Πριν αρχίσει ένα φεστιβάλ σαν αυτό της Δράμας, δεν θέλει και πολλή φαντασία για να μαντέψεις προς τα πού πάει το πρόγραμμα. Νέοι άνθρωποι συμμετέχουν, μικρομηκάδες, με πάθος όχι μόνο για το σινεμά, στο οποίο κάνουν τα πρώτα τους καθοριστικά βήματα, αλλά και για τη ζωή την ίδια, με αντένες ευαίσθητες και γρήγορα αντανακλαστικά.
Ετσι, η διαπίστωση των ανθρώπων της διοργάνωσης ότι στο 39ο Φεστιβάλ Ελληνικών Ταινιών Μικρού Μήκους Δράμας, που ξεκινάει σήμερα (Δευτέρα), οι σκηνοθέτες περισσότερο από ποτέ καταπιάνονται με το προσφυγικό, και ειδικά με την άφιξη των μεταναστών στα νησιά του Αιγαίου και τις τραγικές ιστορίες με τα μικρά παιδιά, ήταν αναμενόμενη.
Πότε με ακραίο ρεαλισμό, πότε με μια δόση ποίησης, που σφάζει, όπως στο πολυαναμενόμενο «UMMI» του Νίκου Αυγουστίδη, για ένα πεινασμένο προσφυγάκι που εμφανίζεται σε πλαζ εφησυχασμένων λουομένων… Το ίδιο κυρίαρχη στις ταινίες είναι η οικονομική κρίση και οι συνέπειές της στις ζωές μας. Οταν δεν δίνει τον κεντρικό πυρήνα στις ιστορίες, είναι παρούσα, έστω και σαν διακριτικό φόντο.
Ο κινηματογράφος, όμως, δεν κρίνεται από το θέμα. Και μια και οι 64 ελληνικές ταινίες που διεκδικούν τα βραβεία είναι ακόμα άγνωστες (όσο κι αν ορισμένοι σκηνοθέτες είναι ήδη γνωστοί), δεν μας μένει παρά να επικεντρωθούμε στις ήδη επιλεγμένες από τη διεύθυνση του φεστιβάλ για να συμμετάσχουν στο Διεθνές Διαγωνιστικό Τμήμα της Δράμας, αυτό που φέτος έφτασε κιόλας τα 22 του χρόνια: τρεις ελληνικές και μια κυπριακή.
Οχι μόνο δεν έχουν πολιτικό θέμα, αλλά, όπως μαθαίνουμε, διακρίνονται από έντονες αισθητικές αγωνίες. Οπως το πειραματικό ανιμέισον «Aenigma» («Μετείκασμα») των Αντώνη Ντούσια και Αρη Φατούρου, το κυπριακό νουάρ «Antidoton» του Μιχάλη Χαπέσιη και το «Nemercka» του Αυρήλιου Καρακώστα για την υπαρξιακή μελαγχολία ενός ηλικιωμένου χήρου με φόντο εικόνες επαρχιακής φύσης και υπόκρουση πολυφωνικής παραδοσιακής μουσικής.
Η τέταρτη, πάλι, ταινία είναι η γεμάτη αίσθημα «Η Αλίκη στο καφέ» του Δημήτρη Νάκου, από τα πιο επίμονα και παραγωγικά πρόσωπα στον χώρο της μικρού μήκους. Ενας έρωτας γεννιέται ξαφνικά σε ένα καφέ, μεταξύ του Προμηθέα Αλειφερόπουλου και της Λένας Παπαληγούρα. Αλλά πότε είναι εύκολα τα πράγματα στις σχέσεις, ιδίως όταν υπάρχει και μια άλλη, παλιότερη, που διεκδικεί (Μαρία Κεχαγιόγλου);
Αξίζει να σταθούμε ιδιαίτερα σε μια ακόμα ταινία: τη «Λούση». Μας συγκινεί που την υπογράφει ο Σταμάτης Γιαννούλης, ένας από τους πιο σημαντικούς και με ισχυρή προσωπικότητα διευθυντές φωτογραφίας του ελληνικού σινεμά, συνεργάτης του Τορνέ, του Γκορίτσα, του Χούρσογλου.
Η Ράνια Οικονομίδου και ο Αγγελος Φλέσσας, ένα ηλικιωμένο ζευγάρι χωρίς παιδιά, χάνουν τη σκυλίτσα τους, τη Λούση, και βρίσκονται ξαφνικά αντιμέτωποι με τα θαμμένα από καιρό αδιέξοδά τους.
Η 39η διοργάνωση της Δράμας έχει κι ένα παράδοξο. Υπήρξε ρεκόρ αιτήσεων συμμετοχής (209) που οδήγησε στο πλουσιότερο ελληνικό διαγωνιστικό τμήμα της ιστορίας του φεστιβάλ: εξήντα τέσσερις ταινίες, ανάμεσά τους έξι ντοκιμαντέρ και τρία ανιμέισον.
Κι όλο αυτό σε εποχές που, όπως λέει και ο καλλιτεχνικός της διευθυντής, Αντώνης Παπαδόπουλος, «οι μέχρι πρότινος μεγάλοι πυλώνες της ελληνικής κινηματογραφικής παραγωγής, ΕΡΤ και Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου, δεν συμμετέχουν, αν και όπως φαίνεται επανακάμπτουν».
Με άλλα λόγια, οι ταινίες είναι στη συντριπτική τους πλειονότητα ανεξάρτητες παραγωγές. Ενώ, να τες και στη Δράμα, με μικρού μήκους ταινίες, αυτές οι υπέροχες νέες γυναίκες που κυριαρχούν στον χώρο των παραγωγών (η Φένια Κοσοβίτσα, η Φαίδρα Βόκαλη και η Ελένη Κοσσυφίδου).
Από κοντά και οι γνωστοί Ελληνες ηθοποιοί. Οπως επισημαίνουν οι διοργανωτές, φέτος είναι περισσότεροι από κάθε άλλη φορά αυτοί που παίζουν στις «μικρές» ταινίες (Γ. Στάνκογλου, Μ. Παπαδημητρίου, Β. Ανδρεαδάκη, Σ. Σεϊρλή, Ν. Μεντή, Θ. Τζήμου, Α. Αϊδίνη, Γ. Σκαφιδά κ.ά.) Αυτό σίγουρα έχει να κάνει με την κρίση, αφού οι δουλειές λιγοστεύουν και κυνηγιούνται περισσότερο, αλλά και με την ίδια την αναγνώριση της σημασίας των ταινιών μικρού μήκους.
Πέρα από το προσφυγικό και την κρίση, οι σκηνοθέτες εμπνέονται από κάθε λογής κοινωνικό και προσωπικό πρόβλημα (ονομάστε ένα, μέσα θα πέσετε) με μια τάση προς το δράμα, αφού οι κωμωδίες, που είναι και δύσκολο είδος, απουσιάζουν.
Το αυξημένο ενδιαφέρον για την ίδια την ύπαρξη της ΛΟΑΤ κοινότητας, αλλά και τα προβλήματά της, καθρεφτίζεται σε μία (και μοναδική) ταινία γύρω από μια λεσβιακή ερωτική ιστορία.
Τις ελληνικές ταινίες θα κρίνει επιτροπή με πρόεδρο τον σκηνοθέτη Ανδρέα Πάντζη και μέλη τους: Ρόμπι Εκσιέλ (κριτικό κινηματογράφου), Νάνσυ Μπινιαδάκη (σκηνοθέτρια), Πάνο Παππά (σκηνοθέτη, παραγωγό) και Ανδρέα Σινάνο (διευθυντή φωτογραφίας).
Εχουμε μια τάση να «ξεχνάμε» το Διεθνές Διαγωνιστικό Τμήμα της Δράμας κι όμως, χρόνο με τον χρόνο βελτιώνεται και αυξάνει και το κύρος του.
Φέτος συμμετέχουν 52 ταινίες από 50 χώρες, ανάμεσά τους και αρκετές με διακρίσεις, όπως το βραβευμένο στις Κάνες «Τhe return of Erkin» από το Κιργιστάν και το χιλιάνικο «The Simple Thing», πρώτο βραβείο στο Φεστιβάλ του Κλερμόν Φεράν, το πιο σημαντικό του είδους.
Πρόεδρος της κριτικής επιτροπής είναι ο Μπόμπι Ροθ, σκηνοθέτης-σεναριογράφος-παραγωγός με κάμποσες ταινίες (όπως το Indepedence Day και οι Heartbreakers) και πάμπολλα διάσημα σίριαλ στο ενεργητικό του, ολόκληρα ή επεισόδια (Lost, Prison Break, Grey’s Anatomy, The Mentalist κ.ά.).
Μην ταράζεστε, είναι ένας ολοκληρωμένος και καταξιωμένος επαγγελματίας, αλλά κι ένας σημαντικός δάσκαλος, κάτι που φάνηκε και στο περσινό του μάστερκλας στο «Τριανόν», μετά από πρόσκληση του Φεστιβάλ Δράμας.
Από φέτος αρχίζει να στηρίζει τον θεσμό, με τον δικό της τρόπο, και η Βουλή των Ελλήνων, ήδη παρούσα στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης από καιρό. Θα απονέμει το χρηματικό βραβείο «Ανθρώπινες Αξίες» σε ταινία του Διεθνούς Διαγωνιστικού Τμήματος.
Από 19 έως 24 Σεπτεμβρίου στα «Ολύμπια» και το Δημοτικό Ωδείο. Στα τέλη Οκτωβρίου (20 με 26) θα κατεβεί στην Αθήνα, στο «Τριανόν», με τις βραβευμένες ταινίες του και επιλεγμένα προγράμματα.
