Δημιουργική ασάφεια

ΗΠΑ και Ιράν εργάζονται πυρετωδώς για να παρουσιάσουν ένα success story που θέλει δύο νικητές.

Η πρόκληση είναι απείρως πιο βαριά για τον Τραμπ παρά για την ηγεσία του Ιράν. Η ηγεσία του Ιράν έδειξε ότι ξέρει να βάζει σφήνες ανάμεσα στην Ουάσινγκτον και τους συμμάχους της στην Αραβική Χερσόνησο. Αυτό που περιμένει η διεθνής κοινή γνώμη δεν είναι οι εξελίξεις για τα πυρηνικά του Ιράν. Αλλά εάν και κατά πόσο βαδίζουμε σε μια γενικευμένη πετρελαϊκή κρίση.

Μέχρι τις 28 Φεβρουαρίου τα Στενά του Ορμούζ και του Mπαμπ ελ Mαντέμπ ήταν απολύτως ελεύθερα και προσβάσιμα στη διεθνή ναυσιπλοΐα. Αυτή η αυταπόδεικτη αλήθεια δεν χρειάζεται αντίπαλο αφήγημα αλλά αρκεί η ανάγνωση της πραγματικότητας.

Το ζητούμενο από τις χώρες του Κόλπου και της Αραβικής Χερσονήσου είναι πλέον πώς θα μπορέσουν να πάρουν αποστάσεις από τον Τραμπ ώστε να πάψουν να είναι το πεδίο αντιποίνων της Τεχεράνης. Η αναζήτηση δημιουργικής ασάφειας έχει επιφέρει μεγάλη σύγχυση στην αμερικανική πρωτεύουσα.

Καταγράφονται δηλώσεις και διαψεύσεις πρωτοφανείς για τον ηγεμονικό ρόλο των Ηνωμένων Πολιτειών. Πριν από λίγες μέρες μαθαίνουμε ότι υπογράφεται συμφωνία ΗΠΑ – Σαουδικής Αραβίας για συνεργασία σε θέματα πυρηνικής τεχνολογίας, περιλαμβανομένης και της διαδικασίας εμπλουτισμού ουρανίου, ένα βήμα δηλαδή πριν από την απόκτηση πυρηνικών όπλων. Το θέμα προκάλεσε σάλο και τελικά διαψεύστηκε από τον Τραμπ.

Τι σημαίνουν όλα αυτά; Πρώτον, ότι η Σαουδαραβία δεν πιστεύει πως στο ορατό μέλλον θα καταφέρουν οι ΗΠΑ να αναγκάσουν το Ιράν να εγκαταλείψει το πυρηνικό του πρόγραμμα. Δεύτερον, τις πραγματικές δυσκολίες που εμποδίζουν και θα εμποδίζουν για το ορατό μέλλον μια ανοιχτή συμμαχία Ισραήλ – Σαουδικής Αραβίας.

Άλλωστε ο πόλεμος στη Γάζα οδηγεί σε γεωπολιτικές ανακατατάξεις στο σύνολο του αραβομουσουλμανικού κόσμου. Με πιο χαρακτηριστική περίπτωση την προσέγγιση Αιγύπτου – Τουρκίας.

Είναι φανερό ότι το Ιράν δεν χρειάζεται κανένα αφήγημα για να πείσει ότι μέχρι στιγμής αναγκάζει τις ΗΠΑ να συζητούν θέματα για τα οποία δεν ήταν έτοιμες, όπως για παράδειγμα η άρση του εμπάργκο που είχε επιβληθεί στην Τεχεράνη. Η δημιουργική ασάφεια υπήρξε διαχρονικά μια δύσκολη εξάσκηση διπλωματικής τέχνης.

Όμως δεν πρόκειται για επίδειξη τεχνικής αλλά για απαίτηση αντιστοιχίας με τη σκληρή πραγματικότητα των συσχετισμών και στο σημείο αυτό η καρναβαλική ρητορική του Τραμπ μόνο ζημιές μπορεί να κάνει.