Συναγερμός στις ελληνικές θάλασσες: Ο λαγοκέφαλος εξαπλώνεται σε Κρήτη, Δωδεκάνησα και Σαρωνικό

Συναγερμός έχει χτυπήσει στις ελληνικές ακτές με την εξάπλωση του λαγοκέφαλου σε δημοφιλείς παραθαλάσσιες περιοχές της Κρήτης, των Δωδεκανήσων αλλά και του Σαρωνικού.

Ο λαγοκέφαλος, ένα επιθετικό και τοξικό ψάρι που δεν αποτελεί μέλος της θαλάσσιας πανίδας της Μεσογείου, έχει εισβάλει στα ελληνικά ύδατα και απειλεί την αλιευτική δραστηριότητα αλλά και τους λουόμενους, καθώς εμφανίζεται και σε ρηχά νερά.

Σε πρόσφατη έρευνα του διεθνούς επιστημονικού περιοδικού Geosciences, ο λαγοκέφαλος τοποθετείται ανάμεσα στα εκατό πιο απειλητικά εισβολικά είδη στην Ευρώπη και χαρακτηρίζεται ως επικίνδυνος θαλάσσιος θηρευτής, διαταράσσοντας οικοσυστήματα με την παρουσία του. Το σώμα του περιέχει τη θανατηφόρα νευροτοξίνη «τετροδοτοξίνη», η οποία δεν διαλύεται με το μαγείρεμα και είναι άκρως επικίνδυνη για την ανθρώπινη υγεία.

«Η εμφάνιση των ειδών αυτών με εκθετικό ρυθμό στη Μεσόγειο φαίνεται να σχετίζεται με την κλιματική αλλαγή και την αύξηση της θερμοκρασίας στα μεσογειακά νερά», λέει στην «Εφ.Συν.» ο Δρόσος Κουτσούμπας, καθηγητής στο Τμήμα Ωκεανογραφίας και Θαλάσσιων Βιοεπιστημών του Πανεπιστημίου Αιγαίου. Ταυτόχρονα, χαρακτήρισε την υπεραλίευση ως σημαντικό συντελεστή στην εξάπλωση των λαγοκέφαλων.

Στην ερώτησή μας αν οι λαγοκέφαλοι επιτίθενται σε λουόμενους, ο θαλάσσιος βιολόγος και ιδρυτικό μέλος του Ελληνικού Παρατηρητηρίου Βιοποικιλότητας, Χρήστος Τακλής, επισήμανε πως δεν επιτίθενται σε ανθρώπους, με την πλειονότητα των καταγεγραμμένων «επιθέσεων» να αποδίδεται σε προσπάθειες λουόμενων να τα χαϊδέψουν και να τα ταΐσουν στα ρηχά νερά.

Ωστόσο, ο κ. Τακλής παρατηρεί πως τα τελευταία δύο χρόνια το συγκεκριμένο ψάρι εμφανίζεται πιο επιθετικό: «Αυτό βασίζεται στην εξάπλωσή του και στην έλλειψη θηρευτών στο οικοσύστημα που θα περιόριζαν την αναπαραγωγή του. Γι’ αυτόν τον λόγο παρατηρούμε αλλαγές στη συμπεριφορά του, στο μέγεθός του και στο βάρος του».

Αν σας δαγκώσει

Ο Τομέας Υγείας του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού εξέδωσε οδηγίες σε περίπτωση τραυματισμού από δάγκωμα λαγοκέφαλου. Συνιστά τον καθαρισμό του τραύματος με άφθονο νερό και σαπούνι και την πίεση στο σημείο αιμορραγίας με γάζες ή καθαρό πανί. Οι λουόμενοι θα πρέπει άμεσα να αναζητούν ιατρική βοήθεια, καθώς μπορεί να χρειάζονται αντιτετανικός ορός και ράμματα λόγω του βάθους του τραύματος.

Η εξάπλωση των λαγοκέφαλων επιφέρει τεράστια οικονομική ζημιά στους ψαράδες. Με τα ισχυρά του δόντια, το ψάρι φέρεται να δαγκώνει αλιευτικό εξοπλισμό καταστρέφοντας εργαλεία, όπως καλάμια και πετονιές, ενώ ταυτόχρονα σκίζει τα δίχτυα που συγκρατούν πλήθος ψαριών. Ο λαγοκέφαλος επίσης καταβροχθίζει εμπορικά είδη, όπως σουπιές, χταπόδια και καλαμάρια στερώντας τα από τους αλιείς.

«Προς το παρόν δεν υπάρχει κρατική υποστήριξη στους αλιείς», δήλωσε στην «Εφ.Συν.» ο Αριστοτέλης Κόλιος, αλιέας στο Μαρμάρι της Νότιας Εύβοιας. Οι λαγοκέφαλοι, όπως μας ανέφερε, καταστρέφουν τα δολώματά του και σκίζουν τα δίχτυα συναδέλφων του. «Υπάρχουν μεγάλες οικονομικές ζημιές, αλλά οι αλιείς δεν έχουν τη δυνατότητα να περιορίσουν τις δραστηριότητές τους στη θάλασσα. Το πρόβλημα είναι τεράστιο και δεν υπάρχει “απάντηση” στο ζήτημα της εξάπλωσης».

Μέτρα ενίσχυσης

Με την παραμονή και εξάπλωση του λαγοκέφαλου στα ελληνικά ύδατα να συνεχίζεται έως το 2035, σύμφωνα με τη μελέτη του Geosciences, οι ειδικοί καλούν την Πολιτεία να λάβει μέτρα. «Θα πρέπει να ληφθούν μέτρα ενίσχυσης των επαγγελματιών αλιέων, και ιδιαίτερα αυτών της μικρής, παραδοσιακής αλιείας, ενώ ο κόσμος θα πρέπει να μην καταναλώνει το τοξικό ψάρι», υπογραμμίζει ο κ. Κουτσούμπας.

«Ο περιορισμός της εξάπλωσής του σε σημεία όπως η Κρήτη είναι αδύνατος. Οι απόπειρες για περιορισμό σε είδη που απειλούν οικοσυστήματα πρέπει να ξεκινούν με την πρώτη προειδοποίηση – στην περίπτωση του λαγοκέφαλου ήταν το 2005!», λέει εμφατικά ο κ. Τακλής.