Ισως φταίει η εξάντληση, ψυχική και οικονομική, των κομματικών μηχανισμών από τις αλλεπάλληλες αναμετρήσεις του τελευταίου δεκαοκταμήνου. Ισως, πάλι, να πρόκειται για απόρροια στρατηγικότερων μεταβολών στην άσκηση της προπαγάνδας.

Το σίγουρο είναι ότι, πέντε μέρες πριν από τη λήξη της προεκλογικής περιόδου, τα αποτυπώματα της τελευταίας σε τοίχους και κολόνες είναι μάλλον πενιχρά και, το κυριότερο, πολιτικά ετεροβαρή.

Στο αριστερό άκρο του πολιτικού φάσματος, η αφίσα εξακολουθεί ν’ αποτελεί προνομιακή μέθοδο καμπάνιας με περιορισμένο οικονομικό κόστος και αδιαμφισβήτητη εμβέλεια στους δυνητικούς ψηφοφόρους˙ η διαθεσιμότητα στρατευμένων μελών, των νεότερων ιδίως ηλικιών, αναδεικνύει επιπλέον την αφισοκόλληση σε ζωντανή μορφή παρέμβασης στον δημόσιο χώρο και επιβεβαίωση της συνέχειας με το αγωνιστικό παρελθόν (1).

Δεν συμβαίνει το ίδιο με τα κόμματα εξουσίας, ιδίως τη Ν.Δ. και το ΠΑΣΟΚ, που εδώ και δεκαετίες χρησιμοποιούν επαγγελματικά συνεργεία γι’ αυτή τη δουλειά και θεωρούν πλέον μια τέτοια δαπάνη αντιπαραγωγική, αν όχι απωθητική στα δικά τους target groups.

Η ανάγκη απόσπασης του βλέμματος των περαστικών εξυπηρετείται άλλωστε από νεότερες τεχνολογίες, όπως η γιγαντοοθόνη του κεντρικού περιπτέρου της Ν.Δ. στο Σύνταγμα (2). Στο μεταίχμιο του δικού του μετασχηματισμού, ο ΣΥΡΙΖΑ κατέφυγε πάντως και τούτη τη φορά σε μαζική, επαγγελματική αφισοκόλληση (3-4).

Στο πεδίο των μηνυμάτων, η Ν.Δ. του κ. Μεϊμαράκη αναβίωσε την καραμανλική παράδοση προσωπολατρικής προβολής του ηγέτη, σε γκροτέσκο ενίοτε βαθμό (5).

Το πρόσωπο του αρχηγού του πρόβαλε, αρχικά τουλάχιστον, και ο ΣΥΡΙΖΑ, καθώς ο Αλέξης Τσίπρας παραμένει το ισχυρότερο χαρτί του κόμματος (4)· όσο για το αμφίσημο κεντρικό σύνθημα περί «ξεμπερδέματος με το παλιό», που επισήμως στρέφεται κατά της Ν.Δ., περισσότερο παραπέμπει σε δήλωση αποκήρυξης των μέχρι πρότινος συντρόφων και του κοινού πρόσφατου παρελθόντος (3). Από κοντά, το ΠΑΣΟΚ της Φώφης επιβεβαίωσε στο έπακρο τη δική του παράδοση εξωραϊστικού photoshop που είχε εγκαινιάσει ο Κώστας Σημίτης (6). Επικεντρωμένη στα πρόσωπα του «εχθρού», η προεκλογική αφίσα του ΕΠΑΜ επιχείρησε, τέλος, ν’ αναπαραγάγει την καλοκαιρινή επιτυχία περί Σόιμπλε, με άκρως αμφίβολα όμως αποτελέσματα (7).

Πιστή στις δικές της παραδόσεις, η υπόλοιπη Αριστερά προβάλλει ιδέες και όχι πρόσωπα. Το ΚΚΕ αυτοπροβάλλεται φυσικά ως η μόνη εναλλακτική λύση (8). Η Λαϊκή Ενότητα διεκδικεί τη συνέχεια του πρόσφατου «Οχι» (9) και της αγωνιστικής προϊστορίας του ΣΥΡΙΖΑ (10), ενώ δεν λείπουν και συνιστώσες της με εθνοπρεπέστερες αναφορές (11).

Η ΑΝΤΑΡΣΥΑ υπενθυμίζει τη θέση της για «Οχι μέχρι τέλους» (12). Τα δε «μικρά ΚΚΕ» (Μ-Λ και μ-λ), έχοντας κηρύξει αποχή από το δημοψήφισμα του Ιουλίου, αδυνατούν εκ των πραγμάτων να επικαλεστούν το 62% και παραμένουν καθηλωμένα στη δική τους διαχρονική στοχοθεσία (13).




