«Μεσογειακό» SLAPP κατά του MIIR και της «Εφ.Συν.»

Στις 21 Μαΐου θα πραγματοποιηθεί στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών η εκδίκαση της αγωγής SLAPP της ελληνικής αεροπορικής εταιρείας Air Mediterranean κατά του Μεσογειακού Ινστιτούτου Ερευνητικής Δημοσιογραφίας (ΜIIR), των δημοσιογράφων Ιωάννας Λουλούδη και Νίκου Μορφονιού και της «Εφ.Συν.» για τη δημοσίευση της αποκαλυπτικής, διασυνοριακής έρευνας «Τα Μεσογειακά Φτερά του Υποκόσμου» (2/8/2025).

H έρευνα τεκμηρίωνε τη σύνδεση της αεροπορικής εταιρείας με καταζητούμενους διακινητές όπλων, ναρκωτικών και μεταναστών στη Συρία και τη Λιβύη. Σε ανακοίνωση του MIIR, γίνεται λόγος για «μια αγωγή κατά της ομάδας μας και της “Εφ.Συν.” που δεν στοχεύει στην αποκατάσταση κάποιας “βλάβης”, αλλά στη δημιουργία φόβου. Μια αγωγή-μήνυμα προς όποιον επιμένει να ερευνά σκιώδεις δραστηριότητες: “μην πλησιάζεις”. Πρόκειται για μια κλασική περίπτωση SLAPP μιας στρατηγικής φίμωσης που επιχειρεί να μετατρέψει τη δημοσιογραφία σε νομικό ρίσκο και την έρευνα σε οικονομική απειλή.

»Δεν είναι η πρώτη φορά. Και δυστυχώς δεν είναι μεμονωμένο περιστατικό για τις ερευνητικές δημοσιογραφικές ομάδες στην Ελλάδα. Σε ένα περιβάλλον όπου η ελευθερία του Τύπου δοκιμάζεται συστηματικά και το Κράτος Δικαίου εμφανίζει ανησυχητικές ρωγμές, τέτοιες αγωγές λειτουργούν σωρευτικά: όχι μόνο εναντίον των δημοσιογράφων και των μέσων που στοχοποιούνται, αλλά εναντίον της ίδιας της κοινωνίας που έχει δικαίωμα να γνωρίζει. Το ρεπορτάζ μας δεν ήταν προϊόν εικασιών ή υπαινιγμών, αλλά αποτέλεσμα πολύμηνης έρευνας, διεθνούς συνεργασίας και επίμονης τεκμηρίωσης. Τηρήθηκαν όλες οι αρχές της δημοσιογραφικής δεοντολογίας – ακόμη κι όταν η πλευρά των εναγόντων επέλεξε να μην απαντήσει. Στεκόμαστε απολύτως πίσω από κάθε λέξη του».

Στο πλευρό της «Εφ.Συν.» και της ερευνητικής ομάδας του MIIR στέκονται τόσο η ΕΣΗΕΑ και η ΠΟΕΣΥ όσο και δημοσιογράφοι από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΣΗΕΑ εξέφρασε την «εντονότατη διαμαρτυρία της για την άσκηση καταχρηστικής εκδικητικής αγωγής που στόχο έχει να εκφοβίσει τους δημοσιογράφους και να παρεμποδίσει την ενημέρωση της κοινής γνώμης σε θέματα δημοσίου συμφέροντος». Παράλληλα, με αφορμή την συγκεκριμένη αγωγή η ΕΣΗΕΑ καλεί ξανά την κυβέρνηση να ενσωματώσει άμεσα στο εθνικό δίκαιο την anti-SLAPP ευρωπαϊκή οδηγία, καθώς εκπνέει η σχετική προθεσμία στις 7 Μαΐου 2026, δίχως εκπτώσεις στη διαδικασία προδικαστικού ελέγχου και με εφαρμογή στα ρεπορτάζ και εθνικού ενδιαφέροντος.

Από την πλευρά της η ΠΟΕΣΥ καταδικάζει «την προσπάθεια εκφοβισμού των δημοσιογράφων του MIIR μέσω των στρατηγικών αγωγών με τις οποίες επιχειρείται να μετατραπεί η δημοσιογραφία σε δικαστικό ρίσκο και η δημοσιογραφική έρευνα σε οικονομική απειλή», σημειώνοντας το πόσο «αναγκαία είναι η θεσμική θωράκιση της ελευθερίας του Τύπου με την anti-SLAPP νομοθεσία για την οποία έχει δεσμευτεί η κυβέρνηση».