Στις 18 Απριλίου ο βουλευτής Επικρατείας της Ν.Δ. Θεόδωρος Φορτσάκης και ο βουλευτής Α’ Θεσσαλονίκης Κωνσταντίνος Γκιουλέκας κατέθεσαν ερώτηση προς τον υπουργό Πολιτισμού Αριστείδη Μπαλτά με θέμα: «Προβληματική η οικονομική κατάσταση του Εθνικού Θεάτρου». Εκαναν λόγο για σοβαρό πρόβλημα που αντιμετωπίζει το Εθνικό Θέατρο αφού καλείται να διαχειριστεί ένα έλλειμμα 1.987.717,56 ευρώ.
Οι δύο βουλευτές αναφέρουν τα εξής: «Οπως καταγγέλλεται, σύμφωνα με τον προσωρινό απολογισμό του 2015 παρατηρείται μια μείωση εσόδων κατά 815.000 ευρώ περίπου σχετικά με το προηγούμενο έτος, με το σύνολο των εσόδων να είναι 9.058.395 ευρώ και τα έσοδα από τα εισιτήρια πολύ περιορισμένα.
Παράλληλα, το σύνολο των εξόδων για το 2015 υπολογιζόταν στον απολογισμό που πραγματοποιήθηκε μέσα Μαρτίου περί τα 11.046.112 ευρώ, με τις αμοιβές και τα έξοδα του προσωπικού να αγγίζουν τα 6.664.901 ευρώ. Ετσι, το έλλειμμα του Εθνικού Θεάτρου ανέρχεται στο ποσό των 1.987.717,56 ευρώ. Στο ίδιο κλίμα φαίνεται να κινείται και η οικονομική κίνηση του Εθνικού Θεάτρου κατά το τρέχον έτος.
Σύμφωνα με καταγγελίες, τα έσοδα του πρώτου τριμήνου του 2016 υπολογίζονται γύρω στα 560.000 ευρώ. Δυσανάλογα είναι τα έξοδα: στον προϋπολογισμό των παραγωγών μέχρι τέλη Μαΐου 2016 το σύνολο των εξόδων ανέρχεται στα 8.500.391 ευρώ, με τη μισθοδοσία ηθοποιών και μισθωτών να καλύπτει τα 5.840.300 ευρώ του συνολικού ποσού».
Και ερωτούν τον υπουργό Πολιτισμού:
Είναι ακριβή τα καταγγελλόμενα για την οικονομική κατάσταση του Εθνικού Θεάτρου; Ποιος ο ακριβής απολογισμός του Εθνικού Θεάτρου για το έτος 2015 και ο προϋπολογισμός για το έτος 2016; Παρακαλούμε να καταθέσετε τα σχετικά έγγραφα. Σε ποιες ενέργειες πρόκειται να προβεί το Υπουργείο Πολιτισμού προκειμένου να εξορθολογιστεί η οικονομική κατάσταση του Εθνικού Θεάτρου και να μην διαταραχθεί η εύρυθμη λειτουργία του;
Ζητήσαμε τη θέση του καλλιτεχνικού διευθυντή του Εθνικού Θεάτρου Στάθη Λιβαθινού γύρω από το ζήτημα, αν αληθεύει δηλαδή ότι υπάρχει ένα τέτοιο έλλειμμα. Στις 21 Απριλίου (μεσολάβησαν οι απεργιακές κινητοποιήσεις στον χώρο των ΜΜΕ) μας απάντησε ο αναπληρωτής καλλιτεχνικός διευθυντής Θοδωρής Αμπαζής:
«Η Διοίκηση του Εθνικού Θεάτρου με αίσθημα ευθύνης και τη σοβαρότητα που απαιτεί η δύσκολη αποστολή του, στις δεδομένες οικονομικές συγκυρίες, συνεχίζει το καλλιτεχνικό και εκπαιδευτικό του έργο, στοχεύοντας στην προσφορά πολιτιστικών αγαθών υψηλού επιπέδου. Κατά το οικονομικό έτος 2015 όσο και το πρώτο πεντάμηνο του 2016 υλοποιήθηκε ο καλλιτεχνικός προγραμματισμός της προηγούμενης Διοίκησης, τιμώντας τα συμβόλαια και τις συμφωνίες με πλήθος ηθοποιούς και συντελεστές του θεάτρου.
»Ο υπερεκτιμημένος αριθμός εσόδων για το 2015 αλλά και οι δυσμενείς οικονομικές συνθήκες του περσινού καλοκαιριού οδήγησαν σε εκτροχιασμό του προϋπολογισμού του 2015, παρά την προσπάθεια της νέας Καλλιτεχνικής Διεύθυνσης για μείωση των εξόδων, μέσω της επαναδιαπραγμάτευσης των συμβολαίων, του επανασχεδιασμού της καλοκαιρινής περιοδείας, και την ακύρωση της πολυδάπανης περιοδείας στην Κίνα, που είχε προγραμματισθεί για το καλοκαίρι του 2015.
»Οσο για το 2016 το ποσό των 8.500.391 ευρώ που ακριβέστατα παραθέτει ο κύριος Φορτσάκης και ο κύριος Γκιουλέκας δεν αφορά στα έξοδα μέχρι τον Μάιο του 2016 αλλά σε πρόβλεψη εξόδων μέχρι τον Δεκέμβριο του 2016. Η Καλλιτεχνική Διεύθυνση έχει ήδη αναλάβει τις απαραίτητες πρωτοβουλίες ώστε εντέλει τα έξοδα να είναι πολύ λιγότερα μέχρι το τέλος του οικονομικού έτους. Ηδη στο πρώτο τρίμηνο του 2016 παρουσιάζεται μείωση των προϋπολογισθέντων εξόδων κατά 200.000 ευρώ περίπου».
Το πρώτο θετικό μήνυμα είναι ότι ο Θοδωρής Αμπαζής διαβεβαιώνει ότι το ποσό των 8.500.391 ευρώ δεν αφορά τα έξοδα του θεάτρου μέχρι τον Μάιο, όπως σημειώνουν οι δύο βουλευτές στην ερώτησή τους, αλλά πρόβλεψη εξόδων μέχρι τον Δεκέμβριο του 2016.
Στις 24 Απριλίου εστάλη στον υπουργό Πολιτισμού η απάντηση του Δ.Σ. του Εθνικού Θεάτρου σχετικά με την ερώτηση των βουλευτών, Φορτσάκη και Γκιουλέκα, στην οποία επισημαίνονται τα εξής:
«Σε απάντηση του εγγράφου σας σχετικά με την ερώτηση των Βουλευτών Θεοδώρου Φορτσάκη και Κωνσταντίνου Γκιουλέκα σας διαβιβάζουμε τις απόψεις μας ως προς τις ερωτήσεις 1 και 2 που πρέπει να απαντηθούν από το Θέατρο:
Ερώτηση 1η:
Σύμφωνα με το εις χείρας μας υπόμνημα της Οικονομικής Υπηρεσίας του Εθνικού Θεάτρου της 4.4.2016 με αριθ. πρωτ. 287, με θέμα 1. Εκτέλεση προϋπολογισμού 2016. 2. Ταμειακές ροές από 21.4.15-31.12.16. 3. Ταμειακή κατάσταση 31.03.2016. Τα έξοδα για το 2016 ανέρχονται στο ποσόν των 8.500.391€. Σ’ αυτό το ποσόν περιλαμβάνονται τα έξοδα ολόκληρου του χρόνου (7.857.022 – συμπεριλαμβανομένης της μισθοδοσίας) και τα έξοδα των παραγωγών που έχουν γίνει ή θα γίνουν μέχρι τον Μάιο του 2016 (643.369€).
Ερώτηση 2η:
Σας επισυνάπτουμε δύο πίνακες, με τον απολογισμό του 2015, ο οποίος σύντομα θα κατατεθεί στο ΓΛΚ και ο οποίος μέχρις στιγμής παρουσιάζει ένα έλλειμμα της τάξεως του -1.998.629,10 και έναν με τον προϋπολογισμό του 2016, που ήδη έχει αναρτηθεί στην Διαύγεια με ΑΔΑ:7ΘΨΤΗ-ΕΞΓ».
Στην απάντησή του ο πρόεδρος του Δ.Σ. Θανάσης Παπαγεωργίου αναφέρει ότι στο ποσό των 8.500.391 ευρώ συμπεριλαμβάνονται τα έξοδα ολόκληρου του τρέχοντος χρόνου, διευκρινίζει μάλιστα ότι συνυπολογίζονται οι μισθοδοσίες και τα έξοδα των παραγωγών που θα ολοκληρωθούν μέχρι και τον Μάιο. Δεν αναφέρει όμως τίποτα για τα έξοδα των καλοκαιρινών παραγωγών καθώς και της χειμερινής σεζόν μέχρι το τέλος του χρόνου.
Ζητήσαμε από τον Θ. Παπαγεωργίου να μας εξηγήσει γιατί έχει παραλειφθεί η οικονομική πρόβλεψη από το Ιούλιο μέχρι το τέλος του έτους. Δεν μπορεί να υπολογιστεί κατά προσέγγιση με βάση στατιστικούς πίνακες προηγούμενων ετών το ύψος των εξόδων για τους επόμενους επτά μήνες;
«Από έναν πρόχειρο προϋπολογισμό που κατέθεσε ο Θοδωρής Αμπαζής στο Δ.Σ. και ο οποίος αφορά τις παραγωγές του καλοκαιριού -για τον χειμώνα δεν έχουμε κανένα προϋπολογισμό-, μια πρώτη εκτίμηση δείχνει ότι τα έξοδα των παραγωγών και των παραστάσεων στην Επίδαυρο θα φτάσουν γύρω στις 600 χιλιάδες. Και σ’ αυτό το ποσό δεν συμπεριλαμβάνονται τα έξοδα των περιοδειών».
Και σε τι ύψος μπορεί να κυμανθεί το κόστος των περιοδειών; «Από 300 μέχρι 400 χιλιάδες, ανάλογα το εύρος της περιοδείας».
Τον περασμένο Νοέμβριο το Εθνικό Θέατρο ζήτησε από το υπουργείο Πολιτισμού αναμόρφωση του προϋπολογισμού του 2016 δηλώνοντας έλλειμμα 1.300.000 ευρώ. Τον Δεκέμβριο του 2015 το υπουργείο, χωρίς να συζητήσει καν την αναμόρφωση που αιτήθηκε το Εθνικό Θέατρο, διόρθωσε τον προϋπολογισμό του 2016 απαιτώντας την άμεση κάλυψη του ελλείμματος του 1.300.000 ευρώ μέσα στο τρέχον έτος – και πιο συγκεκριμένα:
προχώρησε σε μείωση της επιχορήγησης κατά 300.000 ευρώ, ζήτησε παράλληλα μείωση εξόδων ύψους περίπου 460.000 ευρώ και παραγωγή πλεονάσματος 540.000 ευρώ μέχρι το τέλος του 2016 (300.000 + 460.000 + 540.000=1.300.000). Ομως, όπως προκύπτει, το έλλειμμα στο πρώτο δεκαήμερο του Μαρτίου αυξήθηκε κατά 700.000 ευρώ αγγίζοντας συνολικά το 1.987.717,56 ευρώ.
Ακούστηκε ότι το οικονομικό πρόβλημα ξεκινά από την προηγούμενη διοίκηση, η οποία άφησε έλλειμμα ενός εκατομμυρίου (το οποίο ο Σωτήρης Χατζάκης αρνείται επικαλούμενος έκθεση ορκωτών λογιστών, ισχυρίζεται δε ότι αποχωρώντας τον Απρίλιο του 2015 από τη θέση του καλλιτεχνικού διευθυντή του Εθνικού Θεάτρου είχε αφήσει 2.400.000 ευρώ).
Ομως, όπως κι αν έχει, γεγονός παραμένει ότι μέχρι τον Νοέμβριο του 2015 το έλλειμμα που ενδεχομένως κληρονόμησε η νέα διεύθυνση αυξήθηκε κατά 300 χιλιάδες (1.300.000), ενώ μέχρι τον Μάρτιο εκτινάχθηκε σχεδόν στα 2 εκατομμύρια.
Η αλήθεια είναι πως η διευθυντική ομάδα Στάθη Λιβαθινού – Θοδωρή Αμπαζή αμέσως μετά τη λήψη των καθηκόντων της κλήθηκε να υλοποιήσει το καλλιτεχνικό πρόγραμμα της προηγούμενης διεύθυνσης με υπογεγραμμένα μάλιστα συμβόλαια. Αλλά όπως φαίνεται κάτι δεν πήγε καλά στην υλοποίηση αυτού του προγράμματος.
Ο Στάθης Λιβαθινός πήρε από την αρχή μέτρα οικονομικού συμμαζέματος. Εκανε περικοπές, ζήτησε από συντελεστές να δεχτούν μείωση των αμοιβών τους και οι περισσότεροι συμφώνησαν. Προστέθηκαν ορισμένες παραστάσεις, έγιναν κάποιες αλλαγές στο πρόγραμμα που είχε σχεδιαστεί από τον Σωτήρη Χατζάκη σε έργα, ημερομηνίες και διανομές, ενώ λειτούργησε ξανά σε δικό της χώρο στο υπόγειο του «Ρεξ» η Πειραματική Σκηνή.
Το Εθνικό Θέατρο έχει μπροστά του τρεις πολυέξοδες παραγωγές για το καλοκαίρι, αν και όπως λέει ο Θοδωρής Αμπαζής η συμπαραγωγή με το Θέατρο Βαχτάνγκοφ της Μόσχας «Οιδίπους Τύραννος» έχει καλυφθεί στο σύνολό της από χορηγία της Εθνικής Τράπεζας. Από την άλλη, τον Ιούνιο, όλες οι Σκηνές του Εθνικού Θεάτρου δεν θα έχουν παραστάσεις, άρα δεν θα υπάρχουν και εισπράξεις από εισιτήρια.
Στο ταμείο αναμένεται να μπουν χρήματα γύρω στα μέσα Ιουλίου από την προπώληση εισιτηρίων για την «Αντιγόνη» που θα παρουσιαστεί στην Επίδαυρο σε σκηνοθεσία Στάθη Λιβαθινού, του οποίου σημειωτέον η αμοιβή είναι συμβολική, 100 ευρώ. Και ελπίζουμε να μην καθυστερήσει επικίνδυνα η επόμενη δόση της επιχορήγησης του υπουργείου Πολιτισμού προς το Εθνικό Θέατρο η οποία προορίζεται αποκλειστικά για τις μισθοδοσίες.
