Συγκοινωνούντα δοχεία

Το πέταγμα μιας πεταλούδας στο Τόκιο προκαλεί σεισμό στη Νορβηγία, μας προειδοποιεί η γνωστή φράση εδώ και δεκαετίες. Σήμερα θα μπορούσαμε να πούμε ότι μια τρομοκρατική επίθεση στο Κασμίρ προκαλεί θύελλα στην ανατολική Μεσόγειο. Με τη σειρά της, η αναταραχή στη Μεσόγειο προκαλεί θύελλα στη Σομαλία και στον Ινδικό Ωκεανό!

Δεν πρόκειται για σενάριο πολιτικής μυθοπλασίας, αλλά για καταγραφή της διολίσθησης σε μια παγκόσμια αποσταθεροποίηση, την ώρα που έχει ολοκληρωθεί η ανάδυση ενός πολυπολικού και πολυκεντρικού κόσμου.

Πριν από έναν χρόνο, η στρατιωτική βοήθεια της Τουρκίας έδωσε στο Πακιστάν την ευκαιρία να κάνει μια επίδειξη πυγμής στην Ινδία. Εναν χρόνο μετά, Ινδία και Πακιστάν έχουν μεταφέρει την αντιπαλότητα τους στην ανατολική Μεσόγειο. Το Νέο Δελχί προσέγγισε την Αρμενία, μια επιλογή που ανοίγει τον δρόμο ανάσχεσης της επιρροής της Αγκυρας που στηρίζει το Αζερμπαϊτζάν.

Η διπολική αντιπαράθεση την εποχή 1947-91 κατακρίθηκε για τη διάχυση σε όλο τον πλανήτη της σύγκρουσης ΗΠΑ – ΕΣΣΔ. Το τέλος του διπολισμού δεν οδήγησε σε μια εποχή χωρίς εντάσεις, αλλά σε μια πρωτοφανή στα ιστορικά χρονικά παγκόσμια ρευστότητα και αβεβαιότητα.

Η αντιπαράθεση Ινδίας – Τουρκίας καθιστά ακόμα πιο περίπλοκο το γεωπολιτικό τοπίο στην ευρύτερη περιοχή. Η Τουρκία έχει μετατρέψει τη Σομαλία σε προτεκτοράτο που της δίνει πρόσβαση στον Ινδικό Ωκεανό, σε μια περιοχή όπου το Ιράν ελέγχει την Υεμένη και το Ισραήλ έχει βάση στη Σομαλιλάνδη.

Η δυναμική της διεύρυνσης των περιφερειακών συγκρούσεων είναι πολύ πιθανόν να επεκταθεί και στα Βαλκάνια στην περίπτωση που δεν ολοκληρωθεί η πλήρης ένταξη των χωρών της πρώην Γιουγκοσλαβίας στην Ε.Ε.

Η δυναμική των συγκοινωνούντων δοχείων ανάμεσα σε δύο η περισσότερες περιφερειακές συγκρούσεις είναι εμφανής στην Υποσαχάρια Αφρική, που μέχρι πριν από λίγα χρόνια ήταν αποκλειστική ζώνη επιρροής της Γαλλίας, μια περιοχή σήμερα στη σκιά τής εκεί παρουσίας της Ρωσίας και της Τουρκίας.

Η συρρίκνωση της παρουσίας της Γαλλίας στην Υποσαχάρια Αφρική είναι ζήτημα χρόνου πότε θα οδηγήσει στην αμφισβήτηση της επιρροής της.

Η ευρύτερη Μέση Ανατολή καταγράφει έναν γεωπολιτικό συνωστισμό αναδυόμενων περιφερειακών δυνάμεων από την Αίγυπτο και το Ισραήλ μέχρι την Τουρκία, τη Σαουδική Αραβία, το Ιράν και το Πακιστάν.

Ο Τσόρτσιλ είχε πει ότι τα Βαλκάνια παράγουν περισσότερη ιστορία από αυτήν την οποία μπορούν να καταναλώσουν.

Σήμερα, στην ευρύτερη Μέση Ανατολή ξετυλίγονται περισσότερες περιφερειακές φιλοδοξίες από όσες μπορούν να χωρέσουν.

Η εμπλοκή της Τουρκίας στην πολεμική σύγκρουση Ινδίας – Πακιστάν στο Κασμίρ πέρσι το καλοκαίρι θα καταγραφεί από τους ιστορικούς του μέλλοντος ως ένας μικρομεγαλισμός χωρίς αντίκρισμα.