Ο Χριστόφορος Παπαδόπουλος είναι πρόσωπο-κλειδί στην εκλογική μάχη του ΣΥΡΙΖΑ. Εκλεγμένο μέλος της Πολιτικής Γραμματείας, μετέχει τόσο στην Επιτροπή Προγράμματος όσο και στο Πολιτικό Οργανο Εκλογικής Ευθύνης που συγκροτήθηκαν την περασμένη βδομάδα για τη διεξαγωγή των εκλογών.
• Μαζί με άλλους συντρόφους σας της «κίνησης των 53» έχετε ασκήσει από καιρό κριτική στην πορεία του ΣΥΡΙΖΑ. Μάλιστα κάποια στελέχη που ανήκουν σ’ αυτήν την ομάδα διαφοροποιήθηκαν ή και αποχώρησαν από το κόμμα. Για ποιο λόγο εσείς επιλέξατε να παραμείνετε;
Ανήκω σ’ αυτούς που πιστεύουν ότι ο κύκλος του ΣΥΡΙΖΑ δεν έχει κλείσει. Η γνώμη μου, αντίθετα, είναι ότι με τις σημερινές μας εμπειρίες μπορούμε να κάνουμε μια επανεκκίνηση και να είμαστε πιο δημιουργικοί και αποτελεσματικοί στο πολιτικό μας έργο και σ’ αυτό που λέμε εσωκομματική δημοκρατία, έτσι ώστε να υλοποιήσουμε επιτέλους τη δέσμευση του ιδρυτικού συνεδρίου για ένα κόμμα των μελών και όχι ένα κόμμα των μηχανισμών, όπως συνέβαινε όλη αυτή την περίοδο.
• Η εκλογική εκτίναξη του ΣΥΡΙΖΑ το 2012 πραγματοποιήθηκε με κεντρικό σύνθημα την «κυβέρνηση της Αριστεράς». Μήπως βιαστήκατε να πραγματοποιήσετε αυτήν την επαγγελία σας;
Πρόκειται για ιστορικό και φιλοσοφικό ερώτημα. Ποια είναι η στιγμή που διεκδικείς την εξουσία. Σε κοινωνίες πολύπλοκες, όπως είναι οι ευρωπαϊκές, αυτές οι στιγμές δεν μπορεί να μετατίθενται στο μέλλον, στο όνομα μια καλύτερης προετοιμασίας. Δεν είμαστε σε μια χώρα του Ισλάμ, όπου αναγνωρίζονται τόσο καθοριστικά και εύγλωττα οι παγκόσμιοι συσχετισμοί. Εμείς είμαστε υποχρεωμένοι να διεκδικούμε την εξουσία, από τη στιγμή που το απαιτούν οι κοινωνικές μας εκπροσωπήσεις. Επρεπε λοιπόν να το κάνουμε, παρά το ρίσκο που είχε αυτό το διάβημα. Εξάλλου, καμιά προετοιμασία δεν είναι αρκετή στα χαρτιά· χρειαζόμαστε την πολιτική εμπειρία και την κατανόηση εν τοις πράγμασι, όπως και την επινοητικότητα και τον κοινωνικό πειραματισμό.
• Η επίκληση της Αριστεράς δεν είναι ευδιάκριτη στα σημερινά πολιτικά σας συνθήματα. Να συμπεράνουμε ότι ο ΣΥΡΙΖΑ έχει οριστικά μετατοπιστεί προς την Κεντροαριστερά;
Δεν συμφωνώ ότι δεν είναι διακριτό το αριστερό μας στίγμα. Βέβαια, χρειαζόμαστε καινούργιους όρους για να περιγράψουμε τη σημερινή συνθήκη· απαιτείται μια καινούργια γλώσσα. Αυτό που υποτιμήσαμε την προηγούμενη περίοδο -και σήμερα το κατανοούμε πλήρως- είναι το τι σημαίνει παγκόσμιοι συσχετισμοί, αλλά και τι σημαίνει κράτος, εξουσία, υποσυστήματα εξουσίας, διαφθοράς, μηχανισμοί διαμεσολάβησης κ.λπ. Είχαμε την εικόνα τους απ’ έξω, τα είδαμε όμως τώρα και στην καθημερινή κυβερνητική δράση.
Με αυτή την έννοια, ο βολονταρισμός που μας χαρακτήριζε προτού αναλάβουμε τη διακυβέρνηση, σήμερα εκφράζεται ως αριστερή πολιτική στους δεδομένους συσχετισμούς, στη δεδομένη συγκυρία και στο δεδομένο καθεστώς επιτήρησης. Το επίδικο ζήτημα είναι η δυνατότητα κοινωνικού μετασχηματισμού σε αντίξοες συνθήκες.
• Αυτές οι δυσκολίες έχουν σχέση με τις ενδεχόμενες μετεκλογικές συμμαχίες;
Οχι, έχουν σχέση με τις κοινωνικές εκπροσωπήσεις. Το ζήτημα για μας είναι σαφές, δηλαδή η άσκηση αριστερής πολιτικής σε όφελος των υποτελών τάξεων. Αυτό που μας απασχολεί σαν κόμμα είναι το ποιες πολιτικές συμμαχίες είναι δυνατές. Εδώ δεν υπάρχουν δυνατότητες. Στην εκτός ΣΥΡΙΖΑ Αριστερά έχουμε έναν παλαιολιθικού τύπου τρόπο πολιτικής και στρατηγικής σύλληψης, λίγο πολύ εγκιβωτισμένο στην περίοδο της Σοβιετικής Ενωσης.
Είναι χαρακτηριστική η στρατηγική αμηχανία της άλλης Αριστεράς στις μέρες μας, που εξελίσσεται η καπιταλιστική κρίση σε όλες της τις εκφράσεις: κρίση υπερσυσσώρευσης, νομισματικοί ανταγωνισμοί, ανθρωπιστική κρίση εξαιτίας των γεωπολιτικών ανταγωνισμών και της κλιματικής αλλαγής, και η δική τους απάντηση είναι ο εθνικός βολονταρισμός και το εθνικό νόμισμα.
Αρα, δεν μπορείς να προσδοκάς συμμαχίες από το ΚΚΕ, τη ΛΑ.Ε. ή την ΑΝΤΑΡΣΥΑ. Οσο για την Κεντροδεξιά και πολύ περισσότερο τη Δεξιά, αυτοί είναι εγκιβωτισμένοι στο μνημονιακό και νεοφιλελεύθερο δόγμα. Με αυτήν την έννοια δεν υπάρχουν δυνατότητες πολιτικών συμμαχιών και γι’ αυτό είμαστε υποχρεωμένοι να διεκδικούμε την πλειοψηφία.
• Τι έχει απομείνει από το πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ των περασμένων εκλογών;
Το πρόγραμμα που θα δώσουμε την Κυριακή έχει τους βασικούς πυρήνες του προγράμματος του Γενάρη: τα θέματα της αναδιανομής του πλούτου, του δημοσίου συμφέροντος, της παραγωγικής ανασυγκρότησης και των εναλλακτικών μορφών κοινωνικής οργάνωσης. Οι στόχοι αυτοί διαρθρώνονται με τέτοιο τρόπο ώστε να ρηγματώνουμε τα μνημόνια και να κάνουμε βήματα σ’ αυτό που λέμε απεγκλωβισμό από τον νεοφιλελευθερισμό και τα μνημόνια, κατάκτηση της δημοκρατίας και της λαϊκής κυριαρχίας.
• Πώς αντιλαμβάνεστε σήμερα τη διχοτομία «μνημονιακοί» – «αντιμνημονιακοί» που υπήρξε το πολιτικό υπόστρωμα της επιτυχίας του ΣΥΡΙΖΑ;
Διαφωνώ μ’ αυτή τη διαίρεση, γιατί ισοπεδώνει πολύ σημαντικές διαφορές που υπάρχουν και εντός του αντιμνημονιακού τόξου, με πιο κραυγαλέα βέβαια την περίπτωση της Χρυσής Αυγής, η οποία επιχειρεί να εμφανιστεί με αντιμνημονιακό προσωπείο. Υπάρχουν πολλαπλές ταυτότητες και πολλαπλές αντιθέσεις μέσα στο αντιμνημονιακό τόξο. Κι αυτές δεν έχουν να κάνουν μόνο με την ιδεολογία, αλλά και με την καθημερινή πολιτική.
Εχουν να κάνουν με τους μετανάστες, το φύλο, τις σχέσεις, το πρότυπο οργάνωσης της κοινωνίας, τη δημοκρατία, τη συμμετοχή και τόσα άλλα. Αρα, η διάκριση μνημονιακό – αντιμνημονιακό είναι μια λάθος πρόσληψη των διαιρετικών τομών της κοινωνίας. Αυτό που λέγαμε στο αντιπαγκοσμιοποιητικό κίνημα «οι από πάνω και οι από κάτω». Υποτελείς τάξεις και άρχουσες τάξεις. Αυτές είναι οι διαιρετικές τομές.
• Μετά τις αποχωρήσεις και τις αποστρατεύσεις ποια είναι τα χαρακτηριστικά της σημερινής οργάνωσης του ΣΥΡΙΖΑ;
Είναι μια πορεία ανασύνθεσης, εμβάθυνσης της δημοκρατίας και στόχου προς κατάκτηση. Οφείλουμε να εκπληρώσουμε την επαγγελία για ένα κόμμα διαφορετικό από τα ιεραρχικά, αυταρχικά, αρχηγικά κόμματα. Ολο αυτό το διάστημα -και ειδικά την περίοδο της διακυβέρνησης- υποτιμήσαμε τη συλλογική μας έκφραση και την εσωκομματική δημοκρατία.
Αυτό σε συνδυασμό με την ήττα που υποστήκαμε στη διαπραγμάτευση μας στοίχισε μια μεγάλη κρίση. Αυτή η κατάσταση πρέπει να αλλάξει. Δεν είναι εύκολο, γιατί θα μας λείψουν εκείνοι που μαζί περπατήσαμε πολλά χρόνια. Πρέπει να ξεπηδήσει μια νέα γενιά ανθρώπων που θα επωμιστούν την προοπτική του ΣΥΡΙΖΑ και να μην είμαστε υποχρεωμένοι να αναζητούμε τις όποιες εφεδρείες στους εξηντάρηδες και πάνω, όπως κάναμε την αμέσως προηγούμενη περίοδο.
• Τι πρέπει να αναμένουμε από τις εκλογικές λίστες του ΣΥΡΙΖΑ; Πώς θα σηματοδοτήσουν τη νέα πορεία του κόμματός σας;
Τα πράγματα θα γίνουν όπως τα περιέγραψε ο Αλέξης. Δεν πάμε να φτιάξουμε ψηφοδέλτια με σταρ, με λαμπρά ονόματα. Συντάσσουμε ψηφοδέλτια μάχιμα, άρα και κοινοβουλευτική ομάδα αριστερή, μάχιμη και ικανή. Ετσι ώστε αν εκλεγούμε, να έχουμε μια διακυβέρνηση χωρίς τις ανακολουθίες και τις ασυνέχειες που μας στοίχισαν το εξάμηνο που προηγήθηκε.
