Αναζητώντας το δίκαιο εμπόριο

Βρισκόμαστε στην αίθουσα πολλαπλών χρήσεων «Μανώλης Αναγνωστάκης» στο Δημαρχείο Θεσσαλονίκης, καλεσμένοι της οργάνωσης Fair Trade Hellas και της Κοινωφελούς Επιχείρησης του Δήμου Θεσσαλονίκης για να παρακολουθήσουμε ένα βιωματικό εργαστήρι για θέματα «ηθικής κατανάλωσης και αστικών διατροφικών πολιτικών», θέματα που σχετίζονται με το δίκαιο εμπόριο, την τοπική κατανάλωση, την πρόσβαση αλλά και τη σπατάλη της τροφής μας, την υποστήριξη στους μικροκαλλιεργητές που παράγουν τροφή, αλλά αποκλείονται συστηματικά απ΄ αυτήν…

Δίπλα μου κάθονται εκπρόσωποι από το Συνεταιριστικό Καταναλωτικό Σούπερ Μάρκετ, το πρώτο σουπερμάρκετ που έφτιαξαν οι ίδιοι οι καταναλωτές με τις αρχές του Συνεταιρισμού, στην Ελλάδα, μέλη της Ομάδας Αστικών και Περιαστικών Καλλιεργειών (ΠΕΡ.ΚΑ.) που συλλογικά καλλιεργούν λαχανικά, φρούτα, λουλούδια και βότανα σε ένα τμήμα του πρώην στρατοπέδου Καρατάσου, πανεπιστημιακοί που διδάσκουν κοινωνική οικονομία, δημοτικοί σύμβουλοι που θα προετοιμάσουν το Διατροφικό Συμβούλιο της Θεσσαλονίκης, αφού η πόλη συμμετέχει στην ομάδα 12 ευρωπαϊκών πόλεων που αντιμετωπίζουν ολιστικά το θέμα της διατροφής (food smart cities), ο πατέρας Αθηναγόρας από την ομάδα των ΡΟΜΑ, στο Δενδροπόταμο…

Μιλάμε για το φαγητό και προσπαθούμε να συνειδητοποιήσουμε -η οικονομική κρίση βοήθησε σ΄ αυτό- πως οι διαδρομές και οι απολήξεις του επηρεάζουν τη ζωή όλων μας.

Αναζητώντας λίγη… δικαιοσύνη στο πιάτο μας

«Τα 3/4 των υποσιτισμένων σήμερα στις αναπτυσσόμενες χώρες είναι μικροκαλλιεργητές. Είναι αυτοί οι άνθρωποι που, ενώ παράγουν το φαγητό, πηγαίνουν για ύπνο χωρίς να έχουν φάει.

Στην Ευρώπη, όπου πετάμε στα σκουπίδια το 42% του φαγητού μας, οι μικροκαλλιεργητές λαμβάνουν τις λιγότερες επιδοτήσεις από την Κοινή Αγροτική Πολιτική της Ε.Ε., σε σύγκριση με τους μεγαλοκαλλιεργητές», λέει η Κέλλη Γαρυφαλή εκ μέρους της Fair Trade Hellas.

To Fair Trade είναι ένας εμπορικός συνεταιρισμός, βασισμένος στον διάλογο, τη διαφάνεια και τον σεβασμό, που αναζητά μεγαλύτερη δικαιοσύνη στο Διεθνές Εμπόριο.

Συνεισφέρει στη βιώσιμη ανάπτυξη προσφέροντας καλύτερες συνθήκες εμπορίου και διασφαλίζοντας τα δικαιώματα των περιθωριοποιημένων παραγωγών και εργατών, κυρίως στον Νότο.

Παγκοσμίως, το δίκαιο και αλληλέγγυο εμπόριο ελέγχεται από την Παγκόσμια Οργάνωση για το Δίκαιο Εμπόριο (WFTO), που πιστοποιεί συνεταιρισμούς παραγωγών κυρίως στις αναπτυσσόμενες χώρες, οργανώσεις στις πλούσιες χώρες που προωθούν τις αξίες και τις αρχές του κινήματος του Δίκαιου Εμπορίου.

Τα κριτήρια συμφωνήθηκαν το 2009 στη «Χάρτα των Αρχών του Δίκαιου και Αλληλέγγυου Εμπορίου» και μέχρι σήμερα αποτελεί το μόνο διεθνές σημείο αναφοράς για το Fair Trade. Στην Ευρώπη, το Δίκαιο Εμπόριο έχει αναγνωριστεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο το 2006.

Στην Ελλάδα η Fair Trade Hellas ιδρύθηκε το 2004 με κύριο στόχο την προώθηση της υπεύθυνης κατανάλωσης στην Ελλάδα και τη διάθεση της ελληνικής αγοράς προϊόντων που προέρχονται από μικρούς παραγωγούς από φτωχές χώρες. Τα προϊόντα αυτά διατίθενται από το 2006 και στο κατάστημα της Fair Trade στην Αθήνα.

Fair Trade και για τους Ελληνες μικροπαραγωγούς

Μία από τις προτάσεις που καταγράφηκαν στο πλαίσιο αυτού του βιωματικού Εργαστηρίου είναι η στήριξη των Ελλήνων μικροκαλλιεργητών στο πλαίσιο των αρχών και του δικτύου υποστήριξης του Fair Trade, της ενίσχυσης δηλαδή του ανθρώπου που είναι στη γη και παράγει.

Παράλληλα τονίστηκε η ανάγκη της ανάληψης κοινωνικής ευθύνης από όλα τα πολυκαταστήματα τροφίμων, έτσι ώστε να μην πετιέται τίποτε, αλλά να διατίθεται σε μειωμένες τιμές και με ειδική σήμανση.

Ειδική αναφορά έγινε και στη συλλογική δράση που πρέπει να αναληφθεί ώστε να μην προχωρήσει τουλάχιστον σε όλες της τις μορφές η συμφωνία ΤΤΙΡ, με την οποία μια εταιρεία προχωρά σε οποιαδήποτε περιοχή της Ε.Ε. την παραγωγή των προϊόντων της με όποιον τρόπο κρίνει αυτή σκόπιμο να υιοθετήσει, ακόμη κι αν οι μέθοδοι παραγωγής αντιτίθενται στην ισχύουσα κοινοτική νομοθεσία.

«Απευθυνόμαστε σε τοπικές και περιφερειακές αρχές, ακαδημαϊκούς και τοπικούς παραγωγούς, μαζί με στελέχη τοπικών ΜΚΟ και εκπαιδευτικούς Δευτεροβάθμιας που μπορούν να γίνουν πολλαπλασιαστές των αποτελεσμάτων της δράσης στις τάξεις τους, σε καταναλωτές ευαισθητοποιημένους και σε food bloggers και chefs της πόλης που επίσης μοιράζονται τέτοιου είδους ανησυχίες.

»Οι πόλεις και οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών θα συνεργαστούν μέχρι το τέλος του 2016, διοργανώνοντας δραστηριότητες που ενισχύουν τη συνεργασία ώστε να δημιουργηθεί ένα συντονισμένο πλαίσιο για την αστική διατροφική πολιτική με στόχο την καταπολέμηση της πείνας και της φτώχειας.

»Ολη αυτή η διαδικασία θα καταλήξει -ευχόμαστε- στη δημιουργία του Διατροφικού Συμβουλίου της Θεσσαλονίκης, το οποίο θα σχεδιάσει και θα διαμορφώσει αποτελεσματική Αστική Διατροφή» καταλήγει η Κέλλυ Γαρυφαλλή.

Το γεύμα ολοκληρώθηκε με την κατανάλωση τοπικών προϊόντων. Οπως αυτά που παράγει ο λαχανόκηπος της ΠΕΡ.ΚΑ. στη Δυτική Θεσσαλονίκη, ο πρώτος αυτοοργανωμένος συλλογικός λαχανόκηπος στην Ελλάδα, και οι συζητήσεις που ακολούθησαν αφορούσαν τη δίκαιη κατανομή της τροφής ακόμη και στη Θεσσαλονίκη, όπου σημαντικές ποσότητες πετιούνται στους κάδους της πόλης χωρίς να φτάνουν ποτέ σ΄ αυτούς που τις έχουν ανάγκη…