Οι καταιγιστικές εξελίξεις του τελευταίου τριημέρου και η απόφαση του Αλέξη Τσίπρα να κλείσει -με τεράστιο πολιτικό κόστος για τον ίδιο και το κόμμα του- τη συμφωνία με τους εταίρους διαμορφώνει νέα δεδομένα στο εσωτερικό του ΣΥΡΙΖΑ, αλλάζοντας ριζικά το εσωκομματικό σκηνικό, ενδεχομένως και την εν γένει πολιτική φυσιογνωμία της Κουμουνδούρου, αν και το τελευταίο μένει να φανεί στο εγγύς μέλλον.
«Αναπόφευκτα πλέον, τίποτα δεν θα είναι το ίδιο με χθες», εκτιμούσαν έμπειρα κομματικά στελέχη μετά την ολοκλήρωση της ψηφοφορίας στη Βουλή τις πρώτες πρωινές ώρες του Σαββάτου και το ρήγμα που είχε συντελεστεί στην Κοινοβουλευτική Ομάδα με τα δύο «όχι» εκ μέρους των βουλευτών Ιωάννας Γαϊτάνη και Ελένης Ψαρρέα που πρόσκεινται στη ΔΕΑ (Διεθνιστική Εργατική Αριστερά), τα οκτώ «παρών» από τους υπουργούς Παναγιώτη Λαφαζάνη και Δημήτρη Στρατούλη από την Αριστερή Πλατφόρμα, την πρόεδρο της Βουλής Ζωή Κωνσταντοπούλου και τους βουλευτές Αγλαΐα Κυρίτση, Γιάννη Σταθά, Θανάση Σκούμα, Κώστα Λαπαβίτσα και Στάθη Λεουτσάκο.
Το εσωκομματικό και ενδοκυβερνητικό πρόβλημα σχετικά με την απώλεια της δεδηλωμένης επέτειναν εξάλλου οι αποχές εφτά συνολικά βουλευτών και πιο συγκεκριμένα των τεσσάρων της ΚΟΕ (Κομμουνιστική Οργάνωση Ελλάδας) Δημήτρη Κοδέλα, Βασίλη Κυριακάκη, Ελένης Σωτηρίου και Βασίλη Χατζηλάμπρου, οι οποίοι ξεκαθάρισαν ότι δεν συναινούν στη σύναψη τρίτου μνημονίου και ακόμη των Ραχήλ Μακρή, Ελένης Αυλωνίτου και του πρώην υπουργού Οικονομικών Γιάνη Βαρουφάκη που προτίμησε να «αποδράσει» στο εξοχικό του στην Αίγινα. Πάντως, τόσο ο κ. Βαρουφάκης όσο και η κ. Αυλωνίτου διευκρίνισαν ότι αν παρίσταντο στη Βουλή θα ψήφιζαν «ναι».
Ως εν δυνάμει αντάρτες θα πρέπει να καταχωριστούν άλλοι δεκαπέντε βουλευτές και υπουργοί, πολλοί εκ των οποίων ανήκουν στην Αριστερή Πλατφόρμα και ειδικότερα οι Νίκος Χουντής, Κώστας Ησυχος, Λίτσα Αμανατίδου, Ευγενία Ουζουνίδου, Θανάσης Πετράκος, Δέσποινα Χαραλαμπίδου, Μιχάλης Κριτσωτάκης, Κώστας Δελημήτρος, Ζήσης Ζάννας, Γιάννης Ζερδελής, Ηλίας Ιωαννίδης, Ηλίας Καματερός, Θωμάς Κότσιας, Στέφανος Σαμοΐλης και Αλεξάνδρα Τσανάκα.
Μεταξύ άλλων επισημαίνουν ότι η εξουσιοδότηση που παρείχαν υπαγορεύεται από πολιτικούς λόγους, που σχετίζονται με τη μη απώλεια της δεδηλωμένης για την κυβέρνηση, αλλά δεν μπορεί να καταγραφεί ως «ναι» στην εφαρμογή μέτρων λιτότητας και νεοφιλελεύθερης κατεδάφισης.
Αναλόγως, οι βουλευτές Βασιλική Κατριβάνου, Φάνης Κουρεμπές και Ελένη Σταματάκη διευκρίνισαν ότι η θετική ψήφος τους δεν σημαίνει «ναι» σε οτιδήποτε ακολουθήσει.
Υπό αυτά τα δεδομένα, τουλάχιστον 35 βουλευτές, προερχόμενοι από διαφορετικές εσωκομματικές πτέρυγες, είτε έχουν διαχωρίσει πλήρως τη θέση τους είτε βάζουν όρους και προϋποθέσεις που ωστόσο φαντάζουν εξαιρετικά δύσκολο να ικανοποιηθούν, αφού οι εταίροι έχουν δείξει ανυποχώρητοι από τις «αιμοσταγείς» διαθέσεις τους.
Σοκ στο κόμμα
Στην ηγεσία της Κουμουνδούρου, πέρα από το εύλογο σοκ και τον έντονο αιφνιδιασμό που προκαλούν τα διαδραματιζόμενα στις Βρυξέλλες, προσπαθούν να εμφανιστούν ψύχραιμοι και να ιεραρχήσουν προτεραιότητες.
Στην κατεύθυνση αυτή, κομματικές πηγές έλεγαν στην «Εφ.Συν.» στη γραμμή που έχει χαράξει ο πρωθυπουργός, ότι αυτό που προέχει τούτη την ώρα είναι η συμφωνία, χωρίς πάντως να είναι βέβαιοι ότι πράγματι θα υπάρξει.
Από εκεί και μετά, δεν έκρυβαν τον προβληματισμό τους για τη δύσκολη συνέχεια, που μοιραία θα έχει αντανάκλαση και σε επίπεδο εσωκομματικών συσχετισμών, ανατρέποντας την ανθρωπογεωγραφία και ώς ένα βαθμό το προφίλ του κόμματος, όπως το γνωρίζαμε μέχρι σήμερα.
Με την έννοια αυτή παρέπεμπαν για τη λήψη συγκεκριμένων αποφάσεων στις συνεδριάσεις των κορυφαίων οργάνων, της Πολιτικής Γραμματείας και της Κεντρικής Επιτροπής που πρόκειται να γίνουν τις επόμενες ημέρες.
Πάντως, ενδεικτικές της αγριότητας των μέτρων που ζητούσαν οι δανειστές ήταν οι δυσοίωνες εκτιμήσεις ακόμη και από στελέχη που ανήκουν στην προεδρική πλειοψηφία και την «Ενωτική Κίνηση», τα οποία αμφέβαλαν αν αυτό το πακέτο μπορεί να βρει υποστηρικτές εντός της Κουμουνδούρου.
Αριστερή Πλατφόρμα
Από την άλλη πλευρά, στελέχη της Αριστερής Πλατφόρμας έχουν τοποθετηθεί με ξεκάθαρο τρόπο για το περιεχόμενο της συμφωνίας, το οποίο απορρίπτουν κατηγορηματικά, σημειώνουν όμως ότι εξακολουθούν να στηρίζουν την κυβέρνηση και τον πρωθυπουργό.
Πρακτικά, η στάση τους αυτή κρίνεται αντιφατική, διότι όταν η τελική συμφωνία φτάσει προς ψήφιση στη Βουλή αν δηλώσουν «παρών» ή καταψηφίσουν, τότε αντικειμενικά στέκονται εμπόδιο και απειλούν να ανατρέψουν την κυβέρνηση με τις δικές τους ψήφους.
Για την ώρα, αρνούνται ότι δημιουργούν ζήτημα δεδηλωμένης και όπως έγραψε χαρακτηριστικά στην ιστοσελίδα iskra.gr o Θανάσης Πετράκος «οι βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ που δεν ψήφισαν και πολύ περισσότερο οι υπουργοί δεν έθεσαν διά της ψήφου τους θέμα άρσης της εμπιστοσύνης στην κυβέρνηση και τον πρωθυπουργό. Αντίθετα, με ρητές δηλώσεις τους, τόνισαν αυτή τους τη στήριξη».
«Είμαστε σάρκα από τη σάρκα του ΣΥΡΙΖΑ», σχολίαζαν μέλη της Πλατφόρμας σε ερώτηση για το κομματικό τους μέλλον.
Σε ό,τι αφορά τους Παναγιώτη Λαφαζάνη και Δημήτρη Στρατούλη, δεν είχαν υποβάλει ώς χθες τις παραιτήσεις από τους υπουργικούς τους θώκους, θεωρείται όμως σχεδόν σίγουρο ότι θα τεθούν εκτός στον ανασχηματισμό που επίκειται και έχει προδιαγραφεί και δημοσίως από κορυφαία στελέχη όπως ο Δημήτρης Παπαδημούλης.
Ο ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ και αντιπρόεδρος του Ευρωκοινοβουλίου Δ. Παπαδημούλης μίλησε για «ανασύνθεση» της κυβέρνησης «με Τσίπρα πρωθυπουργό», χαρακτηρίζοντας την επίμαχη πρωτοβουλία αναγκαία. Ερώτημα αποτελεί ο τρόπος δικαιολόγησης από τον πρωθυπουργό, εφόσον προχωρήσει σε ένα κυβερνητικό σχήμα ευρύτερης συνεργασίας, καθώς πρόσφατα διαμήνυσε ότι ο ίδιος δεν θα γίνει «Παπαδήμος».
Ξεχωριστό κεφάλαιο αποτελεί η Ζωή Κωνσταντοπούλου, για την οποία εκφράζεται δυσαρέσκεια από την Κουμουνδούρου.
Πολλοί ήταν εκείνοι που επικαλούνται τον Κώδικα Δεοντολογίας του ΣΥΡΙΖΑ που αφορά περιπτώσεις διαφοροποιήσεων από τις κεντρικές αποφάσεις. Μεταξύ άλλων ο κώδικας αναφέρει ότι στελέχη και βουλευτές δεν μπορούν έρχονται σε αντίθεση με τις αποφάσεις των συλλογικών οργάνων και επιπλέον ότι πολιτική και ηθική δέσμευση είναι ότι η βουλευτική έδρα ανήκει στο κόμμα.
Σε κάθε περίπτωση, το κλίμα εντός ΣΥΡΙΖΑ είναι κάτι παραπάνω από φορτισμένο, γεγονός που οδηγεί σε εκατέρωθεν αιχμές ανάμεσα σε βουλευτές για τη στάση που τηρούν. Την ατμόσφαιρα αυτή αποτυπώνουν τα φωτογραφικά πυρά της βουλευτή Αχαΐας του ΣΥΡΙΖΑ Σίας Αναγνωστοπούλου εναντίον του Κώστα Λαπαβίτσα, ο οποίος, όπως υποστήριξε η συνάδελφός του, μολονότι ψήφισε «παρών» και είναι υπέρ της δραχμής, δήλωσε στην Κοινοβουλευτική Ομάδα ότι σε αυτή τη φάση «δεν μπορούμε να βγούμε από το ευρώ γιατί αυτό θα σημάνει καταστροφή».
