Ενας από τους σκοπούς που επιτελεί το θέατρο είναι να φέρνει το κοινό σε επαφή με σπουδαία κείμενα.
Οι «Ανθρωποφύλακες» του Περικλή Κοροβέση, βέβαια, δεν είναι απλά ένα σημαντικό κείμενο. Είναι μια συγκλονιστική κατάθεση όχι μόνο ιστορικής μνήμης αλλά και πραγματικών γεγονότων, βιωμένων με φριχτό τρόπο.
Των βασανιστηρίων και δοκιμασιών που υφίσταντο οι πολιτικοί κρατούμενοι της χούντας των συνταγματαρχών.
Ο ίδιος εξάλλου ο συγγραφέας κατέθεσε τη μαρτυρία του στο Συμβούλιο της Ευρώπης και στη Διεθνή Αμνηστία.
Το έργο ανέβηκε φέτος για πρώτη φορά στο θέατρο από τον Χάρη Γιουλάτο, με πρωταγωνιστή τον Πάνο Τζίνο, στο θέατρο «Βαφείο – Λάκης Κάραλης».
«Είναι κάτι που το θέλαμε πολύ», λέει ο σκηνοθέτης. «Είναι απόλυτα σύγχρονο, μια αναφορά στη μνήμη που συνδέει τα κοινά σημεία τού χθες με το σήμερα, μέσα από τη λειτουργία ενός συστήματος εκφοβισμού, ελέγχου και εξαναγκασμού των ατόμων και των μαζών, αλλά και την αντίσταση σ’ ένα τέτοιο σύστημα».
«Ηρθε ένα νέο παιδί και μου ζήτησε να ανεβάσει το έργο ως θεατρικό. Το μόνο που το ρώτησα ήταν αν είναι σίγουρος», μας είπε ο Περικλής Κοροβέσης. «Αυτό μου αρκούσε».
«Εχω σπουδάσει σκηνοθεσία και η πρώτη μου παράσταση ήταν πάνω σε δύο μονόπρακτα του Μάριου Χάκκα. Το παρόν εγχείρημα ίσως να ακούγεται τολμηρό, αλλά ο ίδιος ο Κοροβέσης ήταν που ανέστειλε κάθε μας αμφιβολία. Δέχτηκε κατευθείαν δύο άγνωστα παιδιά στην αγκαλιά του, δίνοντάς μας το πράσινο φως, χωρίς καν να μας δει από κοντά. Χωρίς καν να μας ρωτήσει για τα βιογραφικά μας. Αυτό και μόνο δείχνει πόσο σημαντικός είναι, αυτός και το έργο του», εξηγεί ο Χάρης Γιουλάτος.
Η παράσταση ανεβαίνει ως μονόλογος, καθώς οι συντελεστές θέλησαν να διατηρηθεί το στοιχείο της μαρτυρίας.
Δεν έχει γίνει καμία επέμβαση στον λόγο ή διασκευή.
«Καταλάβαμε καλά πως η συγκρότηση του συγγραφικού λόγου δρα ενάντια στον σκοταδισμό της βίας. Επιπλέον, η γραφή του Κοροβέση έχει μια τέλεια ισορροπία ανάμεσα στο χιούμορ και στο τραγικό. Απογειώνει στον ίδιο βαθμό τα δύο αυτά στοιχεία κι έχει το χαρακτηριστικό της ψυχραιμίας στην περιγραφή. Ολα αυτά αναδεικνύονται περισσότερο μέσα από τον μονόλογο», διευκρινίζει ο σκηνοθέτης.
«Ο Πάνος Τζίνος ήταν έτοιμος για τον ρόλο. Το ήθελε βαθιά, ήταν διαβασμένος και δούλεψε με πάθος. Το πιο βασικό για μένα ήταν πως θα έπρεπε να είναι άμεσος με το κοινό. Να μιλάει καθαρά μέσα στα μάτια του».
Μόνο μακρινά δεν ακούγονται σε ένα νέο παιδί, σαν τον σκηνοθέτη, όσα περιγράφει ο Κοροβέσης: «Αγνοούμε πως αυτό που ζούμε σήμερα είναι κατάλειμμα μιας προηγούμενης, ακόμα και πριν τον πόλεμο εποχής. Αυτό όμως που θα έπρεπε πιο πολύ να μας ανησυχεί, είναι πως κάποιοι υπήρξαν σημαντικοί υποστηρικτές εκείνων των καθεστώτων. Ανθρωποι που ζουν σήμερα και κυκλοφορούν ελεύθεροι» επισημαίνει ο Χ. Γιουλάτος.
«Οι περισσότεροι “κοιτάμε” το πρόβλημα ατομικά. Ακούω φίλους να λεν “άντε να βρω δουλειά να ηρεμήσω”. Και μου έρχεται αυτομάτως η σκέψη “Ωραία, εσύ βρήκες δουλειά. Και λοιπόν;”».
«Ισως γι’ αυτό να είναι τόσο σημαντικό να ακουστούν οι “Ανθρωποφύλακες”. Μια ηρωική μαρτυρία, έξω όμως από την έννοια του “ήρωα” που θεωρώ καθαρά φασιστική, που ζει και αναπνέει σε αμερικανοποιημένες κοινωνίες. Είναι η έννοια του να ξεχωρίζεις, να είσαι πιο πλούσιος, πιο όμορφος, περιορίζοντας τελείως την ιερή έννοια του πολίτη. Ζούμε μπερδεμένοι. Και η έννοια του βασανισμού έχει αλλάξει μορφή, καθώς ο κωματώδης πλέον καπιταλισμός ψάχνει άλλους τρόπους για να μείνει ζωντανός. Γι’ αυτό η γνώση της Ιστορίας και η ολοκληρωμένη ανάγνωσή της είναι εφόδια για να αντέξουμε αξιοπρεπώς αυτή τη θύελλα».
Info:
Μέχρι 6 Ιουνίου, στο θέατρο «Βαφείο – Λάκης Κάραλης» (Αγ. Ορους 16 & Κωνσταντινουπόλεως 115, Βοτανικός, 210-3425.6370), κάθε Τετάρτη, στις 21.00.
Αυτή την Τετάρτη, η παράσταση θα ξεκινήσει στις 20.00, ώστε στις 21.15 να πραγματοποιηθεί εκδήλωση με θέμα «Ανθρωποφύλακες τότε και σήμερα: Φυλακές ανθρώπων, κοινωνιών και δικαιωμάτων», με ομιλητές τούς: Περικλή Κοροβέση, Μαρώ Τριανταφύλλου, Μάνια Παπαδημητρίου, Δέσποινα Κουτσούμπα και τους συντελεστές.
