Το πρώτο βήμα…

12 πρωτοεμφανιζόμενοι πεζογράφοι

Μετά το δίπτυχο αφιέρωμα στην επικείμενη φθινοπωρινή σοδειά ξένης λογοτεχνίας (23 σημαντικοί τίτλοι, 23 έμπειροι μεταφραστές, μοιρασμένο στα δύο προηγούμενα Σάββατα), σήμερα το Ανοιχτό Βιβλίο επιλέγει 12 πρωτοεμφανιζόμενους πεζογράφους που αναμένουν, πολύ σύντομα, να δουν το πρώτο τους βιβλίο στις προθήκες των βιβλιοπωλείων (τρία εξ αυτών έχουν ήδη κυκλοφορήσει τους τελευταίους μήνες).

Στη ζωή ενός συγγραφέα το πρώτο βιβλίο έχει πολύσημο βάρος. Εγκαινιάζει τη λογοτεχνική του ζωή, μέσω αυτού εντάσσεται σε μια ευρύτερη οικογένεια γραφής (ζώντων και τεθνεώτων) και, συνήθως, καθορίζει τη μετέπειτα διαδρομή του.

Τα τελευταία χρόνια, είναι αλήθεια, ο κόσμος του βιβλίου αναζητεί πιεστικά νέες φωνές, φρέσκα πρόσωπα. Κάποιες φορές αυτός ο ζήλος γίνεται αυτοσκοπός, εκφυλίζεται σε λογοτεχνική νεολατρία.

Ενα από τα αναπάντεχα, παράπλευρα οφέλη της παρατεταμένης κρίσης είναι ότι, καθώς έκλεισαν οι στρόφιγγες στη βιβλιαγορά, οι εκδότες έγιναν πιο αυστηροί, αναβάθμισαν τα κριτήριά τους σ’ όλο το φάσμα: από τους τίτλους που απευθύνονται σ’ ένα απαιτητικότερο κοινό έως τους τίτλους που απευθύνονται σ’ ένα ευρύτερο κοινό.

Ζητήσαμε από τους ίδιους τους συγγραφείς να μας παρουσιάσουν τα μυθιστορήματά τους, τις νουβέλες τους και τις συλλογές διηγημάτων τους.

Να αυτοσυστηθούν, δηλαδή, σε πρώτο πρόσωπο, μέσα από το πρώτο τους βιβλίο, πριν αυτό φτάσει στον αναγνώστη, στους κριτικούς ή στο σινάφι. Να απαντήσουν σ’ ένα νοερό πλέγμα ερωτημάτων που φωτίζει το βιβλίο τους ως εσωτερική διαδρομή, εκφραστικό ίχνος αλλά και εκδοτικό αποτύπωμα.

Γραφές πιο παραδοσιακές ή πιο νεωτερικές, ρέουσες, στιβαρές, πληθωρικές, μινιμαλιστικές ή θρυμματισμένες· πρόζες που μετέρχονται τρόπους της πλάγιας αυτοβιογραφίας ή βιογραφίας, της μετωπικής κοινωνικής ανησυχίας ή ιστορικής μνήμης, του αλλόκοτου και μαγικού ή της δυστοπίας, κείμενα αστικής περιπλάνησης, τοπικού ή κοσμοπολίτικου αυτοπροσδιορισμού· βιβλία νέων συγγραφέων που διεκδικούν μια θέση στη βιβλιοθήκη μας.

Ολα ξεκίνησαν ακούγοντας ambient μουσική

Του Γιώργου Κούβα

Καρμπόν

• Μυθιστόρημα
• Κίχλη

Το «Καρμπόν» μιλά με αλληγορικό τρόπο για την ηρωική έξοδο από τη μετριότητα της καθημερινότητας.

Ο Αρης Κοντός, o ήρωας του μυθιστορήματος, παθαίνει ωτίτιδα από ένα χτύπημα στο αυτί. Η ακοή του οξύνεται συνεχώς.

Αποκτά τη δυνατότητα, από την πολυθρόνα του διαμερίσματός του, να συλλαμβάνει τους ψιθύρους πίσω από κλειστές πόρτες και τους διαλόγους στα παγκάκια. Με όπλο τη διαπεραστική ακοή, στήνει ηχοπαγίδες, απλώνει ηχονήματα, έχοντας ως στόχο να πραγματοποιήσει ένα κρυφό του όνειρο: να κατακτήσει τις κορυφές της Τέχνης.

Για τη συγγραφή του «Καρμπόν» όλα ξεκίνησαν ακούγοντας ambient μουσική. Τότε συνέλαβα την ιδέα που με βασάνισε αρκετά χρόνια προτού αποτυπωθεί στο χαρτί. Στην ανάπτυξη της πλοκής με βοήθησε η μαθητεία μου στη λογοτεχνία, ιδιαίτερα στην παλαιότερη, αλλά και στο σενάριο.

Ωστόσο, το μυθιστόρημα άρχισε να βρίσκει τον ρυθμό του καθώς με τον χρόνο διαμόρφωνα τον αφηγηματικό μου τρόπο με την ανάμειξη του δραματικού και του κωμικού στοιχείου.

Εν τω μεταξύ εγκαταστάθηκα σε άλλη χώρα. Η γραφή έγινε ο προσωπικός μου δίαυλος σύνδεσης με τη γλώσσα και τους φίλους. Επέμεινα και μέσα από αλλεπάλληλες φάσεις γραφής και διόρθωσης αναδύθηκε το «Καρμπόν».

Τότε άρχισε η αναζήτηση εκδότη. Μήνες σιγής, ώσπου βρήκα τελικά στην Κίχλη έναν εκδοτικό οίκο με διάθεση γόνιμης λογοτεχνικής επικοινωνίας. Επιμέλεια, σελιδοποίηση, εξώφυλλο· το μυθιστόρημα θα είναι σύντομα στα βιβλιοπωλεία κι ελπίζω να αφήσει τους αναγνώστες μ’ ένα χαμόγελο που «ξεκουφαίνει».

Επέλεξα την αποσπασματική αφήγηση

Ο αίλουρος τη νύχτα

• Μυθιστόρημα
• Εστία

Η sui generis φύση του καλλιτέχνη και οι ιδιαίτερες συνθήκες που την επηρεάζουν και τη διαμορφώνουν είναι οι κύριοι άξονες πάνω στους οποίους στηρίζεται το αφηγηματικό οικοδόμημα του βιβλίου μου «Ο αίλουρος τη νύχτα».

Η ιδέα της φανταστικής βιογραφίας ενός ζωγράφου, η ενδιαφέρουσα ζωή του οποίου θα άξιζε να καταγραφεί, ξεκίνησε από την εμπειρία μου στον χώρο της δημοσιογραφίας.

Δημιούργησα ένα μυθιστορηματικό πρόσωπο με κοινωνικό στίγμα και δύσκολη παιδική και εφηβική ηλικία, που κλυδωνίζεται ανάμεσα στην οδύνη και το πάθος για δημιουργία. Επέλεξα την αποσπασματική αφήγηση, όπου οι προσωπικές μαρτυρίες των οικείων του αποτελούν τις ψηφίδες που συνθέτουν το μωσαϊκό του πολυτάραχου βίου του.

Πάντα με έθελγαν βαθύτατα η ποιότητα και η εκφραστική δύναμη που αποπνέει το αξιόλογο καλλιτεχνικό έργο.

Η διαρκής, άλλωστε, επαφή μου με το εικαστικό αντικείμενο, από τα εφηβικά μου χρόνια, μου παρείχε τα μέσα να χειριστώ το αφηγηματικό υλικό μου και να συνθέσω τον κεντρικό μου ήρωα και τους περί αυτόν χαρακτήρες. Χρειάστηκαν πέντε μήνες συνεχούς ενασχόλησης για να ολοκληρωθεί.

Δεν έχω μαθητεύσει παρά στα μέχρι τώρα αναγνώσματά μου που με οδήγησαν να δημιουργήσω το προσωπικό μου ύφος.

Αυτά αφορούν συγγραφείς κυρίως της ξένης λογοτεχνίας, μάλλον κλασικούς, και συγκεκριμένα τους Χένρι Τζέιμς, Μαρσέλ Προυστ, Τζέιμς Τζόις, Γκι ντε Μοπασάν, Φλομπέρ, Βιρτζίνια Γουλφ.

Η αναζήτηση εκδοτικού οίκου δεν διήρκεσε πολύ. Ευτύχησα, μετά από πρόταση της εξαιρετικής φίλης και συγγραφέως Κατερίνας Δασκαλάκη, να γίνει δεκτό από τον ιστορικό εκδοτικό οίκο της Εστίας και ευχαριστώ θερμά γι’ αυτό προσωπικά την κυρία Εύα Καραϊτίδη.

Αλλόκοτη μοναξιά του πένθους

Της Ελένης Μπουκαούρη

Οχτωμισάρια

• Διηγήματα
• Κέδρος

Στην αρχή, γράφεις ιστορίες από και για τη ζωή σου. Αργότερα, η πραγματικότητα υποχωρεί, οπότε επινοείς ιστορίες, πρόσωπα, ζωές.

Η πολυπρισματική προσέγγιση μιας ιστορίας και η ανάδειξη των πολλαπλών προσώπων ενός χαρακτήρα είναι η θεματική μου. Οταν έκλεισε ο κύκλος της εργασίας μου ως δημοσιογράφου, παρακολούθησα μαθήματα Δημιουργικής Γραφής στο ΕΚΕΒΙ, αποζητώντας άσκηση και πειθαρχία.

Δεν είχα υπολογίσει τη μεγάλη χαρά του «ανήκειν» σε μια συλλογικότητα που κατόρθωσε να διαφυλάξει και να καλλιεργήσει την προσωπική και μοναχική (πώς αλλιώς;) δημιουργία.

Στη δημοσιογραφία, η είδηση είναι το γεγονός. Στη λογοτεχνία, το γεγονός είναι η ίδια η γραφή και κυρίαρχη σημασία έχει η γλώσσα που θα αρτιωθεί σε κείμενο.

Στις 21 ιστορίες του πρώτου μου πεζογραφήματος με τίτλο «Οχτωμισάρια», στις εκδόσεις Κέδρος, δύο ήρωες, με το ίδιο πάντοτε όνομα, αλλά διαφορετικοί κάθε φορά, ξεκινούν από την τραχιά γλώσσα του τόπου των προγόνων τους, περνούν μέσα από τον τρελό στρόβιλο της νιότης, ωριμάζουν στη σκληρή πραγματικότητα και καταλήγουν στην αλλόκοτη μοναξιά του πένθους και του τέλους του βίου.

Κάθε ιστορία είναι αυτοτελής, όμως το σύνολό τους αντικατοπτρίζει την πορεία της ζωής τους. Την πραγματική αλλά και τη φανταστική. Αυτή που έζησαν, αλλά και αυτή που ονειρεύτηκαν ή/και επινόησαν.

Γύρω μας τόσες κομματιασμένες ιστορίες…

Της Κατερίνας Παπαντωνίου

Σκοτεινό ασανσέρ

• Μυθιστόρημα
• Τόπος

Η θεία Τούλα έμενε στη Ζωοδόχου Πηγής, λίγο πριν από τη Διδότου, σε ένα αστικό διαμέρισμα με ψηλοτάβανα δωμάτια, πίνακες, πολυελαίους και βαριά ξύλινα έπιπλα. Αριστερά της εισόδου ήταν η πόρτα της κουζίνας, η θεία την άφηνε ανοιχτή – δεν ήταν αστή ούτε είχε υπηρέτρια.

Περίμενα να μεγαλώσω μήπως και με κεράσει καφέ από την εσπρεσιέρα που είχε μόνιμα ακουμπισμένη στο μάτι της κουζίνας.

Τώρα αποφεύγω να περνώ από εκεί, η είσοδος της πολυκατοικίας έχει γαριάσει από τη βρομιά, μυρίζει αμμωνία, οι λάμπες είναι σπασμένες. Λίγο πιο κάτω είναι η γωνία όπου σκοτώθηκε ένας έφηβος. Κι από εκεί αποφεύγω να περνώ.

Στο σκοτεινό ασανσέρ δεν θα ανταλλάξετε καλημέρα ούτε με τη θεία μου ούτε με τον έφηβο γιατί η αστυνομία ψάχνει έναν νεαρό άντρα, αυτός μαζί με μια συνταξιούχο θυρωρό ψάχνουν μια γυναίκα που αναζητά τον πατέρα της, ενώ μια τρίτη γυναίκα στέκεται παράμερα και κρυφoκοιτάζει τους γείτονες.

Η θεία Τούλα δεν ξέρει τίποτε από όλα αυτά. Ούτε, βέβαια, ότι ένα απόγευμα της έκλεψα από τη βιβλιοθήκη τον Σάμιουελ Μπέκετ κι έκτοτε περνώ μαζί του ωραίες μέρες. Από τον Ιρλανδό προσπαθώ να κλέψω ένα βλέμμα του, μια ανάσα, αλλά αυτός αντιστέκεται.

Δεν πειράζει, αρκεί που καθόμαστε σε ένα παγκάκι κι ας μη μιλάμε. Εξάλλου, γύρω μας ακούγονται τόσες ιστορίες, ιστορίες παράταιρες, κομματιασμένες, ιστορίες για κρυμμένα παιδικά παιχνίδια, για έρωτες χωρίς σάρκα, για εγκλήματα χωρίς δολοφόνους.

Εκλεψα όσες μπόρεσα, επί τρία χρόνια τις στόλιζα, τις ξεστόλιζα, βοήθησαν φίλοι και γνωστοί, πιο πολύ βοήθησαν άγνωστοι, δάσκαλοι δημιουργικής γραφής και συμμαθητές που στην πορεία έγιναν φίλοι καρδιάς και γραφής. Δυο χρόνια ανεβοκατέβαινα στο ασανσέρ της βιβλιαγοράς μέχρι να κατέβω στον Τόπο. Και μου αρέσει…

Ταραγμένο και ρευστό κοινωνικό τοπίο

Της Καλλιρρόης Παρούση

Κανείς δε μιλάει για τα πεύκα

• Διηγήματα
• Κέδρος

Η γνωριμία μου με τον ποιητή και κριτικό Κώστα Παπαγεωργίου και η μαθητεία κοντά του για μεγάλο χρονικό διάστημα συντέλεσαν καθοριστικά στην εξέλιξη της αναγνωστικής μου πορείας και στη διαμόρφωση της λογοτεχνικής μου γραφής.

Τα δέκα εν συνόλω διηγήματα που συμπεριλαμβάνονται στο βιβλίο δεν θα είχαν βρει τον δρόμο τους χωρίς τη δική του συμβολή και χωρίς τη βοήθεια του Κέδρου, που από την πρώτη στιγμή υποστήριξε την έκδοσή τους.

Οι ήρωες από το «Κανείς δε μιλάει για τα πεύκα» κατακλύζονται από πραγματικούς και πλασματικούς φόβους, αδυνατώντας να διακρίνουν τους μεν από τους δε.

Η επώδυνη ασυμβατότητα ανάμεσα στην πραγματικότητα και στις επιθυμίες τους καθιστά αφενός προβληματικές τις σχέσεις που αναπτύσσουν στην οικογένεια και στο εργασιακό περιβάλλον και αφετέρου δυσλειτουργικό τον τρόπο ζωής τους στη σύγχρονη μεγαλούπολη.

Καθώς το πραγματικό και το φανταστικό καταρρέουν συνεχώς το ένα μέσα στο άλλο, αντανακλάται ένα ταραγμένο και ρευστό κοινωνικό τοπίο εντός του οποίου οι ήρωες, εκόντες άκοντες, προσαρμόζονται, αλλά δεν παύουν να ασφυκτιούν και να εμφορούνται από τα αισθήματα της υπαρξιακής αγωνίας και του οντολογικού κενού.

Τελευταία, σαν φυλαχτό κρατώ την Ογκάουα…

Της Μαριαλένας Σπυροπούλου

Ρου

• Νουβέλα
• Μεταίχμιο

Η «Ρου» «χορεύει» πολλά χρόνια στο μυαλό μου, αρχικά ως διήγημα με τίτλο… «Η τρίχα». Εχετε δει ποτέ κάποιον να του έχουν μπει τρίχες στα πόδια; Η αρχική σκέψη γεννήθηκε από τη μητέρα μου, που ήταν κομμώτρια και γέμιζαν τρίχες τα πόδια της και δεν μπορούσε να περπατήσει.

Πόση δύναμη μπορεί να έχει κάτι σχεδόν αόρατο. Η «τρίχα» πήρε στη συνέχεια τη μορφή ενός κοριτσιού, της Ρου, από το Ρούλα.

Η ηρωίδα μου, δεκαπέντε ετών, γίνεται ξαφνικά παρατηρητής της ζωής της και αφήνει κάποιους να εισέλθουν απότομα και αναγκαστικά μέσα της, μέχρι να δει τι θα κάνει και πώς θα «περπατήσει».

Η νουβέλα γράφτηκε από τον Σεπτέμβριο του 2014 μέχρι τον Μάιο του 2015, σε έναν πολύ δύσκολο και επιβαρυμένο χειμώνα για μένα. Γι’ αυτό κράτησα το «Ρου», γιατί ήταν και ρους. Δεν παρακολούθησα σεμινάρια δημιουργικής γραφής, θα το ήθελα, ευτυχώς έχω φίλους που είναι και καλοί συγγραφείς.

Ο Α. Μήτσου με παρότρυνε από παλιά να γράφω, ο Ακης Παπαντώνης έκανε καίριες παρατηρήσεις και ο Ηλίας Μαγκλίνης διάβασε την πρώτη μορφή και κάπως σαν να άναψε ένα πράσινο φως. Επειδή δουλεύω ως ψυχαναλύτρια, οι εμμονές μου είναι οι άνθρωποι και τα συμβολικά επίπεδα στον λόγο και στη γραφή.

Πολλές φορές επιστημονικά κωλύματα γίνονται και λογοτεχνικές αναζητήσεις, όπως για παράδειγμα το δύσκολο θέμα της γυναικείας σεξουαλικότητας.

Αγαπώ πολύ συγγραφείς όπως οι Γουλφ, Ροΐδης, Ουελμπέκ, Ροθ, Παπαδιαμάντης, Φόουλς, Μανρό, Ντοστογιέφσκι, έτσι ανακατεμένα, και τώρα, τελευταία, σαν φυλαχτό κρατώ την Ογκάουα.

Ολοκλήρωσα τη συγγραφή του μέσα σε πέντε μήνες

Του Θανάση Σταμούλη

Η σκιά στο δέντρο

• Μυθιστόρημα
• Ποταμός

Από τη στιγμή που ολοκληρώθηκε στο μυαλό μου η ιστορία του βιβλίου, η οποία διαδραματίζεται τόσο πριν από την έναρξη του Δεύτερου Παγκόσμιου Πολέμου όσο και κατά τη διάρκεια της Κατοχής και αναφέρεται στη ζωή ενός εφήβου που υποχρεώθηκε να εγκαταλείψει το πατρικό του σπίτι στην Εύβοια και να εγκατασταθεί στην Αθήνα θέλοντας να γλιτώσει από την ελονοσία που μάστιζε το χωριό του εκείνη την περίοδο, ολοκλήρωσα τη συγγραφή του μέσα σε πέντε μήνες έχοντας επιλέξει να αφήσω το κείμενο να ξεδιπλωθεί δίχως να του θέσω όρια ή φραγμούς, αναζητώντας μέσω αυτής της ελευθερίας, όχι την ηθική ικανοποίηση των ηρώων μέσα από τις βιωματικές δυσκολίες τις οποίες αντιμετώπιζαν, όπως τη διαρκή ταπείνωση και την πείνα, αλλά τη συναισθηματική τους λύτρωση.

Από εκεί και πέρα, αφού πρώτα σιγουρεύτηκα πως το κείμενο το οποίο θα παρουσίαζα προς ανάγνωση ήταν αυτό που επιθυμούσα, στράφηκα στην αναζήτηση εκδότη. Μια διαδικασία κατά την οποία στάθηκα ιδιαιτέρως τυχερός, αφού με τη συνδρομή της Ευαγγελίας Αυλωνίτη (μεταφράστρια και λογοτεχνική ατζέντης) βρέθηκε ο εκδοτικός οίκος Ποταμός ο οποίος δέχτηκε να συμπεριλάβει το έργο στο εκδοτικό του πρόγραμμα.

Οι χαρακτήρες παθαίνουν, πάσχουν, κόβονται…

Του Κωνσταντίνου Τζίκα

Κομμένα

• Διηγήματα
• Νεφέλη

Δηλητηριώδης, αστεία, ακραία, παιχνιδιάρικη, η παρούσα συλλογή διηγημάτων μαρτυρά τις επιρροές μου τόσο από τον Κάφκα και τον μαγικό ρεαλισμό όσο και από το παράδοξο που συναντά κανείς σε συγγραφείς όπως η Μαργαρίτα Καραπάνου και ο Επαμεινώνδας Γονατάς.

Τα διηγήματα γράφτηκαν σε διάστημα τεσσάρων ετών και αντανακλούν την εξέλιξη της γραφής μου και τη μαθητεία μου σε διαδοχικά εργαστήρια γραφής, με δασκάλους τον Ανδρέα Μήτσου, τη Χριστίνα Οικονομίδου και τον Δημήτρη Τανούδη.

Ηταν μια μακρά πορεία που είχε ευτυχή κατάληξη όταν έστειλα ηλεκτρονικά το έργο στη «Νεφέλη», από τους πρώτους εκδοτικούς στους οποίους απευθύνθηκα, και έγινε δεκτό.

Ως παθητική μετοχή, η λέξη «κομμένα» υποδηλώνει ότι οι χαρακτήρες των διηγημάτων παθαίνουν, πάσχουν, κόβονται.

Από τον παραληρηματικό στρατιώτη Μάριο και τον καρκινοπαθή Ακη μέχρι τον μυστικοπαθή υπάλληλο γραφείου Λ. και τη Δήμητρα, τη γυναίκα που συνάπτει αλλεπάλληλες ερωτικές σχέσεις με αρχιτεκτονικά μνημεία και χαμόσπιτα, οι ήρωες του βιβλίου αποτελούν τα «κομμένα» υποκείμενα στα οποία αναφέρεται ο τίτλος.

Καταβροχθισμένοι από τον περίγυρό τους, διωκόμενοι για τη διαφορετικότητά τους, οδηγούνται στον αυτοαφανισμό και την τρέλα. Στην προσπάθειά τους να ξεφύγουν από την απογοήτευση της ανθρώπινης συνθήκης, καταρρέουν.

Μερικές φορές, όμως, απέναντι σε αυτή τη ματαίωση καταφέρνουν να αντιτάξουν, έστω και φευγαλέα, ένα άγριο γέλιο, μια πτήση κοντά στον ήλιο, τα απομεινάρια μιας παλιάς φωτογραφίας, ακόμα και μια μικροσκοπική κουκκίδα.

Εντέλει, το βιβλίο, αφού διανύσει όλο το φάσμα του πόνου, κλείνει με τον απώτερο στόχο κάθε ανθρώπινης ύπαρξης.

Ο «Γέρος» συμβολίζει τη συλλογική μνήμη

Του Θόδωρου Φέστα

Ο Γέρος που φορούσε ένα καπέλο

• Διηγήματα
• Αγρα

Αρχισα να γράφω το βιβλίο στις 5 Αυγούστου του 2014 σε ένα χωριό του Πηλίου. Ολοκληρώθηκε σε έξι μήνες. Πρώτος αναγνώστης των διηγημάτων υπήρξε ο λογοτέχνης Θωμάς Κοροβίνης, οι συμβουλές του οποίου υπήρξαν πολύτιμες.

Δεν έχω μαθητεύσει σε σεμινάρια δημιουργικής γραφής ή κάτι ανάλογο.

Η εύρεση εκδότη δεν ήταν χρονοβόρα. Επιθυμούσα απ’ την αρχή το βιβλίο να εκδοθεί από την «Αγρα».

Κίνητρο ήταν η φυγή απ’ την πραγματικότητα, μένοντας όμως σ’ αυτήν.

Στην αρχή υπήρχε μόνο ένα γενικό σχέδιο. Οποιος κάθεται μπροστά στη λευκή σελίδα δεν ξέρει τι θα γράψει ή πού θα βγει, γιατί η λογοτεχνία έχει κι αυτή καπρίτσια.

Εχει, μεταξύ άλλων, έντονη την επιρροή του νεορεαλισμού αλλά και της «Σχολής της Θεσσαλονίκης».

Ο «Γέρος» συμβολίζει τη συλλογική μνήμη. Μια μνήμη εμμονική για την περίοδο από την Κατοχή ώς τις μέρες μας.

Θέλει να τη διατηρήσει χωρίς να εξιδανικεύει ένα παρελθόν που υπήρξε σκληρό.

Το βιβλίο δεν είναι βιωματικό με την τυπική έννοια. Είναι μια δημιουργική αναπαράσταση της πραγματικότητας.

Μιλάει γι’ αυτούς που έζησαν αυτά τα ταραγμένα αλλά ενδιαφέροντα χρόνια, κυρίως τους «από κάτω», τα θύματα μιας βουλιμικής εκμετάλλευσης, και για όσους σήκωσαν ανάστημα, με κίνδυνο να φανεί λαϊκίστικο ή διδακτικό. Θέλει να πει, αν πέσεις, να σηκωθείς, να πάρεις φόρα, ακόμα κι αν δεν κρατάν τα πόδια σου, ακόμα κι αν ξανατρακάρεις σε τοίχο.

Ομως λέει και για τη χαρά της ζωής. Για γλέντια, ταξίδια, φτηνές απολαύσεις, μικρές καταχρήσεις, αστεία πειράγματα. Οχι μόνο για τα πρέπει. Είναι «στρατευμένο» και δεν είναι. Δεν φοράει στολή.

Μου είναι αδύνατον να μιλήσω για τον «Ιάκωβο»…

Του Κωνσταντίνου Χατζηνικολάου

Ιάκωβoς

• Μυθιστόρημα
• Αντίποδες

Μου είναι αδύνατον να μιλήσω για τον «Ιάκωβο», αφού δεν έχει ολοκληρωθεί ακόμα, επειδή φοβάμαι πως δεν θα ολοκληρωθεί ποτέ, επειδή ποτέ δεν λαχτάρησα κάτι παραπάνω: τα πράγματα να μην τελειώνουν, να εκκρεμούν μονίμως, να βρίσκονται σε μια αφύσικη αιώρηση, μήπως και καταφέρουν να κρατήσουν μια ελάχιστη ικμάδα στο κέντρο τους.

Τώρα λοιπόν που η έκδοση του βιβλίου έχει ανακοινωθεί από τους «Αντίποδες», είμαι σίγουρος: δεν πρόκειται να τυπωθεί, διαφορετικά, θα πρέπει να διανύσω με το ίδιο μου το σώμα εκείνη την απόσταση από το πρώτο κεφάλαιο (το οποίο θα με βασανίζει εσαεί) ώς το τελευταίο (εφόσον παραδεχτώ πως υπάρχει τελικό κεφάλαιο), σπάζοντας επιτέλους τα μούτρα μου.

Είναι εξοργιστικό πόσο καιρό μου πήρε η συγγραφή ενός τόσο μικρού μυθιστορήματος, ωστόσο δεν θέλω να είμαι αχάριστος. Με βοήθησε να κάνω παράλληλα ένα σωρό πράγματα· να ζήσω και να μη ζήσω, να δουλέψω και να μη δουλέψω, να σπαταληθώ, να πάρω περισσότερα απ’ όσα άξιζα.

Ο ρεαλισμός είναι το μόνο που με ενδιαφέρει πια, να ένα στοιχείο για το βιβλίο, που ακούγεται βέβαια ως παράδοξο, τουλάχιστον στους εκδότες μου, τους οποίους γνωρίζω χρόνια – αλήθεια, ποιος άλλος θα δεχόταν να διαβάσει ένα ημιτελές μυθιστόρημα που μέχρι αυτή τη στιγμή βρίσκεται σε μια παρατεταμένη και ενοχλητική οργανικότητα;

Δεν θα δώσω περαιτέρω πληροφορίες.

Αλλωστε το βιβλίο δεν θα κυκλοφορήσει. Αν όμως κυκλοφορήσει, θα αναγκαστώ να προσποιηθώ πως ξέχασα όσους με βοήθησαν εν αγνοία τους:

φίλους, εχθρούς, αγνώστους, γνωστούς, κινηματογραφιστές, συγγραφείς, γλύπτες, μουσικούς, ένα τεράστιο νταμάρι που εξόρυξα με τα κοντά μου δάχτυλα εξαντλώντας το και τώρα τρέμω καθώς ανακαλύπτω πως μέσα απ’ το νταμάρι αρχίζει να ξεπροβάλλει το πρόσωπό μου.

Αυτοσαρκαστικά θραύσματα

Του Χρήστου Χρηστίδη

Αναποδογεννημένος

• Αφήγημα
• Εντευκτήριο

Στον «Αναποδογεννημένο», ένας ηλικιωμένος, ετοιμοθάνατος, έχοντας μείνει ο τελευταίος της οικογένειας και της παρέας των φίλων, συντάσσει (σε δεύτερο πρόσωπο και σε χρόνο ενεστώτα) τον επικήδειό του.

Η κοντή του ανάσα μετατρέπει τον λόγο του σε ασθματικό και οι ενοχές του μεταμορφώνουν τα κατορθώματά του σε αυτοσαρκαστικά θραύσματα. Η κληρονομιά που αφήνει πίσω του είναι ένας κόσμος ανάποδος, μια κοινωνία που πάσχει από προγηρία.

Ξυπνάς ένα πρωί κουρασμένος και συνειδητοποιείς ότι έκλεισε ο παραγωγικός κύκλος του σώματός σου κι αυτό που σου έμεινε είναι κολικοί σκέψης.

Η συσσωρευμένη εμπειρία έχει μετατραπεί σε καταραμένη εμπειρία που πιέζει το μυαλό σου σαν ημικρανία και θέλεις ενστικτωδώς να τη βγάλεις από μέσα σου, να τη διαχύσεις, να τη μοιραστείς. Εχεις το μήνυμα, ψάχνεις το μέσο.

Τριάντα χρόνια αποκομμένος από τη λογοτεχνία, κοιτάζεις τον ωκεανό των βιβλίων μπροστά σου και δεν ξέρεις ποιο να ανοίξεις, πώς να το διαβάσεις.

Η μόνη σου λύση για να προλάβεις να πεις αυτά που θέλεις είναι το θρανίο: πρέπει να τρέξεις, να πάρεις όσα περισσότερα μαθήματα μπορείς σε ελάχιστο χρόνο· ένα μάθημα για να σε στηρίξει ψυχολογικά να μην τα παρατήσεις, άλλο για να σου διδάξει τον γραφικό σου χαρακτήρα κι άλλο για να διορθώσει τα λάθη σου.

Θα ήθελα να ευχαριστήσω ξεχωριστά τους Τατιάνα Αβέρωφ, Χάρη Βλαβιανό, Ανδρέα Μήτσου, Γιώργο Ξενάριο, Στρατή Πασχάλη και Μισέλ Φάις για την προσπάθειά τους να με διδάξουν μέθοδο, αυτοσχεδιασμό και πύκνωση, αλλά και να μου ανοίξουν την ερεθιστική βιβλιοθήκη τους.

Τέλος, ευχαριστώ τον εκδότη και επιμελητή μου Γιώργο Κορδομενίδη, που με βοήθησε σ’ αυτό το πρώτο μου βήμα.

Επιστημονική φαντασία και μαγικός ρεαλισμός

Του Ηφαιστίωνα Χριστόπουλος

Η Κενή Διαθήκη

• Διηγήματα
• Momentum

Πρόκειται για μια συλλογή που περιέχει τέσσερα διηγήματα («Ηρόστρατοι», «Θαλιδομίδη», «Αγαθοδαίμων», «Οι Σταυροί της Παδαλίνια») και μια νουβέλα («Βίοι Σφαγίων»).

Τα κείμενα κινούνται στον ευρύτερο χώρο του φανταστικού, χωρίς όμως να ακολουθούν πιστά κάποιο συγκεκριμένο είδος· θα βρείτε στοιχεία από επιστημονική φαντασία και μαγικό ρεαλισμό.

Η φιλοδοξία του βιβλίου όμως είναι να απευθυνθεί σε ένα ευρύτερο κοινό, όχι μόνο στους οπαδούς της λογοτεχνίας του φανταστικού. Η ατμόσφαιρα είναι κατά κύριο λόγο σκοτεινή· πρόκειται για ιστορίες που λαμβάνουν χώρα σε τοπία ρημαγμένα και η ψυχική κατάσταση των χαρακτήρων είναι αντίστοιχη του περιβάλλοντός τους.

Η παρακμή του πολιτισμού αποτελεί το κύριο σημείο εστίασης. Μέσα σ’ ένα τέτοιο πλαίσιο, οι ήρωες που κινούνται ανάμεσα στα ερείπια ζουν και προσπαθούν να επιβιώσουν, κρατώντας παράλληλα την ψυχική τους ισορροπία.

Τα κείμενα που περιέχονται γράφτηκαν την περίοδο 2012-2014. Τα τέσσερα διηγήματα παρουσιάστηκαν και συζητήθηκαν στο λογοτεχνικό εργαστήριο της Αθηναϊκής Λέσχης Επιστημονικής Φαντασίας (ΑΛΕΦ), ενώ η νουβέλα ξεκίνησε τη ζωή της στο εξ αποστάσεως σεμινάριο νουβέλας της «Σχόλης» των εκδόσεων Πατάκη.

Μετά την ολοκλήρωσή τους, καθοριστική ήταν η συνεισφορά των συγγραφέων Μιχάλη Μανωλιού, Βάσως Χρήστου και Κιάρας Καλουντζή.

Το βιβλίο θα κυκλοφορήσει μέσα στον Οκτώβριο από τις εκδόσεις Momentum.