίζει το θάρρος τους να γράψουν για δύο από τους πιο ισχυρούς άνδρες του κόσμου, παρά το όλο και πιο εχθρικό κλίμα για τα μέσα ενημέρωσης».
Βραβείο διαφάνειας
Ο Ντέιβιντ Φάρενθολντ της «Post» έλαβε το βραβείο ρεπορτάζ εθνικής σημασίας για ένα «υπόδειγμα διαφανούς δημοσιογραφίας», καθώς διεξήγαγε έρευνα για τις ψευδείς δηλώσεις του Τραμπ σχετικά με τη γενναιοδωρία του όσον αφορά φιλανθρωπικούς σκοπούς, αλλά και για τη σεξιστική συμπεριφορά του έναντι των γυναικών.
Βραβεύτηκε επίσης η Πέγκι Νούναν της «Wall Street Journal», που είναι γνωστό εδώ και χρόνια πως πρόσκειται στο Ρεπουμπλικανικό κόμμα, για μια σειρά άρθρων της με τα οποία επέκρινε τον Τραμπ για την εκστρατεία που διεξήγαγε.
Η εφημερίδα «New York Daily News» και η «ProPublica», μια διαδικτυακή πλατφόρμα που ειδικεύεται στην ερευνητική δημοσιογραφία, κέρδισαν το «Βραβείο δημοσιογραφικού έργου που υπηρέτησε τον πολίτη», για την κάλυψη των καταχρήσεων στελεχών της αστυνομικής διεύθυνσης της Νέας Υόρκης, που εκδίωκαν φτωχά μέλη μειονοτήτων από τα σπίτια τους στο πλαίσιο μιας προσπάθειας «gentrification» («εξευγενισμού») των συγκεκριμένων γειτονιών.
Ακόμη, το προσωπικό της «East Bay Times», μιας μικρής εφημερίδας από το Οκλαντ της Καλιφόρνιας, έλαβε το «Βραβείο για την κάλυψη έκτακτου γεγονότος» – μιας πυρκαγιάς στην οποία έχασαν τη ζωή τους 36 άνθρωποι οι οποίοι συμμετείχαν σε ένα πάρτι, καθώς η εφημερίδα αποκάλυψε ότι οι δημοτικές αρχές δεν είχαν λάβει μέτρα που θα μπορούσαν να είχαν αποτρέψει την καταστροφή.
Ο ανεξάρτητος φωτοειδησεογράφος Ντάνιελ Μπερεχούλακ έλαβε το Πούλιτζερ για την κατηγορία φωτογραφιών «Εκτακτα νέα», για την κάλυψη του αιματηρού «πολέμου» της κυβέρνησης Ντουτέρτε κατά των ναρκωτικών στις Φιλιππίνες, μια σειρά συγκλονιστικών φωτογραφιών που δημοσιεύτηκαν στους «N.Y. Times».
Τέλος, ο Ερικ Εϊρ της «Charleston Gazette-Mail» (Δυτική Βιρτζίνια) έλαβε Πούλιτζερ για το ερευνητικό του έργο, καθώς έφερε στο φως μια επιδημία χρήσης οπιοειδών (ηρωίνης) στην Πολιτεία όπου καταγράφεται ο υψηλότερος δείκτης θανάτων από υπερβολικές δόσεις σε ολόκληρες τις ΗΠΑ.
