Πρώτη φορά στη ζωή μου έκλαψα με και για τη σάτιρα, με και για το χιούμορ. Σάτιρα και χιούμορ, παρηγοριά στη θλίψη και την κακομοιριά, ανάσα στην πνιγηρή ασφυξία, πενθούν στο Παρίσι και τον κόσμο από προχθές. Αϊνστάιν: «Δύο πράγματα στον κόσμο δεν μπορεί να μετρηθούν: το σύμπαν και η βλακεία. Αν και για το πρώτο, αμφιβάλλω!». Ακολουθούν επικήδειες αναλύσεις: «συστήματα», «αντιφάσεις», «κοινωνικά αδιέξοδα», «ανισότητες», «περιθωριοποιήσεις», «πλούσιοι και φτωχοί» και άλλα συναφή. Πώς οπλίστηκαν. Ποιους και γιατί σκότωσαν. Μόνο που ο φασισμός είναι όλα αυτά και άλλα πολλά. Και όταν αρχίσει να διαφεύγει από τα πλαίσια αναλύσεων, αυτονομείται και τότε να τις βράσω τις αναλύσεις.
Γιατί περισσότερο με νοιάζει ο φασισμός του γείτονα από τον φασισμό του Χίτλερ. Αυτός είναι που στρώνει χαλί κόκκινο, από αίμα της σάτιρας και του χιούμορ. Που ποιος τα λογαριάζει. Που είναι καλά, όταν χτυπάνε άλλους. Αλλά, όταν δεν είναι μαζί μας, τα χτυπάμε∙ με τη λογοκρισία των νόμων ή με τον νόμο της λογοκρισίας του θανάτου. Που λέγεται «καλάσνικοφ» και «τζιχάντ» και «κουραφέξαλα». Διότι, αν ξαφνικά αποκτούσαν θεό τα «κουραφέξαλα», γι’ αυτόν θα σκότωναν οι «πιστοί». Κι αν είναι η σάτιρα και το χιούμορ οάσεις στην έρημο της υποταγής, πρέπει κι αυτές οι οάσεις αντίστασης στην ισοπέδωση να ερημώσουν. Να πάψουμε να γελάμε και να ερωτευόμαστε οι άνθρωποι. Γιατί όταν γελάμε και ερωτευόμαστε, πάντα σε κάποιου συστήματος το μάτι μπαίνουμε.
Τον Σεπτέμβριο του 2012, μετά από άλλη επίθεση «αγνώστων» στη σατιρική «Σαρλί Εμπντό», ο Στεφάν Σαρμπονιέ (Σαρμπ), διευθυντής της εφημερίδας (μεταξύ των δώδεκα νεκρών του προχθεσινού φονικού), είχε δώσει στη «Μοντ» την «ταυτότητα» της «Σαρλί»: «… Ασχετα με την πολιτική μας τοποθέτηση, είμαστε όλοι άθεοι». Πρόταση στους Ελληνες σκιτσογράφους: Σκίτσα μνήμης των Γάλλων συναδέλφων το Σαββατοκύριακο στο Σύνταγμα!
