Η στρατηγική των καναλιών και η αντισυντροφικότητα του ΣΥΡΙΖΑ

Ο ΣΥΡΙΖΑ πάντοτε υπήρξε ένα ρευστό κόμμα. Η ίδια η καταγωγή του δικαιολογεί και τη φυσιογνωμία του. Προερχόμενος από οργανώσεις, κόμματα και φυσιογνωμίες της Αριστεράς, κλήθηκε αρχικά να κατοχυρώσει την ενότητα στη μίνιμουμ συμφωνία και αργότερα να αναζητήσει φυσιογνωμία με βάση τα χαρακτηριστικά της καταγωγής του αλλά και τις ίδιες τις προθέσεις των μελών του.

Η πορεία του ΣΥΡΙΖΑ προς την κατάκτηση της κυβέρνησης λειτούργησε συγκολλητικά και κατευναστικά προς τις διαφωνίες και τις εσωτερικές αντιπαραθέσεις, τις διαφορές και τις ιδεολογικές αποστάσεις.

Μετά το αποτέλεσμα της διαπραγμάτευσης, τους πρώτους μήνες κυβέρνησης και την πρόσφατη διάσπαση, ο ΣΥΡΙΖΑ μοιάζει και πάλι να ρευστοποιείται φυσιογνωμικά ανοίγοντας τον αριθμό των ενδεχομένων ως προς τη νέα του φυσιογνωμία σε περίπτωση μιας νέας κυβερνητικής παγίωσης.

Εχει ενδιαφέρον να εξετάσουμε τους εξωτερικούς παράγοντες που διεκδικούν να διαδραματίσουν ρόλο στη διαμόρφωση αυτού του ενδεχομένου και τους τρόπους που μετέρχονται ώστε να εξασφαλίσουν το τελικό αποτύπωμα.

Τα κυρίαρχα ΜΜΕ (ως χαρακτηριστικότερο αυτών των παραγόντων) πέρασαν από διάφορα στάδια ώστε να φτάσουν στη σημερινή τους στάση απέναντι στον ΣΥΡΙΖΑ. Αυτό που κάποτε αντιμετώπιζαν ως φόβο τώρα μοιάζει να το αντιλαμβάνονται ως μια ευκαιρία υπό προϋποθέσεις.

Από την προεκλογική ρητορική της απόλυτης κινδυνολογίας και επίθεσης, τα ΜΜΕ -μετά την εκλογική νίκη και τη σύναψη συμμαχίας με τους ΑΝ.ΕΛΛ.- πέρασαν σε μια προσπάθεια άτσαλου και ήπιου προσεταιρισμού. Υιοθετώντας τη λογική της αριστερής παρένθεσης και ταυτόχρονα φυλάγοντας τα νώτα τους για το ενδεχόμενο ενός καλού αποτελέσματος στις διαπραγματεύσεις.

Η στάση αυτή άλλαξε απότομα την περίοδο του δημοψηφίσματος. Η στάση που είχε καταγραφεί πριν από τις εκλογές εδώ έφτασε στον υπερθετικό της βαθμό και τα κανάλια όρισαν ουσιαστικά τον εαυτό τους ως τον κυρίαρχο αντίπαλο του ΣΥΡΙΖΑ στην αναμέτρηση.

Μετά τη συντριπτική τους ήττα αλλά και την απόλυτη απώλεια της όποιας φερεγγυότητάς τους, αναζήτησαν μια ευκαιρία να επαναπροσδιορίσουν τη σχέση τους με την κυβέρνηση και τους όρους με τους οποίους ασκούν πολιτική επιρροή. Και η ευκαιρία αυτή δόθηκε από τον ίδιο τον ΣΥΡΙΖΑ.

Στο σκηνικό που διαμορφώθηκε μετά τη σύναψη της συμφωνίας τα ΜΜΕ όρισαν τον Αλέξη Τσίπρα ως έναν πολιτικό που «ωρίμασε» και τον οποιοδήποτε διαφωνούντα ως επικίνδυνο ή ημιπαράφρονα.

Στην πραγματικότητα αντιμετωπίζουν τον Ελληνα πρωθυπουργό και την απερχόμενη κυβέρνηση όχι ως πραγματικότητα με ιδεολογικές καταβολές και προθέσεις, αλλά ως μια δυνατότητα. Ως μια δυνάμει μετάλλαξη αρεστή στα δικά τους καλούπια και συμφέροντα. Ως έναν χώρο με καταγεγραμμένη ρευστότητα τον οποίο κρίνουν πως μπορούν να διαμορφώσουν.

Ετσι, οι διαφωνούντες από τη στιγμή που αποχώρησαν σταμάτησαν να αποτελούν επίκεντρο της κριτικής των καναλιών. Σειρά τις τελευταίες μέρες και τις μέρες που θα ακολουθήσουν έχουν οι βουλευτές, οι υπουργοί και τα στελέχη που βρίσκονται στο αριστερό μέρος του ΣΥΡΙΖΑ (είναι ενδεικτικός π.χ. ο τρόπος που αντιμετώπισαν την Τασία Χριστοδουλοπούλου όλο το τελευταίο διάστημα) καθώς και οι ΑΝ.ΕΛΛ. ως ένας μη αρεστός (στα ΜΜΕ) κυβερνητικός εταίρος.

Και στο σημείο αυτό πρέπει να καταγράψουμε πως ευθύνες γι’ αυτήν την κατάσταση έχει και ο ίδιος ο ΣΥΡΙΖΑ, ο οποίος δεν προστάτευσε τους διαφωνούντες αλλά τους άφησε έρμαιο στην ειρωνεία και τη συκοφαντία του κάθε διαπλεκόμενου δημοσιογραφίσκου, την καφρίλα της κάθε κίτρινης φυλλάδας, τα γελοία ρεπορτάζ του κάθε αφερέγγυου καναλιού.

Τα δελτία Τύπου, οι ανακοινώσεις και οι δηλώσεις που θα προστάτευαν εξαφανίστηκαν για όποιον απέκλινε από τη γραμμή. Η αντισυντροφικότητα που επέδειξε ο ΣΥΡΙΖΑ τις τελευταίες εβδομάδες δεν μοιάζει με προειδοποίηση για κάποια επικείμενη μετάλλαξη αλλά για σύμπτωμα μιας ήδη υπαρκτής αλλαγής.

Η Αριστερά πέρα από ένα διαφορετικό οικονομικό πρόγραμμα οφείλει να καταθέτει και μια μικρογραφία ενός διαφορετικού πλέγματος σχέσεων. Εναν διαφορετικό κώδικα ηθικής, κώδικα συμπεριφοράς, ακόμα και αισθητικής. Και ο ΣΥΡΙΖΑ της επομένης της διαπραγμάτευσης δεν κινήθηκε προς αυτήν την κατεύθυνση.

Ας ελπίσουμε πως μια τέτοια κατάσταση είναι αναστρέψιμη, γιατί αλλιώς προβλέπουμε το σχέδιο των κυρίαρχων ΜΜΕ να γίνεται πραγματικότητα: ένας τελείως μεταλλαγμένος μετεκλογικό ΣΥΡΙΖΑ να ψαρεύει σε θολά Ποτάμια.