Εγκρίθηκε χθες στην έκτακτη σύνοδο κορυφής των Ευρωπαίων ηγετών η προχθεσινή συμφωνία με ψηφοφορία και τη διαδικασία της ενισχυμένης πλειοψηφίας των υπουργών Εσωτερικών για την εγκατάσταση 120.000 προσφύγων στα κράτη-μέλη, αλλά η ρευστότητα των πτυχών της συμφωνίας και οι κατηγορίες-απειλές για τη διαδικασία που ακολουθήθηκε, ιδίως από τις χώρες που μειοψήφησαν (Ουγγαρία, Σλοβακία, Τσεχία, Ρουμανία), έχουν για τα καλά δηλητηριάσει τις σχέσεις των «28».
Το ενδεχόμενο, επίσης, να ανατεθεί η φύλαξη των ελληνικών συνόρων στην Ε.Ε. αρχίζει και παίρνει «ύποπτη» διάσταση. Και ακόμη βρισκόμαστε στην αρχή του προσφυγικού προβλήματος…
Διχόνοια
Η επιλογή της επίμαχης διαδικασίας για την επίτευξη συμφωνίας και τα ουκ ολίγα κενά που περιλαμβάνει, τα οποία την καθιστούν σχεδόν διάτρητη, έχουν δημιουργήσει κλίμα διχόνοιας στην ομάδα των «28», με τις αλληλοκατηγορίες να πηγαινοέρχονται και τον καθένα να προσπαθεί να αποτινάξει τα βάρη από την πλάτη του για να τα φορτώσει στον διπλανό…
Το κείμενο της συμφωνίας των υπουργών Εσωτερικών για την εγκατάσταση 120.000 προσφύγων προερχόμενων από την Ιταλία, την Ελλάδα και την Ουγγαρία αναφέρει: «Τα κράτη-μέλη αποδέχθηκαν τους αριθμούς σε εθελοντική βάση».
Ο προεδρεύων του Συμβουλίου Λουξεμβούργιος Ζαν Ασελμπορν διευκρίνισε ότι η εφαρμογή της συμφωνίας και συνεπώς η κατανομή καθίσταται υποχρεωτική και για τις χώρες που την καταψήφισαν, δηλαδή την Ουγγαρία, τη Σλοβακία, την Τσεχία και τη Ρουμανία.
Στο κείμενο διευκρινίζεται η κατανομή 66.000 προσφύγων από τους 120.000. Οι υπόλοιποι 54.000 θα κατανεμηθούν αργότερα, σε βάθος διετίας.
Ως προς την Ουγγαρία, η Επιτροπή είχε αρχικά προτείνει την υποδοχή 54.000 προσφύγων, πρόταση που προκάλεσε την έντονη αντίδραση του πρωθυπουργού της χώρας, Βίκτορ Ορμπάν. Και εδώ αρχίζει μια σειρά κενών που πρέπει να συμπληρωθούν.
Η Κομισιόν θα πρέπει σε διάστημα ενός έτους να υποβάλει προτάσεις για την ανακατανομή των προσφύγων που καταλογίστηκαν στην Ουγγαρία. Προς το παρόν η κατάσταση παραμένει ομιχλώδης. Επίσης, παρέχεται στα κράτη-μέλη η δυνατότητα μείωσης του αριθμού των προσφύγων που πρέπει να υποδεχθούν σε περίπτωση «επείγουσας κατάστασης» στην επικράτειά τους.
Λαμβάνοντας υπόψη ότι βρίσκονται αυτή τη στιγμή σε ευρωπαϊκά εδάφη 500.000 πρόσφυγες, αριθμός που αναμένεται να υπερβεί το 1.000.000 σε λίγους μήνες, οι μέχρι τώρα αποφάσεις των «28» αποτελούν «σταγόνα στον ωκεανό»…
Ο Βίκτορ Ορμπάν προθέρμανε το κλίμα στη σύνοδο κορυφής με όχι και τόσο λεπτές δηλώσεις κατά της Ανγκελα Μέρκελ, την οποία κατηγόρησε για «ηθικό ιμπεριαλισμό», αφού προσπαθεί να επιβάλει τη γνώμη της στους άλλους.
Ο εθνικιστής, με μεγάλη δόση ρατσισμού, Ούγγρος πρωθυπουργός υποστήριξε ότι είναι υποχρεωμένος να σεβαστεί τις επιθυμίες των συμπατριωτών του που αντιτίθενται στη μαζική εισροή μεταναστών και επανέλαβε την πρότασή του να παραδώσει η Ελλάδα τον έλεγχο των συνόρων της στην Ε.Ε.
Επίσης, ζήτησε να γίνει διαχωρισμός των προσφύγων από τους οικονομικούς μετανάστες πριν φτάσουν στα σύνορα της ζώνης Σένγκεν και να συμφωνηθεί η λίστα των «ασφαλών χωρών» για να επαναπατρίζονται όσοι φτάνουν από αυτές.
Ο Βίκτορ Ορμπάν επανέλαβε τις κατηγορίες του κατά της Ελλάδας –«δεν μπορεί να ελέγξει τα σύνορά της, που αποτελούν εξωτερικά σύνορα της Ε.Ε., συνεπώς η Ευρώπη πρέπει να αναλάβει το έργο αυτό, ώστε να επιτραπεί στα άλλα κράτη-μέλη να προστατεύσουν τα δικά τους σύνορα»– τόσο εισερχόμενος στο κτίριο του Συμβουλίου όσο και στην αίθουσα της συνεδρίασης. Από κοντά και ο Κροάτης πρωθυπουργός Ζόραν Μιλάνοβιτς.
Πάντως, η ανάθεση της φύλαξης των ελληνικών συνόρων, που αποτελούν και εξωτερικά σύνορα, στην Ε.Ε. φαίνεται ότι κερδίζει έδαφος στην Ευρώπη των «28». Απόδειξη, μια δήλωση με πολλά υπονοούμενα από τον πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ, σε κοινή συνέντευξη Τύπου με τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Μάρτιν Σουλτς.
Σε ερώτηση για τα περίφημα κέντρα υποδοχής των προσφύγων στην Ελλάδα και την Ιταλία, ο Λουξεμβούργιος υπενθύμισε ότι η Κομισιόν (Αβραμόπουλος) έχει προτείνει τη δημιουργία των εν λόγω κέντρων από τον Μάιο και στα κράτη-μέλη εναπόκειται η εφαρμογή του σχεδίου.
Και πρόσθεσε: «Πρέπει να διαφυλαχθούν τα εξωτερικά σύνορα της Ε.Ε. από το κύμα των προσφύγων… Η Ε.Ε. οφείλει να διαθέσει οικονομικούς πόρους για την ενίσχυση της Ιταλίας και της Ελλάδας. Είναι αδιανόητο να αφήσουμε την Ελλάδα να αναχαιτίσει μόνη της τα κύματα των προσφύγων, δεδομένης της σημερινής οικονομικής κατάστασης στη χώρα».
Ασάφεια
Η σύνδεση της διαφύλαξης των εξωτερικών συνόρων της Ε.Ε. στην Ελλάδα με την ανάγκη ενίσχυσης της χώρας που αντιμετωπίζει οικονομικά προβλήματα βάζει ψύλλους στα αυτιά. Αλλωστε, στην αδυναμία της Ελλάδας να διαφυλάξει τα εξωτερικά σύνορα της Ε.Ε. έχει αναφερθεί και η Ανγκελα Μέρκελ. Ποια μορφή, όμως, θα πάρει μια ενδεχόμενη φύλαξη των συνόρων από την Ε.Ε.; Με την αποστολή στρατιωτικών δυνάμεων που θα «μαντρώσουν» τους πρόσφυγες στα ελληνικά κέντρα υποδοχής;
Οι ηγέτες των «28» τάχθηκαν υπέρ της πρότασης της Κομισιόν για το προσφυγικό που προβλέπει επιπλέον χρηματοδότηση, ύψους 1,7 δισ. ευρώ, με τη μερίδα του λέοντος να προορίζεται για την ενίσχυση της Frontex. Συνολικά, η Ε.Ε. έχει αποδεσμεύσει μέχρι σήμερα για την αντιμετώπιση του προσφυγικού το ποσό των 9,2 δισ. ευρώ.
