Χρειάστηκαν εννέα χρόνια, 260 εκατ. λίρες και το ταλέντο των Ελβετών αρχιτεκτόνων Ζακ Χέρτζογκ και Πιερ ντε Μερόν για να περάσει η Tate Modern του Λονδίνου σε μια νέα εποχή. Η περίφημη επέκτασή της, που την περιμέναμε από την Ολυμπιάδα του 2012 -καθυστερήσεις έργων δεν συμβαίνουν μόνο στην Ελλάδα-, εγκαινιάζεται επιτέλους την Παρασκευή. Με ένα τριήμερο (17-19 Iουνίου) γεμάτο εκδηλώσεις και δωρεάν είσοδο για το κοινό.
Το διάσημο μουσείο μοντέρνας τέχνης στις όχθες του Τάμεση, που άνοιξε τις πόρτες του το 2000, για να εκτιναχθεί στην κορυφή και να αλλάξει ακόμα και το ίδιο το Λονδίνο, περνάει πια σε μια νέα εποχή. Και όχι μόνο επειδή το κτίριο που προστέθηκε αυξάνει κατά 60% τους χώρους του και μπορεί να αξιοποιήσει τα εκθέματά του και να προσθέσει κι άλλα.
Αλλά και γιατί η ίδια η φυσιογνωμία του ανοίγεται σε πρωτοποριακούς δρόμους, που εμπλουτίζουν και αλλάζουν την ίδια την έννοια του μουσείου. Βάζουν τους επισκέπτες σε πιο δημιουργικούς δρόμους κάνοντας την επίσκεψη στην Tate Modern μια εμπειρία που κανένα άλλο μουσείο στον κόσμο δεν μπορεί να προσφέρει.
Ας κωδικοποιήσουμε τη νέα Τate Modern, αν και θα πάρει καιρό να συνηθίσουμε την εντελώς νέα μορφή και λειτουργία της.
● Τι έκαναν οι Χέρτζογκ και Ντε Μερόν: Η επέκταση που σχεδίασαν συνδυάζει παλιά, μη χρησιμοποιημένα τμήματα του παλιού εργοστασίου ηλεκτρικής ενέργειας στη Νότια Οχθη του Τάμεση, αυτού που με ελάχιστες επεμβάσεις είχαν μετατρέψει το 2000 στην Tate Modern, με ένα εντελώς καινούργιο εντυπωσιακό κτίριο, που λέγεται Switch House (επειδή κάποτε μέρος του φιλοξενούσε τους ηλεκτρικούς διακόπτες του εργοστασίου). Είναι ένας πύργος με σχήμα πυραμίδας φτιαγμένος από τούβλα (για να ταιριάζει με το παλιό, βιομηχανικό κτίριο) και το ύψος του φτάνει τα 65,5 μ.
● Νέος τρόπος πρόσβασης και κυκλοφορίας: Ξεχάστε την Tate Modern που ξέρατε. Ακόμα και η κεντρική είσοδος μεταφέρθηκε από το Turbine Hall στη νοτιοδυτική πλευρά του μουσείου, εκεί όπου ήδη διαμορφώθηκε μια νέα πλατεία με δέντρα, η οποία θα λειτουργεί ως τόπος συνάντησης και ανάπαυσης των επισκεπτών, χάρη και σε ένα νέο μπαρ, που θα μένει ανοιχτό μέχρι αργά το βράδυ.
● Μια «γέφυρα» και μια «σκάλα»: Είναι η νέα, επαναστατική ιδέα των δύο αρχιτεκτόνων, με την οποία αλλάζει η ισορροπία του μουσείου αλλά και ο τρόπος κυκλοφορίας του κοινού και ενώνονται με πιο ελεύθερο τρόπο το παλιό και το νέο κτίριο. Μια γέφυρα σε μικρό ύψος διασχίζει το Τurbine Ηall με κατεύθυνση τις παλιές πτέρυγες, που με την ευκαιρία αναδιαρθρώνουν τα εκθέματά τους προσθέτοντας νέα που δεν ρίχνουν πια βάρος στην ευρωπαϊκή και αμερικανική τέχνη, αλλά φτάνουν στο Σάο Πάολο, το Μπουένος Αϊρες, το Τόκιο.
Ενώ μια σκάλα («κατακόρυφη λεωφόρο» τη χαρακτηρίζουν οι Χέρτζογκ και Ντε Μερόν), ηθελημένα τεραστίων διαστάσεων, ελίσσεται στο εσωτερικό του πύργου Switch House οδηγώντας στα δέκα διαφορετικά επίπεδά του. Το πιο χαμηλό (0) είναι τα ήδη σε λειτουργία από το 2012 Tanks, υπόγειοι βιομηχανικοί χώροι αφιερωμένοι στις περφόρμανς, στον χορό, στο σινεμά και γενικά σε ζωντανές εκδηλώσεις.
● Τέχνη για το Switch House: Τέσσερα από τα επίπεδα του πύργου-πυραμίδα είναι εκθεσιακοί χώροι, που έδωσαν επιτέλους στους ανθρώπους του μουσείου την ευκαιρία να δείξουν πώς η τέχνη μετακινήθηκε από τη στατικότητα στη δημιουργία ενός πιο δημιουργικού, ενεργού περιβάλλοντος. Να δείξουν, ακόμα, πώς οι εικαστικοί έγιναν περφόρμερ και χορογράφοι (για παράδειγμα τα χάπενινγκ του Yayoi Kusama).
● Η πιο ωραία θέα στο Λονδίνο: Ο πάνω όροφος της πυραμίδας (επίπεδο 10) δικαιούται να καυχηθεί ότι η ταράτσα του προσφέρει μια άποψη 360 μοιρών στην πρωτεύουσα: ο Τάμεσης, ο Καθεδρικός του Αγίου Παύλου, το μαγευτικό περίγραμμα των κτιρίων στον ορίζοντα, η Tower Bridge, το Ολντ Μπέιλι, μέχρι το στάδιο του Γουέμπλεϊ. Στο αμέσως από κάτω επίπεδο (9) ένα νέο εστιατόριο θα προσφέρει την ίδια καταπληκτική θέα στους τυχερούς που θα βρίσκουν θέση.
● O Aϊ Γουεϊγουέι: Και για να μην περάσει εντελώς στην αφάνεια το Turbine Ηall, ιδού η φαεινή ιδέα των ανθρώπων του μουσείου, του σερ Νίκολας Σερότα, διευθυντή όλων των Tate, και της Φράνσις Μόρις, διευθύντριας της Μodern. Το έργο που αγόρασαν τελευταία και προστέθηκε στη συλλογή της Tate είναι το πελώριο γλυπτό ενός δέντρου (ύψους 7 μέτρων) του διάσημου Κινέζου Αϊ Γουεϊγουέι που κατέλαβε το κέντρο του Turbine Hall.
● Εφιππη αστυνομία: Μουσικές, χορωδίες, προβολές, ειδικοί χώροι για πειραματισμό των επισκεπτών, αλλά και περφόρμανς εκεί που δεν τις περιμένεις θα δίνουν τον γιορτινό τόνο σ’ αυτό το μεγάλο γεγονός. Και επειδή οι Βρετανοί έχουν χιούμορ και περιμένουν και μιλιούνια κόσμου, επιστράτευσαν και δύο έφιππους αστυνομικούς για να κρατήσουν την τάξη!
Είναι η περφόρμανς «Tatlins Whisper#5» της Tania Bruguera, στην οποία δύο αξιωματικοί πάνω στα άλογά τους θα χρησιμοποιούν τις τεχνικές ελέγχου του πλήθους που γνωρίζουν καλά οι Βρετανοί από συναυλίες, ποδοσφαιρικά ματς και διαδηλώσεις.
