«Τέσσερις λέξεις κι ο πόλεμος τελείωσε!»

Για σχέδιο Β στη Συρία σε περίπτωση που δεν επιτευχθεί πολιτική μετάβαση στην αιματοβαμμένη χώρα -ήτοι καθεστωτική αλλαγή στη Δαμασκό, με απομάκρυνση του Μπασάρ αλ Ασαντ- μίλησε χθες ανοιχτά ο Αμερικανός ΥΠΕΞ, Τζον Κέρι, πριν καλά καλά απαντηθεί το ερώτημα τι μέλλει γενέσθαι με την αμερικανο-ρωσική συμφωνία για παύση των εχθροπραξιών, από αυτό το Σάββατο, στα μέτωπα του συριακού εμφυλίου.

«Ενδεχομένως θα είναι πολύ αργά να παραμείνει η Συρία ενιαίο κράτος, εάν περιμένουμε για πολύ ακόμα», τόνισε χαρακτηριστικά ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας, απευθύνοντας μάλιστα ένθεν κι ένθεν σαφή προειδοποίηση πως «οποιοσδήποτε πιστεύει ότι θα υπάρξει ατιμωρησία στην περίπτωση που παραβιάσει [τη συμφωνία ανακωχής], κάνει μεγάλο λάθος».

Μένει «να δούμε τις ενέργειες των επόμενων ημερών», σημείωσε ενώπιον της (ρεπουμπλικανικού ελέγχου) Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων της Γερουσίας ο Τζον Κέρι, διαβεβαιώνοντας ότι «θα γνωρίζουμε εντός 1 ή 2 μηνών εάν αυτή η διαδικασία πολιτικής μετάβασης είναι πραγματικά σοβαρή ή όχι».

«Ο [Σύρος πρόεδρος] Ασαντ θα πρέπει να λάβει συγκεκριμένες αποφάσεις. Αρκούν τέσσερις λέξεις του για να τελειώσει αυτός ο πόλεμος: “δεν θα ξαναείμαι υποψήφιος”», προσέθεσε.

Κι «εφόσον αυτό δεν γίνει, υπάρχουν σίγουρα άλλες επιλογές, στο πλαίσιο ενός σχεδίου Β που εξετάζεται», κατέληξε, χωρίς να διευκρινίσει.

Τις είχε πάντως σκιαγραφήσει σε πρόσφατη συνέντευξή του στον Ντέιβιντ Ιγκνάσιους της Washington Post, τασσόμενος αναφανδόν υπέρ της ανάπτυξης χερσαίων δυνάμεων στη Συρία.

Οχι φυσικά αμερικανικών -αυτή είναι άλλωστε μια κρίσιμη εκλογική χρονιά για την προεδρία στις ΗΠΑ- αλλά σουνιτικών, στο πνεύμα σχετικής πρότασης που έχουν ήδη καταθέσει η Σαουδική Αραβία, το Μπαχρέιν και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Συμπληρωματική θεωρείται, δε, η πρόσφατη ανακοίνωση του Αμερικανού υπ. Αμυνας, Ας Κάρτερ, ότι το ΝΑΤΟ «εξετάζει πλέον το ενδεχόμενο» να ενταχθεί στις τάξεις τού υπό τις ΗΠΑ διεθνούς συνασπισμού κατά του ”Ισλαμικού κράτους”, μάλιστα «με την ιδιότητα του πλήρους μέλους»…

Προς το παρόν, ωστόσο, το μείζον ερώτημα αφορά την τύχη της τελευταίας -κατά πώς φαίνεται- ευκαιρίας για ειρηνική επίλυση του πενταετούς εμφυλίου στη Συρία.

Χθες, μετά την υπό όρους αποδοχή της αμερικανο-ρωσικής πρότασης για παύση των εχθροπραξιών από το κύριο μπλοκ της συριακής αντιπολίτευσης, το HCN (που στηρίζεται από τη Σαουδική Αραβία), η Δαμασκός έπραξε το ίδιο, επιφυλασσόμενη του δικαιώματος να «απαντήσει σε οποιαδήποτε παραβίαση από τρομοκρατικές ομάδες κατά Σύρων πολιτών ή των ενόπλων δυνάμεών» της.

Εύλογα ερωτήματα πάντως δημιουργεί και η αιφνιδιαστική κίνηση του Μπασάρ αλ Ασαντ να προκηρύξει βουλευτικές εκλογές στις 13 Απριλίου, τυπικά «πατώντας» στο γεγονός ότι η ανανέωση του συριακού Κοινοβουλίου θα έπρεπε να γίνει -υπό κανονικές συνθήκες- έως τον Μάιο, και ουσιαστικά προκαταλαμβάνοντας τις «παγωμένες» ενδιάμεσες συνομιλίες στη Γενεύη για την πολιτική διευθέτηση της συριακής κρίσης.

Πολιτικοί αναλυτές διαβλέπουν πίσω από αυτή την επιλογή ακόμη ένα δείγμα «κακοφωνίας» στη συνεργασία μεταξύ της Δαμασκού και της Ρωσίας (η οποία επίσης διανύει κρίσιμη οικονομική αλλά και πολιτική χρονιά, εν όψει των βουλευτικών εκλογών του Σεπτεμβρίου).

Ο παράγοντας των Κούρδων

Επιπλέον προβληματισμό ως προς την προοπτική ανακωχής προκαλεί εν τω μεταξύ -πέρα από το ορατό ενδεχόμενο μιας προβοκάτσιας- και η στάση των Κούρδων της Συρίας.

Χθες, με δηλώσεις του στο πρακτορείο Associated Press, εκπρόσωπος των «Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων» (SDF*) προανήγγειλε ότι οι -υποστηριζόμενες από τις ΗΠΑ- μονάδες τους θα συνεχίσουν να μάχονται κατά του «Ι.Κ.» στη βόρεια Συρία.

«Θα δεσμευόμασταν από τη συμφωνία ανακωχής, εφόσον πολεμούσαμε κατά του συριακού καθεστώτος ή της αντιπολίτευσης», τόνισε ο στρατηγός Ταλάλ Αλί Σίλο, εντείνοντας έτσι τις ανησυχίες για πιθανές νέες σπασμωδικές κινήσεις από πλευράς Τουρκίας.

Οχι τυχαία, ο αντιπρόεδρος της τουρκικής κυβέρνησης, Νουμάν Κουρτουλμούς, χαιρέτισε χθες με «σφιγμένα δόντια» την αμερικανο-ρωσική συμφωνία για παύση των εχθροπραξιών στη γειτονική Σύρια, εκφράζοντας επιφυλάξεις για την εφεξής στάση της Ρωσίας και προεξοφλώντας συνέχιση των βομβαρδισμών (αντιποίνων κατά την επίσημη εκδοχή) του τουρκικού πυροβολικού κατά θέσεων των Κούρδων της Συρίας.

«Η Τουρκία θα υπερασπιστεί την εδαφική της ακεραιότητα. Αυτό είναι ξεκάθαρο», τόνισε ο Κουρτουλμούς, την ώρα που ο πρωθυπουργός Νταβούτογλου κατηγορούσε τη Δαμασκό και τη Ρωσία ότι προσπαθούν, μαζί με τους Κούρδους της Συρίας και το «Ι.Κ.», να δημιουργήσουν μια «ζώνη τρομοκρατίας» κατά μήκος των νότιων τουρκικών συνόρων.

Η Συρία έχει γίνει «εξαγωγέας της τρομοκρατίας», υπερθεμάτισε ο -στριμωγμένος πολιτικά και διπλωματικά- Τούρκος πρόεδρος Ερντογάν, «τσουβαλιάζοντας» φραστικά στην ίδια κατηγορία το «Ι.Κ.» με το PKK και τις πολιτοφυλακές YPG των Κούρδων της Συρίας.

Ομως την επιχειρηματολογία της τουρκικής ηγεσίας «ψαλιδίζουν» τα νέα ευρήματα για την τελευταία τρομοκρατική επίθεση στην Αγκυρα, καθώς τώρα προκύπτει ότι ο καμικάζι δεν ήταν ούτε Σύρος πρόσφυγας ούτε μέλος των YPG -όπως ήταν η αρχική επίσημη εκδοχή- αλλά Τούρκος, γεννηθείς στο Βαν και μέλος της κουρδικής αυτονομιστικής οργάνωσης «Γεράκια για την Απελευθέρωση του Κουρδιστάν» (TAK), η οποία έχει ήδη αναλάβει την ευθύνη.

Τη στάση της τουρκικής ηγεσίας στηλίτευσε η αξιωματική αντιπολίτευση του κεμαλικού CHP, αφήνοντας αιχμές για τον ρόλο των μυστικών υπηρεσιών της MİT.

«Πώς κατάντησε έτσι η χώρα;», εξανέστη χθες ο ηγέτης του CHP, Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου – ο οποίος έχει στο μεσοδιάστημα τινάξει στον αέρα τα σχέδια του Εντογάν για συνταγματική μεταρρύθμιση και εγκαθίδρυση προεδρικού συστήματος.

«Αυτή τη χώρα δεν μας τη σέρβιραν σε χρυσό πιάτο», συμπλήρωσε, κατηγορώντας ανοιχτά την ηγεσία της Αγκυρας ότι με την πολιτική της υπονομεύει την Τουρκία. «Εάν υπήρχε κάποιος έντιμος στις τάξεις σας», κατέληξε, απευθυνόμενος στην κυβέρνηση, «θα είχε ήδη παραιτηθεί».

*Απαρτίζονται κυρίως από τις πολιτοφυλακές YPG των Κούρδων της Συρίας, ένοπλες αραβικές ομάδες και πολιτοφυλακές των χριστιανών Ασσυρίων.