Ο γίγαντας που σπάει τα παιχνίδια του

Πριν από ακριβώς έναν αιώνα, στις 9 Μαΐου του 1916, πίσω από πόρτες επτασφράγιστες, δύο υψηλόβαθμοι διπλωμάτες –ο Αγγλος σερ Μαρκ Σάικς και ο Γάλλος Φρανσουά Ζορζ-Πικό– κατέληγαν σε μια μυστική συμφωνία που συνεχίζει ώς σήμερα να σκοτώνει και να βασανίζει μυριάδες ανθρώπους σε ολόκληρη την πολύπαθη Μέση Ανατολή.

Το σύμφωνο Σάικς-Πικό, όπως έμεινε στην Ιστορία αυτό το αποκορύφωμα ιμπεριαλιστικού κυνισμού, τεμάχιζε με ευθείες γραμμές στον χάρτη τα εδάφη του «Μεγάλου Ασθενή», της ετοιμοθάνατης τότε Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, και τα μοίραζε ανάμεσα στις δύο ευρωπαϊκές υπερδυνάμεις της εποχής, ενώ άφηνε και κάποια ψίχουλα για την τρίτη «συνιστώσα» της Αντάντ, την τσαρική ακόμη Ρωσία.

Σε αυτά τα ρωσικά ψίχουλα χρωστάμε άλλωστε την έγκαιρη δημοσιοποίηση του συμφώνου: όταν έναν χρόνο αργότερα οι μπολσεβίκοι πήραν την εξουσία, ο πρώτος κομισάριος Εξωτερικών Υποθέσεων του νεοσύστατου σοβιετικού κράτους –ένας μυστακοφόρος πρώην δημοσιογράφος ονόματι Λέων Τρότσκι– αποκάλυψε σε όλο τον κόσμο το απόρρητο γαλλο-βρετανικό ντιλ, προκαλώντας πολιτικό σεισμό: όπως είπε τότε ο Τρότσκι, «ο πόλεμος διεξάγεται για την αναδιανομή των τουρκικών εδαφών μεταξύ των τραπεζών, των βιομηχάνων και των εμπόρων των ισχυρότερων καπιταλιστικών χωρών», και οι κίβδηλες υποσχέσεις των Μεγάλων Δυνάμεων για αραβική ανεξαρτησία αποσκοπούσαν αποκλειστικά «στην απόλυτη εξάρτηση των αραβικών περιοχών από τα αφεντικά του διεθνούς κεφαλαίου» – όπως κι έγινε.

Παρά την αποκάλυψη του συμφώνου και τους ενδο-συμμαχικούς τριγμούς που αυτή προκάλεσε, η εφαρμογή του συνεχίστηκε απρόσκοπτα, και τα σημερινά σύνορα της Μέσης Ανατολής ακολουθούν σε μεγάλο βαθμό τις αυθαίρετες γραμμές που τράβηξαν με τα μολύβια τους στην άμμο οι δύο γραβατωμένοι σταυρωτήδες των Αράβων, δημιουργώντας προτεκτοράτα και στη συνέχεια τεχνητά κράτη-πελάτες με ετερόκλητη εθνοθρησκευτική σύνθεση, όπως το Ιράκ, η Συρία, ο Λίβανος, η Ιορδανία και μερικές δεκαετίες αργότερα το Ισραήλ.

Ως συνήθως, όλες οι αποφάσεις ελήφθησαν χωρίς τη γνώμη των ενδιαφερόμενων λαών και οι αντιδράσεις πνίγηκαν στο αίμα: άλλωστε πολύ γρήγορα το προαιώνιο δόγμα τού «διαίρει και βασίλευε» απέδωσε καρπούς, δημιουργώντας σε κάθε ένα από τα νεότευκτα κράτη μια νέα ελίτ εξαρτημένων από τους ξένους βασιλιάδων, πολιτικών, στρατιωτικών, ραντιέρηδων και κομπραδόρων – ελίτ που στις περισσότερες περιπτώσεις συνεχίζουν να διαφεντεύουν ώς και σήμερα τις μοίρες εκατομμυρίων συνανθρώπων μας.

Αν άλλαξε κάτι, αυτό ήταν η ταυτότητα των προστατών, καθώς η βαθιά παρακμή των αγγλο-γαλλικών αποικιοκρατικών συστημάτων μετά το 1945 οδήγησε, ιδίως μετά και τον καταστροφικό για αυτά «μίνι πόλεμο» στο Σουέζ το 1956, στην οριστική αντικατάστασή τους από το αμερικανικό «ιμπέριουμ».

Οι Βρετανοί και οι Γάλλοι, όμως, ήταν «επιστήμονες» αποικιοκράτες, που σε αντίθεση με τους κοντόφθαλμους και οπορτουνιστές Αμερικανούς λειτουργούσαν με μακροπρόθεσμη στρατηγική: όπως έλεγε εύστοχα ο Τσόρτσιλ, ένας από τους πατριάρχες της μοντέρνας πετρελαϊκής γεωπολιτικής, αυτό που κάνουν οι Βρετανοί με το νυστέρι, οι Αμερικανοί το κάνουν με τη βαριοπούλα!

Δείτε τη σημερινή Μέση Ανατολή, ύστερα από εξήντα χρόνια αμερικανικών «παρεμβάσεων», πραξικοπημάτων, λυκοσυμμαχιών και, τα τελευταία 25 χρόνια, ανοιχτών πολέμων: το σύστημα των εξαρτημένων εθνών- κρατών που προέκυψε από το σύμφωνο Σάικς-Πικό διαλύεται μπροστά στα μάτια μας, καταστρέφοντας ολόκληρες κοινωνίες και πυροδοτώντας το μεγαλύτερο μεταναστευτικό κύμα μετά τον Β’ Παγκόσμιο.

Τρανό παράδειγμα η Συρία, αλλά όχι μόνο.

Σαν υπερφυσικός μπόμπιρας που σπάει τα παιχνίδια του, οι ΗΠΑ μοιάζουν πια να έχουν εξειδικευτεί σε ένα ατέρμονο παιχνίδι ηγεμονίας, βασικός στόχος του οποίου δεν είναι πια η άμεση αποικιακή εκμετάλλευση των κατακτημένων χωρών, αλλά η διάλυσή τους, ώστε να μην μπορούν οι πιθανοί ανταγωνιστές τους (και ιδιαίτερα η Ρωσία και η Κίνα) να τις προσεταιριστούν.

Μια τρομακτική, απάνθρωπη διαδικασία που γίνεται όλο και πιο σπασμωδική, όλο και πιο παράλογη, όσο περισσότερο οι εσωτερικές αντιφάσεις και κρίσεις του μοντέρνου παρασιτικού καπιταλισμού συνταράσσουν την αμερικανική και την παγκόσμια οικονομία.

Μια διαδικασία που –και αυτό είναι το χειρότερο– μοιάζει πια να έχει απολύτως αυτοματοποιηθεί, ανεξάρτητα από το ποιος κατοικεί στον Λευκό Οίκο.

Αλλωστε, αν κάτι ενώνει τον Ντόναλντ Τραμπ και τη Χίλαρι Κλίντον, τους δύο βέβαιους «μονομάχους» του Νοέμβρη, είναι ο εκπεφρασμένος μιλιταρισμός τους και η πίστη τους στη συνέχιση του δόγματος των «προληπτικών πολέμων» όπου γης ή τέλος πάντων όπου πιστεύουν ότι θίγονται τα στενά αμερικανικά συμφέροντα.

Οσο για Σάικς και Πικό, άλλο τίποτε – ο κόσμος είναι γεμάτος από κυνικούς και αδιάφορους διπλωμάτες, που χαράζουν σύνορα στους χάρτες.

Κι αν δεν το πιστεύετε, ρίξτε μια ματιά στη σύσκεψη των «προθύμων» υπουργών Εξωτερικών που πραγματοποιείται μεθαύριο στη Βιέννη με αποκλειστικό θέμα συζήτησης τη νέα, προαποφασισμένη εκστρατεία των Δυνατών στη μαρτυρική Λιβύη…