Ενα εφιαλτικό ελληνικό παραμύθι και μια υπέροχη ιταλική ιστορία

Η «Gorgonà», πρώτη μεγάλου μήκους της Εύης Καλογηροπούλου, είναι λιγότερο αντισυμβατική απ’ ό,τι φαίνεται κατ’ αρχάς, ενώ η «Primavera» του Νταμιάνο Μικελέτο, σκηνοθέτη σε όπερες στη Σκάλα του Μιλάνου και στη Μετροπόλιταν, είναι ένα κομψοτέχνημα με υπέροχη ερμηνεία από την Τέκλα Ινσόλια

Gorgonà
(Ελλάδα, 2025, 95’)

• Σκηνοθεσία: Εύη Καλογηροπούλου
• Ηθοποιοί: Μελισσάνθη Μάχουτ, Ορόρα Μαριόν, Χρήστος Λούλης

Η πρώτη μεγάλου μήκους της Εύης Καλογηροπούλου («Στον θρόνο του Ξέρξη», 2022) τοποθετείται σε ένα άχρονο δυστοπικό μέλλον, σε μια πατριαρχική πόλη-κράτος που μαστίζεται από βία και περιβαλλοντική μόλυνση. Εκεί δύο γυναίκες επαναστατούν και αγωνίζονται για την ελευθερία και την ταυτότητά τους, μετατρέποντας εαυτές σε σύμβολα αντίστασης και μεταμόρφωσης.

Η αισθητική της Καλογηροπούλου θυμίζει (και φαίνεται να έχει εμπνευστεί έντονα από) άλλες σύγχρονες ταινίες, όπως το «Titane» (2021) της Ζουλιά Ντουκουρνό ή τις ταινίες του Μπερτράν Μαντικό («She Is Conann», 2023). Προσπαθεί, μέσα από ένα φουτουριστικό εφιαλτικό παραμύθι-παραβολή για τον σύγχρονο κόσμο της πατριαρχίας, να αρθρώσει μια φεμινιστική και queer ματιά, αλλά τελικά η ταινία της απλουστεύει τις θεματικές της μέσα από ένα συμβατικό και ασύνδετο σενάριο και δεν καταφέρνει ποτέ να μετουσιώσει τους προβληματισμούς της σε μια πιο βαθιά πολιτική ματιά πάνω στον αφηγηματικό κόσμο που χτίζει.

Το πιο ουσιαστικό ζήτημα όμως της ταινίας είναι ότι η Καλογηροπούλου δεν τολμά. Ενώ φαίνεται να επιδιώκει μια τολμηρή, edgy προσέγγιση και με μια πρώτη ματιά οι εικόνες της και η camp αισθητική μπορεί να σοκάρουν ή να φαίνονται ως κάτι διαφορετικό, τελικά παρουσιάζονται μέσα από έναν συμβατικό τρόπο αφήγησης και σκηνοθεσίας, που «ακουμπά» σε μια αισθητική βιντεοκλίπ-διαφήμισης παρά σε ένα σινεμά που πειραματίζεται.

Επιφανειακά μπορεί να μοιάζει ριζοσπαστική, αλλά η ταινία κινείται σε ασφαλείς και γνώριμους δρόμους ενός αφηγηματικού σινεμά, χωρίς ποτέ πραγματικά να γίνεται αντισυμβατική.

▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬

Primavera
(Ιταλία, 2025, 110’)

• Σκηνοθεσία: Νταμιάνο Μικελέτο
• Ηθοποιοί: Τέκλα Ινσόλια, Μικέλε Ριοντίνο, Αντρέα Πενάκι

Ο Νταμιάνο Μικελέτο, που έχει σκηνοθετήσει όπερες στη Σκάλα του Μιλάνου και στη Μετροπόλιταν Οπερα της Νέας Υόρκης και υπήρξε πρόσφατα καλλιτεχνικός διευθυντής της τελετής έναρξης των Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων στην Ιταλία, σκηνοθετεί την πρώτη του ταινία: μια υψηλής αισθητικής δημιουργία, βασισμένη στο βιβλίο «Stabat Mater» του Tiziano Scarpa, με μια υπέροχη ερμηνεία από την Τέκλα Ινσόλια.

Αρχές 18ου αιώνα. Στο Ospedale della Pietà της Βενετίας, όπου ταλαντούχα ορφανά κορίτσια εκπαιδεύονται στη μουσική, η 20χρονη Σεσίλια, μια εξαιρετική βιολίστρια, ζει περιορισμένη παίζοντας πίσω από ένα κιγκλίδωμα για τους πλούσιους ευεργέτες. Ολα αλλάζουν με την άφιξη του νέου δασκάλου βιολιού, του Αντόνιο Βιβάλντι.

Αποφεύγοντας την παγίδα να ρίξει όλο το βάρος στην εμφάνιση του Βιβάλντι, ο σκηνοθέτης σκιαγραφεί πρωτίστως το πορτρέτο μιας νεαρής κοπέλας που αποζητά την αγάπη αλλά και την ευκαιρία να παίξει μουσική χωρίς τους περιορισμούς που της επιβάλλει μια πατριαρχική κοινωνία. Ο Μικελέτο χρησιμοποιεί όλη την πείρα του από τη σκηνοθεσία της όπερας για να δημιουργήσει μια ταινία όπου η μουσικότητα έρχεται να παντρευτεί με τη διερεύνηση της σχέσης της μουσικής με την εξουσία και το πώς η τέχνη, πολλές φορές, αναγκαστικά αγκιστρώνεται στην πλουτοκρατία.

Το επίτευγμά του είναι ότι τα «δένει» όλα αρμονικά: από τα κοστούμια, τα σκηνικά και τη φωτογραφία μέχρι και την απόλυτα σωστή χρήση της μουσικής. Οργανώνει ένα κινηματογραφικό έργο που αποφεύγει τον μελοδραματισμό, εστιάζοντας στο προσωπικό δράμα, το οποίο όμως συνδέεται άρρηκτα με μια ευρύτερη ανάλυση της τέχνης.

Ο Μικέλε Ριοντίνο ενσαρκώνει τον Βιβάλντι ως ένα γήινο πρόσωπο και η σχέση του με τη Σεσίλια σκιαγραφείται με μια λεπτότητα, αναδεικνύοντας μια ανθρώπινη διάσταση. Η ταινία αποτυπώνει έναν σκληρό και βάναυσο κόσμο (ορισμένες φορές με μια υπερβολική, αχρείαστη ωμότητα), έναν κόσμο καταπίεσης και ανελευθερίας, αναδεικνύοντας όμως ταυτόχρονα και τη δύναμη του να διαλύεις τη θέση στην οποία σε τοποθετούν και να κυνηγάς το ακατόρθωτο.

▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬

Ανάμεσα στις καλαμιές
(Rietland, Ολλανδία, 2025, 105’)

• Σκηνοθεσία: Σβεν Μπρέσερ
• Ηθοποιοί: Γκέριτ Κνόμπε, Λόις Ρέιντερς, Αννα Λόεφεν, Γιάνικ Ζοέτ

Η πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του Σβεν Μπρέσερ, που έκανε πρεμιέρα στο Φεστιβάλ Κανών (Εβδομάδα της Κριτικής), αφηγείται την ιστορία του Γιόχαν, ενός μεσήλικα αγρότη που ζει μια μονότονη ζωή και φροντίζει την έφηβη εγγονή του. Οταν βρίσκει το πτώμα μιας νεαρής κοπέλας, τον κυριεύει ένα αίσθημα ενοχής και, μπροστά στην αδιαφορία της αστυνομίας, οδηγείται σε εμμονή, παίρνοντας την κατάσταση στα χέρια του.

Η ταινία του Μπρέσερ αποτελεί μια ουσιαστική σπουδή χαρακτήρα που εξερευνά τον ψυχολογικό κόσμο του Γιόχαν μέσα από μια στιβαρή σκηνοθεσία, ελάχιστους διαλόγους και μια δυνατή ερμηνεία από τον Γκέριτ Κνόμπε, ο οποίος δεν είναι επαγγελματίας ηθοποιός αλλά ανακαλύφθηκε από τον ίδιο τον σκηνοθέτη κατά τη διάρκεια της προ-παραγωγής. Με την κάμερα να κινείται ελάχιστα και τον διευθυντή φωτογραφίας Sam du Pon να κινηματογραφεί εξαιρετικά τη φύση, η οποία παίζει καθοριστικό ρόλο στη σκιαγράφηση του Γιόχαν και συνδέεται με την αργή, νωχελική καθημερινότητα μιας μικρής κοινωνίας, ο Μπρέσερ στηλιτεύει την «τύφλωση» των μικρών κοινωνιών απέναντι στο έγκλημα που εμπεριέχουν. Οι καλαμιές λειτουργούν συμβολικά, ως ένας τοίχος σιωπής…

Ο Γιόχαν πρέπει να έρθει αντιμέτωπος με το σώμα μιας νεκρής κοπέλας για να αντιληφθεί ότι η ζωή του δεν είναι μόνο η δουλειά του, ότι η δημόσια ζωή τον αφορά κι ότι είναι μέλος μιας μικρής κοινότητας όπου ο κίνδυνος ελλοχεύει. Αυτή τη συνειδητοποίηση και τη σταδιακή αλλαγή του χαρακτήρα, από παθητικό παρατηρητή σε ενεργό πολίτη που αποζητά απαντήσεις, ορμώμενος από μια ενοχή που κουβαλούν όλοι όσοι συνειδητά αποστασιοποιούνται από τα γεγονότα, τις καταγράφει με μεγάλη δεξιότητα και μινιμαλισμό ο Μπρέσερ. Και παρ’ όλο που δεν αποφεύγει ορισμένα λάθη ενός πρωτοεμφανιζόμενου σκηνοθέτη (όπως μια επιτήδευση στο στήσιμο ορισμένων πλάνων για να τονιστούν οι συμβολισμοί) το αποτέλεσμα παραμένει άκρως δυνατό και ενδιαφέρον.

Παίζονται ακόμα

The Drama
(ΗΠΑ, 2026, 106’)

• Σκηνοθεσία: Κρίστοφερ Μπόργκλι
• Ηθοποιοί: Ζεντάγια, Ρόμπερτ Πάτινσον, Αλάνα Χάιμ, Μαμουντού Αθίε

Ενα ευτυχισμένο, αρραβωνιασμένο ζευγάρι δοκιμάζεται όταν μια απρόσμενη εξέλιξη εκτροχιάζει την εβδομάδα του γάμου τους. Πρωταγωνιστούν οι Ζεντάγια και Ρόμπερτ Πάτινσον.

▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬

Super Mario Galaxy: Η ταινία
(The Super Mario Galaxy Movie, ΗΠΑ, 2026, 98’)

• Σκηνοθεσία: Ααρον Χόρβαθ & Μάικλ Τζελενίκ
• Με τις φωνές των: Κρις Πρατ, Ανια Τέιλορ Τζόι, Τσάρλι Ντέι

Ο Mario επιστρέφει σε μια συναρπαστική διαστημική περιπέτεια, διασχίζοντας εντυπωσιακούς γαλαξίες, εξερευνώντας αλλόκοτους κόσμους και αντιμετωπίζοντας προκλήσεις πέρα από κάθε φαντασία, μακριά από το γνώριμο Βασίλειο των Μανιταριών.

▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬

Το μυστικό του δάσους
(Ελλάδα, 2026, 97’)

• Σκηνοθεσία: Μάκης Τσούφης & Στέλιος Ορφανίδης
• Ηθοποιοί: Κώστας Καραθωμάς, Ιωάννα Πηλιχού, Αργύρης Γκαγκάνης

Σε ένα νησί, η εξαφάνιση μιας οικογένειας τουριστών αναστατώνει την τοπική κοινωνία. Ο αστυνόμος Αντώνης, χωρίς στοιχεία, ζητά τη βοήθεια του Κώστα, ενός πρώην αστυνομικού που έχει αποσυρθεί έπειτα από προσωπική τραγωδία. Οταν όμως η υπόθεση ξυπνά τις πιο βαθιές του πληγές, εκείνος επιστρέφει αποφασισμένος, μετατρέποντας την έρευνα σε προσωπική αποστολή.

▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬

Ζωή σαν σινεμά
(Marcel et Monsieur Pagnol, Γαλλία, 2025, 90’)

• Σκηνοθεσία: Σιλβέν Σομέ
• Με τις φωνές των Λοράν Λαφίτ, Ζεραλντίν Παϊλά, Τιερί Γκαρσία, Αναΐς Πετί

Παρίσι, 1955. Ο 60χρονος Μαρσέλ Πανιόλ επιστρέφει στο γράψιμο για να αφηγηθεί τα παιδικά του χρόνια, αλλά αμφιβάλλει για τη δημιουργικότητά του. Οταν εμφανίζεται μπροστά του ο νεότερος εαυτός του, ξεκινά ένα ταξίδι μνήμης: από την Προβηγκία μέχρι τον ομιλούντα κινηματογράφο.

▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬

Undertone
(Καναδάς, 2025, 94’)

• Σκηνοθεσία: Ιαν Τουάσον
• Ηθοποιοί: Νίνα Κίρι, Ανταμ ντιΜάρκο, Μικέλε Ντικέ, Κίανα Λιν Μπάστιδας

Η Evy, ενώ η μητέρα της αργοπεθαίνει στον επάνω όροφο, περνά τις νύχτες της αναλύοντας μυστηριώδεις ηχογραφήσεις με τον συνεργάτη της Justin, προσπαθώντας να εξηγήσουν τον αόρατο τρόμο που βίωσε ένα ζευγάρι στο ίδιο του το σπίτι.