Αισίως διανύουμε τον έβδομο χρόνο της περιόδου που ονοματίσαμε «κρίση», λίγα πράγματα παρ’ όλα αυτά φαίνεται να έχουν εμπεδωθεί από το πολιτικό σύστημα του τόπου κι από τους κρίκους του.
Επικεφαλής κομματάρχες, επίδοξοι δελφίνοι και κάθε λογής παραστάτες, επιτελείς και παρατρεχάμενοι, κομματικοί μηχανισμοί και οργανωμένοι ψηφοφόροι στα επονομαζόμενα κόμματα εξουσίας εξακολουθούν να εμφορούνται από την ίδια πολιτική κουλτούρα και νοοτροπία που μας οδήγησε στη σημερινή κατάσταση.
Επικεντρωμένοι αποκλειστικά στην κατάκτηση της πρωτιάς, στον υποσκελισμό του αντιπάλου με θεμιτά και αθέμιτα μέσα και –εντέλει- στη νομή της εξουσίας, επικαλούνται τα προβλήματα του τόπου και τα κοινωνικά αδιέξοδα μονάχα στον βαθμό που αυτό εξυπηρετεί τις κομματικές και προσωπικές τους στρατηγικές, στην προσπάθειά τους να ανελιχθούν εκλογικά.
Κάποιοι φέρονται να διακατέχονται από αθεράπευτο δονκιχωτισμό, θεωρώντας ότι η διαχείριση των πραγμάτων από τους ίδιους είναι ικανή από μόνη της να ανακουφίσει τα πλατιά λαϊκά στρώματα και να προσφέρει ασπίδα προστασίας και μια μικρή προοπτική· οι περισσότεροι, παρόλα αυτά, έχουν πλήρη επίγνωση του ρόλου και του στόχου τους και χρησιμοποιούν κλασικά επικοινωνιακά εργαλεία, με κυνισμό και δίχως αυταπάτες, προκειμένου να τον εκπληρώσουν.
Πιο πρόσφατη χαρακτηριστική περίπτωση, ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Αν και ξεκίνησε τις ημέρες της ηγεσίας του με συναινετική διάθεση και ήπια αντιπολίτευση, σύντομα διολίσθησε στη θλιβερή πεπατημένη της στείρας φωνακλάδικης κριτικής επί παντός θέματος, στην αδιέξοδη υιοθέτηση εύκολης ρητορικής και συνθηματολογίας και στα επικοινωνιακά πυροτεχνήματα.
Κι αν κάποιοι εκτιμούν ότι η μεταστροφή οφείλεται στα ακροδεξιά δεκανίκια που τον στήριξαν στις εσωκομματικές εκλογές και σε γραμμάτια που πρέπει να αποπληρωθούν, μάλλον η αλήθεια βρίσκεται αλλού· οι κραυγές, η δημιουργία εντυπώσεων, το προφίλ του σκληρού τσαμπουκαλή ηγέτη που «τσαλακώνει» τον αντίπαλο, η ανατροφοδότηση της γηπεδικής νοοτροπίας του κομματικού όχλου, τα συνθήματα και τα επικοινωνιακά τερτίπια είναι η παραδοσιακή και πιο σίγουρη οδός για την κομματική συσπείρωση, τη δημοσκοπική διόγκωση και την ανατροπή του πολιτικού σκηνικού.
Η επιλογή αυτή του κυρίου Μητσοτάκη φαίνεται να επιβραβεύεται· ο πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας καβάλησε ήδη γερά το άτι των δημοσκοπήσεων. Το προφανές είναι ότι η επιβράβευση αυτή είναι παροδική και πάνω σε σαθρά θεμέλια.
Κάτι που μάλλον θα πρέπει να έχει εμπεδώσει ο Αλέξης Τσίπρας, που περπάτησε στο ίδιο μονοπάτι μετά τις εκλογές του 2012, έστω κι αν η ρητορική και η συνθηματολογία του κινήθηκαν σε εντελώς διαφορετικό φάσμα, καθώς απευθυνόταν σε άλλο πολιτικό ακροατήριο.
Αξιοποίησε στο έπακρο όλα τα επικοινωνιακά εργαλεία που κληρονόμησε από το «παλιό», με το οποίο δήλωνε αποφασισμένος να ξεμπερδέψει· προσέλαβε επικοινωνιολόγους και υιοθέτησε κούφια συνθήματα, αξιοποίησε δημοσκοπικά ευρήματα που τον εξυπηρετούσαν, επένδυσε στην προσωπική του εικόνα, χρησιμοποίησε σκληρή ρητορική δίχως διάθεση να την υποστηρίξει μετά την εκλογή του, έπαιξε το διπολικό παιχνίδι της κοκορομαχίας με τον αντίπαλο και γενικά μερίμνησε για την εκλογική διόγκωση του πολιτικού του φορέα με παραδοσιακά μέσα και κάθε δυνατό τρόπο, ακολουθώντας τους κανόνες του ίδιου παιχνιδιού, που κλήθηκε από το εκλογικό σώμα να ανατρέψει.
Αλέξης Τσίπρας και Κυριάκος Μητσοτάκης, μέσα στις πάμπολλες αξιοσημείωτες διαφορές τους, έχουν ένα σημαντικό κοινό χαρακτηριστικό: αν και πανίσχυροι στα κόμματά τους αμφότεροι, φαίνεται να πετούν τη μεγάλη ευκαιρία που τους παρουσιάστηκε, να απαλλάξουν το πολιτικό σκηνικό από παρωχημένους τακτικισμούς και αδιέξοδα φληναφήματα.
Να προτάξουν την πραγματική πολιτική έναντι του επικοινωνιακού εφήμερου και να διαφωνήσουν, σκληρά και λυσσαλέα, πλην γόνιμα, πάνω σε πραγματικά πολιτικά ζητήματα, καθώς δε (φαίνεται να) στερούνται πολιτικής ιδεολογίας.
Να καλλιεργήσουν με το παράδειγμά τους μια διαφορετική νοοτροπία στους ψηφοφόρους που να μη στηρίζεται στην εικόνα, την επιφάνεια, τις εντυπώσεις, τα ανέξοδα ρητορικά σχήματα και τον κομματικό τσαμπουκά, αλλά στον πολιτικό σχεδιασμό και στην αναζήτηση οράματος και προσανατολισμού για την κοινωνία.
