Διαβάζουν για τους άλλους

Η ομάδα «Διάβασέ μου», στη Θεσσαλονίκη, δεν έχει συμπληρώσει καλά καλά ούτε έναν χρόνο ζωής. Συστήθηκε τον Γενάρη του 2015 και σήμερα αριθμεί 26 άτομα – οι 25 γυναίκες.

Δημιουργήθηκε μέσα από τους κόλπους του Συλλόγου Αποφοίτων του Αμερικανικού Κολεγίου, έχει όμως πλέον ξανοιχτεί σε όλη τη Θεσσαλονίκη και δέχεται εθελοντές που αγαπούν τη λογοτεχνία, το διάβασμα και να μοιράζονται την εμπειρία της ανάγνωσης με άλλους.

«Η ανάγνωση των κειμένων χρειάζεται προετοιμασία από τους εθελοντές, που πηγαίνουν πάντα ανά δύο στις ομάδες. Πρέπει λοιπόν αυτοί που κάνουν τις αναγνώσεις να γνωρίζουν πολύ καλά τα κείμενα και τους συγγραφείς. Πρέπει με τη φωνή τους να μπορούν να σηκώσουν τις λέξεις από το χαρτί και να δώσουν σ’ αυτές σώμα και ψυχή. Πρέπει, ακόμη, να θέλουν και να μπορούν να μοιραστούν αυτή τη μοναδική εμπειρία της ανάγνωσης με άλλους» λέει η εκπρόσωπος της ομάδας Μαρία Ψωμά-Πετρίδου.

Γνωστοί Ελληνες και ξένοι συγγραφείς, λιγότερο γνωστά κείμενα που συγκίνησαν όμως με την πρωτοτυπία τους, δοκίμια και ποιήματα γίνονται «βάρκες» που ταξιδεύουν το κοινό της ομάδας «Διάβασέ μου».

«Διαβάζουμε όπου μας καλούν. Και η ζήτηση είναι πλέον μεγάλη. Σε γηροκομεία, σε ΚΑΠΗ, σε δημοτικές βιβλιοθήκες, στο Ψυχιατρείο… Κάθε ομάδα απαιτεί διαφορετική προσέγγιση. Για παράδειγμα, άνθρωποι με ψυχιατρικά ζητήματα θα πρέπει να δέχονται κείμενα κάπως πιο αποστασιοποιημένα, που αποπνέουν ηρεμία. Ιστορικά, δοκίμια είναι μια κατάλληλη επιλογή.

»Στις βιβλιοθήκες απευθύνουμε την ανάγνωση σε πολύ ευρύτερο κοινό κι εκεί η επιλογή είναι διαφορετική. Οι άνθρωποι που έχουν κάποια ηλικία ζητούν ιστορίες από την παλιά Θεσσαλονίκη, ιστορικά μυθιστορήματα… Σημασία έχει να μπορείς να μοιράζεσαι την εμπειρία της ανάγνωσης. Να παθιάζεσαι με τη λογοτεχνία. Να πιστεύεις ότι το διάβασμα μπορεί πραγματικά ν’ αλλάξει τη ζωή σου, έστω κι αν αυτό μπορεί να συμβεί πολύ αργά».

Η Μαρία Ψωμά-Πετρίδου και τα υπόλοιπα μέλη του «Διάβασέ μου» έχουν γεμάτο καθημερινό πρόγραμμα.

Γυναίκες στη συντριπτική πλειονότητα, απ’ αυτές που χαζεύουν πάντα τις προθήκες των βιβλιοπωλείων και ρουφούν λέξη προς λέξη τις σελίδες με τις παρουσιάσεις νέων τίτλων ή τις συνεντεύξεις με συγγραφείς στις εφημερίδες. Γυναίκες πολυάσχολες, που έχουν βιώσει την πληρότητα της μοιρασιάς κοινών συναισθημάτων.

Κι επειδή το διάβασμα από την ανάγνωση έχει διαφορά, για να κατορθώσουν οι λέξεις να γίνουν οχήματα επικοινωνίας επιστρατεύονται δάσκαλοι ορθοφωνίας και ηθοποιοί, που εκπαιδεύουν τις εθελόντριες σε μια ανάγνωση λογοτεχνικού κειμένου κυριολεκτικά συναρπαστική.

«Σε καμία περίπτωση δεν κάνουμε ούτε πρόζα ούτε θέατρο. Κάνουμε ανάγνωση του κειμένου, αποδίδοντας σ’ αυτό την αξία, το χρώμα, τον χαρακτήρα που έχει», λένε τα μέλη και ανοίγουν το δικό τους παράθυρο στα λογοτεχνικά κείμενα που αγαπούν.

Αλλωστε αυτό είναι το σύνθημα της ομάδας «Διάβασέ μου». Η ανάγνωση διευρύνει, ενώνει, ανακουφίζει. Κυρίως συμβαίνει το τελευταίο…

Τα κείμενα που επιλέχθηκαν αποτελούν κάποιες από τις πρόσφατες επιλογές της ομάδας «Διάβασέ μου»:

«Λυπάμαι τις νοικοκυρές έτσι που αγωνίζονται κάθε πρωί να διώχνουν απ’ το σπίτι τους τη σκόνη·

σκόνη, ύστατη σάρκα του άσαρκου…»

Κική Δημουλά «η Σκόνη»

…«-Κάθισε να κάνουμε το λογαριασμό, της είπα. Θα έχεις ανάγκη από χρήματα και συ ντρέπεσαι ν’ ανοίξεις το στόμα σου… Λοιπόν. Συμφωνήσαμε για τριάντα ρούβλια το μήνα.

-Για σαράντα»…

Αντον Τσέχοφ «Ενας αριθμός»

«…Τον καιρό της μεγάλης πείνας το γάλα, μαζί με μερικά άλλα τρόφιμα, ήταν η μεγάλη ιδέα μου. Δεν ξέρω πώς έγινε και τώρα το έχω ξεχάσει, χωρίς όμως να πάψω να το σέβομαι ως κάτι ιερό…»

Γιώργος Ιωάννου «Το γάλα»