Ακόμη μία θλιβερή πρωτιά για την Ελλάδα, η οποία καταδικάστηκε πρόσφατα από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ) για τις σοβαρές ελλείψεις που παρατηρήθηκαν κατά τη διαδικασία εξέτασης αιτήματος αντιρρησία συνείδησης.
Η απόφαση «Παπαβασιλάκης κατά Ελλάδος» της 15ης Σεπτεμβρίου 2016 είναι η πρώτη καταδικαστική απόφαση που αφορά αυτό καθεαυτό το ζήτημα των αντιρρησιών συνείδησης, με τη χώρα να καταδικάζεται για παραβίαση του άρθρου 9 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ) σχετικά με την «Ελευθερία της σκέψης, της συνείδησης και της θρησκείας», λόγω της διαδικασίας που εφαρμόστηκε κατά την εξέταση του αιτήματός του για εναλλακτική υπηρεσία αντί για στρατιωτική, επιδικάζοντας συνολικά στον αιτούντα 5.000 ευρώ (2.000 ευρώ για ηθική βλάβη και άλλες 3.000 ευρώ για δικαστικά έξοδα και δαπάνες).
Ο προσφεύγων υπέβαλε αίτημα να αναγνωριστεί ως αντιρρησίας συνείδησης λόγω των πεποιθήσεών του, καθώς ανατράφηκε κατά τρόπο ώστε να είναι αντίθετος στη βία και τον πόλεμο από τη μητέρα του που είναι μάρτυρας του Ιεχωβά.
Το 2013 υπέβαλε το σχετικό αίτημα προκειμένου να εξεταστεί από το ειδικό όργανο ώστε να υπηρετήσει εναλλακτική κοινωνική υπηρεσία αντί για ένοπλη θητεία.
Το αίτημά του απορρίφθηκε τόσο από το όργανο που αναγνωρίζει ή απορρίπτει το συνειδησιακό στάτους των ατόμων όσο και από τον τότε υπουργό Εθνικής Αμυνας. Ο αιτών υπέβαλε αίτηση ακύρωσης κατά της απόφασης του υπουργού στο Συμβούλιο της Επικρατείας, η οποία απορρίφθηκε εκ νέου.
Πέραν τούτου, του έχει επιβληθεί και πρόστιμο ύψους 6.000 ευρώ, για το οποίο έχει προσφύγει στα διοικητικά δικαστήρια.
Και ενώ η υπόθεση εκκρεμεί, έχει ήδη κατασχεθεί ένα ποσό από τον τραπεζικό του λογαριασμό.
Το ΕΔΔΑ έλαβε υπόψη του ότι η απόφαση του ειδικού οργάνου βγήκε με παρόντες τους στρατιωτικούς καριέρας και όχι τα μη στρατιωτικά μέλη του. Το δικαστήριο παραπέμπει για το συγκεκριμένο ζήτημα και σε σχετική έκθεση του Συνηγόρου του Πολίτη, παραθέτοντας μάλιστα εκτενές απόσπασμα:
»«Η προσωπική συνέντευξη ως μέσο διαπίστωσης λόγων συνείδησης είναι αυτή καθεαυτή αμφιλεγόμενη, στο μέτρο που υπάγει το ενδιάθετο φρόνημα σε έλεγχο ειλικρίνειας. Καθίσταται όμως ακόμη περισσότερο ανησυχητική τόσο εξαιτίας προβλημάτων στη συγκρότηση και τη λειτουργία της επιτροπής (συχνή απουσία των μη στρατιωτικών, ελλιπής αιτιολόγηση), όπως αυτά προκύπτουν από σειρά σχετικών αναφορών, όσο και εξαιτίας μας πάγιας πρακτικής άνισης μεταχείρισης: ενώ για τους λεγόμενους “θρησκευτικούς” αντιρρησίες η επιτροπή αρκείται στην προσκόμιση πιστοποιητικού της οικείας θρησκευτικής κοινότητας και δεν καλεί καν σε συνέντευξη, οι λεγόμενοι “ιδεολογικοί” αντιρρησίες συχνά καλούνται να απαντήσουν σε ερωτήσεις που άπτονται ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων, όπως η ένταξη σε συγκεκριμένο πολιτικό χώρο».
Να σημειωθεί ότι ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Αμυνας, Δημήτρης Βίτσας, έχει δηλώσει από τις αρχές του τρέχοντος έτους ότι επίκειται (ακόμη) νομοσχέδιο που θα τακτοποιεί τα ζητήματα των αντιρρησιών συνείδησης.
