CNN: Αυτό είναι το προσχέδιο συμφωνίας 14 σημείων μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν – Τι αναφέρει για Ορμούζ, πυρηνικά και κυρώσεις

Η συμφωνία ανάμεσα σε Ουάσιγκτον και Τεχεράνη καθορίζει τους όρους της εκεχειρίας μεταξύ των δύο αντιπάλων, το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, μία οικονομική ανακούφιση για το Ιράν και μια εκ νέου επιβεβαίωση από την Τεχεράνη ότι δεν θα κατασκευάσει ποτέ πυρηνικά όπλα, σύμφωνα με προσχέδιο του κειμένου που εξέτασε το CNN.

Το μνημόνιο κατανόησης των 14 σημείων δεν έχει ακόμη δημοσιευτεί επίσημα, αλλά το CNN έλαβε ένα αντίγραφο από έναν Αμερικανό αξιωματούχο. Ένας διπλωμάτης που το είδε στη σύνοδο κορυφής της G7 στη Γαλλία αυτή την εβδομάδα επιβεβαίωσε το περιεχόμενό του, όπως και δύο άλλες διπλωματικές πηγές με γνώση των διαπραγματεύσεων.

Σύμφωνα με τη συμφωνία, οι ΗΠΑ θα επιτρέψουν τις ιρανικές πωλήσεις πετρελαϊκών και πετροχημικών προϊόντων, ενώ η Τεχεράνη θα είναι σε θέση να αξιοποιήσει ένα αναπτυξιακό ταμείο 300 δισ. δολαρίων εάν τηρήσει τις δεσμεύσεις που σχετίζονται με το πυρηνικό της πρόγραμμα σε περαιτέρω διαπραγματεύσεις. Το έγγραφο δεν περιλαμβάνει, ωστόσο, λεπτομέρειες για το τι θα ισχύσει για το ουράνιο υψηλού εμπλουτισμού του Ιράν.

Ο Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε στο CNN ότι το κείμενο αντικατοπτρίζει τη συμφωνία που υπεγράφη ψηφιακά από τον Ντόναλντ Τραμπ, τον Τζ. Ντ. Βανς και τον πρόεδρο του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχάμεντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ την Κυριακή.

Ωστόσο, δεδομένης της μυστικότητας τόσο των ΗΠΑ όσο και των Ιρανών σχετικά με τη γλώσσα που χρησιμοποιείται στο κείμενο, παραμένει ασαφές εάν το προσχέδιο που κοινοποιήθηκε στο CNN θα αντικατοπτρίζει την ακριβή διατύπωση του τελικού εγγράφου που πρόκειται να υπογραφεί την Παρασκευή στην Ελβετία. Θα οριστικοποιηθούν επίσης και οι τεχνικές λεπτομέρειες, επομένως η διατύπωση θα μπορούσε να αλλάξει.

Μιλώντας στο CNN, Αμερικανοί αξιωματούχοι υποβάθμισαν τη σημασία του ίδιου του υπομνήματος, αποκαλώντας το «πολιτικό έγγραφο» που δεν αντικατοπτρίζει κρίσιμες δεσμεύσεις που έχει αναλάβει το Ιράν προς τις ΗΠΑ, ειδικά σχετικά με το μέλλον του πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης. Ο Λευκός Οίκος δεν απάντησε σε αίτημα για σχολιασμό όταν του παρουσιάστηκε το προσχέδιο που έλαβε το CNN. Το ημιεπίσημο ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Tasnim χαρακτήρισε τις διαρροές του σχεδίου ως ανακριβείς. Το Bloomberg δημοσίευσε νωρίτερα μια έκδοση του σχεδίου.

Το Μνημόνιο Συνεργασίας πρόκειται να υπογραφεί επίσημα την Παρασκευή, ενεργοποιώντας ένα χρονικό περιθώριο 60 ημερών για τη διαπραγμάτευση των τελικών όρων μιας συμφωνίας.

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο:

• 1. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες, μαζί με τους συμμάχους τους στον τρέχοντα πόλεμο, δηλώνουν με την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Συνεργασίας τον άμεσο και οριστικό τερματισμό του πολέμου σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, και δεσμεύονται ότι από τώρα και στο εξής δεν θα εξαπολύσουν καμία εχθρική ενέργεια η μία εναντίον της άλλης και θα απέχουν από τις απειλές ή τη χρήση βίας μεταξύ τους. Η τελική συμφωνία θα επιβεβαιώσει τις διατάξεις αυτού του Άρθρου και των υπόλοιπων Άρθρων.
• 2. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται να σέβονται την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα η μία της άλλης και να απέχουν από κάθε παρέμβαση στις εσωτερικές υποθέσεις η μία της άλλης.
• 3. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται να διαπραγματευτούν και να καταλήξουν σε τελική συμφωνία εντός μιας μέγιστης περιόδου 60 ημερών, η οποία μπορεί να παραταθεί με αμοιβαία συναίνεση.
• 4. Αμέσως μετά την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Συνεργασίας, οι Ηνωμένες Πολιτείες αίρουν τον ναυτικό αποκλεισμό και αποτρέπουν οποιαδήποτε παρέμβαση ή παρεμπόδιση κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν και αποκαθιστούν την κυκλοφορία εντός μιας μέγιστης περιόδου 30 ημερών στην πλήρη της κλίμακα. Η κυκλοφορία των πλοίων θα είναι ανάλογη με τον όγκο κυκλοφορίας προ του πολέμου εκ μέρους της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν. Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται επίσης να αποσύρουν τις δυνάμεις τους από τις γύρω περιοχές εντός 30 ημερών από την τελική συμφωνία.
• 5. Με την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Συνεργασίας, η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν θα λάβει αμέσως μέτρα για να διασφαλίσει ότι η κίνηση εμπορικών πλοίων από τον Περσικό Κόλπο προς τη Θάλασσα του Ομάν και αντίστροφα θα επαναληφθεί εντός 30 ημερών στα προ του πολέμου επίπεδα, λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη άρσης των τεχνικών εμποδίων και την εξουδετέρωση των ναρκών από το Ιράν.
• 6. Οι Ηνωμένες Πολιτείες αναλαμβάνουν, μαζί με τους περιφερειακούς εταίρους τους, να δημιουργήσουν ένα ολοκληρωμένο σχέδιο που θα συμφωνηθεί και από τα δύο μέρη για την αποκατάσταση και την οικονομική ανάπτυξη της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, εξασφαλίζοντας παράλληλα χρηματοδότηση τουλάχιστον 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Ο μηχανισμός εφαρμογής αυτού του σχεδίου, ως μέρος της τελικής συμφωνίας, θα διαμορφωθεί εντός 60 ημερών.
• 7. Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται να τερματίσουν, βάσει χρονοδιαγράμματος που θα συμφωνηθεί ως μέρος της τελικής συμφωνίας, όλα τα είδη κυρώσεων που αντιμετωπίζει επί του παρόντος η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν, συμπεριλαμβανομένων των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών και του Διοικητικού Συμβουλίου του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ), και όλες τις μονομερείς κυρώσεις των ΗΠΑ, τόσο πρωτογενείς όσο και δευτερογενείς.
• 8. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν επαναλαμβάνει ότι δεν θα παράγει ποτέ πυρηνικά όπλα. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες συμφώνησαν ότι η τύχη του εμπλουτισμένου υλικού και η τύχη όλων των άλλων αμοιβαία συμπεφωνημένων ζητημάτων που σχετίζονται με την πυρηνική ενέργεια, συμπεριλαμβανομένων των πυρηνικών αναγκών του Ιράν, θα αντιμετωπιστούν επαρκώς σε μια τελική συμφωνία. Η τελική συμφωνία θα επιβεβαιώσει τις διατάξεις του παρόντος Άρθρου.
• 9. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες συμφωνούν ότι, εν αναμονή μιας τελικής συμφωνίας, θα διατηρήσουν το status quo: Το Ιράν θα διατηρήσει το status quo στο πυρηνικό του πρόγραμμα και οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα επιβάλουν νέες κυρώσεις στο Ιράν ούτε θα ενισχύσουν τις δυνάμεις του στην περιοχή.
• 10. Οι Ηνωμένες Πολιτείες αναλαμβάνουν την υποχρέωση ότι αμέσως μετά την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Συνεργασίας και μέχρι την ημερομηνία άρσης των κυρώσεων, το Υπουργείο Οικονομικών των Ηνωμένων Πολιτειών θα εκδώσει εξαιρέσεις για τις εξαγωγές ιρανικού αργού πετρελαίου, πετροχημικών προϊόντων και παραγώγων τους και όλων των συναφών υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένων των τραπεζικών, ασφαλιστικών, μεταφορών και των συναφών.
• 11. Οι Ηνωμένες Πολιτείες αναλαμβάνουν την υποχρέωση ότι, υπό το πρίσμα της προόδου των διαπραγματεύσεων για μια τελική συμφωνία, τα δεσμευμένα ή περιορισμένα κεφάλαια και περιουσιακά στοιχεία της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν θα αποδεσμευτούν και θα διατεθούν πλήρως. Αυτά τα κεφάλαια, είτε τηρούνται στον κύριο λογαριασμό είτε μεταφέρονται, θα χρησιμοποιηθούν για οποιαδήποτε πληρωμή τελικού δικαιούχου που καθορίζεται από την Κεντρική Τράπεζα της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν και θα είναι πλήρως διαθέσιμα για χρήση. Οι Ηνωμένες Πολιτείες αναλαμβάνουν την υποχρέωση να εκδίδουν όλες τις απαραίτητες άδειες σε αυτή τη βάση.
• 12. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες συμφωνούν ότι θα δημιουργηθεί ένας μηχανισμός εφαρμογής για την επίβλεψη της επιτυχούς εφαρμογής και των μελλοντικών δεσμεύσεων σε σχέση με την Τελική Συμφωνία.
• 13. Μετά την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Συνεργασίας και μόλις ληφθούν διαβεβαιώσεις σχετικά με την έναρξη εφαρμογής των Άρθρων 4, 5, 10 και 11 του παρόντος Μνημονίου Συνεννόησης και τη συνέχιση της εφαρμογής αυτών των βημάτων, η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες θα ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις για μια Τελική Συμφωνία αποκλειστικά όσον αφορά τα υπόλοιπα Άρθρα.
• 14. Η τελική συμφωνία θα εγκριθεί μέσω δεσμευτικής απόφασης του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών.