Είναι από τις λίγες φορές που η Γερμανία επιμένει, αλλά η Κομισιόν απορρίπτει. Και για να το κάνει αυτό η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, κάτι είναι πιο δυνατό από το Βερολίνο. Και αυτό δεν είναι άλλο από τις εταιρείες ενέργειας της Ε.Ε.
Ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών Λαρς Κλίνγκμπεϊλ από τις Βρυξέλλες μίλησε για την «άδικη» φύση των απρόσμενων εσόδων των πετρελαϊκών εταιρειών από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν. «Πρέπει να συμβάλουν στο κόστος της κρίσης», είπε.
Ωστόσο, ο αντιπρόεδρος της Επιτροπής για την Οικονομία και την Παραγωγικότητα Βάλντις Ντομπρόβσκις ήταν ξεκάθαρος, απορρίπτοντας το αίτημα της Γερμανίας για έναν φόρο σε ολόκληρη την Ε.Ε. στα κέρδη των ενεργειακών εταιρειών. «Προς το παρόν δεν προβλέπουμε να προτείνουμε κάποια ευρωπαϊκή πρωτοβουλία», δήλωσε ο Λετονός αντιπρόεδρος. «Αλλά αν τα κράτη-μέλη ενδιαφέρονται να τις εφαρμόσουν σε εθνικό επίπεδο, σίγουρα υπάρχει η δυνατότητα να το πράξουν».
Δίπλα του, ο Κυριάκος Πιερρακάκης, πρόεδρος του Eurogroup, επιβεβαίωνε ότι «συμφωνεί πλήρως» με τη θέση της Κομισιόν. «Πρόκειται για μια εθνική διαδικασία λήψης αποφάσεων για τη φορολόγηση των απροσδόκητων κερδών», πρόσθεσε.
Χθες, ο υπουργός Μάκης Κεραυνός της προεδρεύουσας Κύπρου μετά το Συμβούλιο των ΥΠΟΙΚ των 27 κρατών-μελών δήλωσε ότι «η κατάσταση παραμένει ασταθής και η αβεβαιότητα υψηλή. Παρακολουθούμε όμως στενά τις εξελίξεις και παραμένουμε καλά συντονισμένοι». «Η σύγκρουση επηρεάζει ήδη την παγκόσμια οικονομία, ιδίως μέσω των υψηλότερων τιμών ενέργειας. Σε απάντηση, οποιαδήποτε δημοσιονομική στήριξη θα πρέπει να παραμείνει προσωρινή και στοχευμένη, εστιάζοντας στους πιο ευάλωτους, διασφαλίζοντας παράλληλα τη δημοσιονομική βιωσιμότητα», τόνισε ξανά ο υπουργός. «Ταυτόχρονα, πρέπει να διατηρήσουμε την πορεία της πράσινης μετάβασης και την ηλεκτροδότηση των οικονομιών μας. Η μείωση της εξάρτησής μας από τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα παραμένει απαραίτητη».
Ούτε καν… ευελιξία
Αλλά και η πρόταση του Ιταλού υπουργού Τζιανκάρλο Τζιορτζέτι έπεσε στο κενό. Ο Ιταλός ζήτησε την επέκταση της ευελιξίας που παρέχεται από την Ε.Ε. για τις αμυντικές δαπάνες και στον τομέα της ενέργειας, προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι υψηλές τιμές.
Σύμφωνα με πληροφορίες της «Εφ.Συν.», ο Τζιορτζέτι υποστήριξε ότι είναι παράλογο να επιτρέπεται δημοσιονομική ευελιξία (ρήτρα διαφυγής) για την άμυνα, αλλά όχι για την ενέργεια, δεδομένου ότι η ενεργειακή κρίση αποτελεί εξίσου στρατηγική απειλή, ειδικά μετά τις επιπτώσεις της σύγκρουσης στο Ιράν.
Η Ιταλία είναι ιδιαίτερα εξαρτημένη από τις εισαγωγές ενέργειας. Η Ε.Ε. επιτρέπει την υπέρβαση των δημοσιονομικών στόχων για αμυντικές δαπάνες (2025-2028), με αύξηση του ελλείμματος έως και 1,5% του ΑΕΠ ετησίως, μέσω της Εθνικής Ρήτρας Διαφυγής (National Escape Clause). Στόχος της Ιταλίας είναι να βρεθούν κονδύλια, εκτιμάται ώς και 35 δισ. ευρώ, για την ελάφρυνση νοικοκυριών και επιχειρήσεων, χωρίς να παραβιάζονται οι κανόνες του Συμφώνου Σταθερότητας. Η πρόταση αυτή έρχεται σε μια στιγμή που η Ιταλία προσπαθεί να μειώσει το έλλειμμά της, αλλά η ενεργειακή κρίση απειλεί να εκτροχιάσει τους οικονομικούς της στόχους για το 2026.
Η απάντηση του Β. Ντομπρόβσκις ήταν κάθετη. «Το περιθώριο ελιγμών μας είναι ήδη πιο περιορισμένο σήμερα λόγω του ελλείμματος και του βάθους των δανείων, του περιβάλλοντος υψηλότερων επιτοκίων και των επειγουσών αναγκών για πρόσθετες αμυντικές δαπάνες. Επομένως, απλώς δεν μπορούμε να επαναλάβουμε τα λάθη του παρελθόντος. Είναι απαραίτητο οποιαδήποτε μέτρα στήριξης να είναι προσωρινά, στοχευμένα και να μην αυξάνουν τη συνολική ζήτηση ενέργειας». Αλλωστε, «οι υπουργοί εξέφραζαν αποκλίνουσες απόψεις σχετικά με την ανάγκη για πρόσθετη φυσική ευελιξία» και ελλείψει κοινού βηματισμού, κάθε χώρα αναλαμβάνει τη δική της διαχείριση – τουλάχιστον μέχρι τις 21 Μαΐου, όταν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να ανακοινώσει τις νέες της προβλέψεις για την οικονομία.
