Σκακιέρα στην άμμο

Στα τέλη Σεπτεμβρίου του 2023 συνήλθε στο Ριάντ η κοινή Σύνοδος Κορυφής του Αραβικού Συνδέσμου και της Ισλαμικής Διάσκεψης.

Η οικογενειακή φωτογραφία στο τέλος των εργασιών μιλούσε από μόνη της. Δίπλα στον διάδοχο του θρόνου Μοχάμεντ Μπιν Σαλμάν, μεταξύ άλλων, ο Ερντογάν, ο Ασαντ, ο Σίσι και ο Χαμενεΐ διαμήνυαν ότι ο αραβομουσουλμανικός κόσμος έχει εισέλθει σε μια περίοδο υπέρβασης των εσωτερικών του αντιθέσεων με επίκεντρο την προαιώνια αντιπαλότητα–εχθρότητα Σουνιτών και Σιιτών.

Επί της ουσίας επρόκειτο για μια στιγμή θριάμβου της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, μια αναγνώριση του ηγετικού ρόλου της στην ευρύτερη περιοχή και μια νομιμοποίηση των συμμαχιών της Τεχεράνης με το Ιράκ, τη Συρία και τον Νότιο Λίβανο, αλλά και μια εξομάλυνση των σχέσεων με την Σαουδική Αραβία και τους συμμάχους της.

Ετσι ο ισχυρισμός τού επικεφαλής των Φρουρών της Επανάστασης Σολεϊμανί, λίγο πριν από τη δολοφονία του (2020), ότι αφήνει κληρονομιά στο Ιράν «πέντε στρατούς» έμοιαζε να δικαιώνεται.

Ο αραβομουσουλμανικός κόσμος έμοιαζε να έχει υπερβεί την προαιώνια διαμάχη Σουνιτών-Σιιτών, καθώς η επίδειξη ενότητας στο Ριάντ δεν άφηνε περιθώρια υλοποίησης των Συμφωνιών του Αβραάμ για εξομάλυνση των σχέσεων του Ισραήλ με τη Σαουδική Αραβία και τους συμμάχους της.

Η αιματηρή εισβολή της Χαμάς στο Ισραήλ το Σάββατο 7 Οκτωβρίου 2023 έδωσε στην κυβέρνηση Νετανιάχου την ευκαιρία να αλλάξει συνολικά την περιφερειακή ατζέντα πριν το Ιράν σταθεροποιήσει τα κέρδη του στην ευρύτερη περιοχή.

Σήμερα οι «πέντε στρατοί» της Τεχεράνης μοιάζουν με μακρινό παρελθόν, την ώρα που η Ισλαμική Δημοκρατία δίνει σκληρή μάχη όχι πλέον για τον περιφερειακό γεωπολιτικό της ρόλο αλλά υπαρξιακό αγώνα επιβίωσης ως ενιαία επικράτεια.

Ρόλο-κλειδί στις εξελίξεις θα διαδραματίσουν οι χώρες του Κόλπου που βομβαρδίστηκαν από το Ιράν γιατί ανέχτηκαν τις αμερικανικές επιθέσεις με βάση εξόρμησης βάσεις των ΗΠΑ που φιλοξενούνται στο έδαφός τους.

Η αποσταθεροποίηση του Ιράν με εργαλείο την ενεργοποίηση μειονοτικών μετώπων είναι μια στόχευση ασύμβατη με τη διαμόρφωση μιας νέας περιφερειακής σταθερότητας φιλικής προς τη Δύση.