Ξεφύλλιζα και διάβαζα το ακριβό δώρο του Νίκου Σαραντάκου, συνοίκου στις φιλόξενες σελίδες τής καθ’ ημάς εφημερίδας. Το βιβλίο του ανυπότακτου Γιώργου Κοτζιούλα («Ημερολόγια 1941-1948»). Πρόκειται για μια σημαντική έκδοση που μπορεί να ενισχύσει τη μελέτη και το έργο ενός σημαντικού δημιουργού, αλλά και να φωτίσει τη δεκαετία του 1940 μέσα από την καθημερινότητα και την ανάκλαση όσων συνέβαιναν τότε.
Δανείζομαι τη φράση από το βιβλίο παραλλάσσοντάς την ελαφρά. Ο Κοτζιούλας περιγράφει έναν κόσμο σε εμπόλεμη συνθήκη στα βουνά με τους αντάρτες, αλλά και στις πόλεις με την πείνα που έτρωγε το μεδούλι των ανθρώπων. Ο φόβος και η αστάθεια προκαλούσαν αναταραχή πρώτα απ’ όλα στο μυαλό, αλλά και στο θυμικό. Χάνονται τα σημεία αναφοράς, η καχυποψία πλημμυρίζει το σώμα και παραλύει τη βούληση.
Θα μπορούσε κάποιος να διαβάσει με πολλούς τρόπους τα «Ημερολόγια». Ενας απ’ αυτούς είναι να τα φέρουμε κοντά μας, σ’ αυτά που συμβαίνουν τον τελευταίο καιρό. Οι εποχές, δυστυχώς, δεν μαθαίνουν από το παρελθόν. Πολεμικές επιθέσεις, απαγωγές ξένων ηγετών. Οσα ξέραμε για τις σχέσεις των κρατών, όσα διαβάζουμε ή ακούμε από τους διεθνολόγους και τους ιστορικούς πάνε περίπατο.
Επιβολή φόρων ως τιμωρία για ανυπακοή. Μου θυμίζει αυτή η πρακτική γυμνασιάρχη της δεκαετίας του 1950 ή ανθυπασπιστή της χούντας που μοίραζαν αποβολές ή φυλακές για να λυγίσουν το φρόνημα των μαθητών ή των στρατιωτών. Μία βδομάδα αποβολή ή δέκα μέρες φυλακή αποφαίνονταν οι ηγετίσκοι στα σχολεία και στις στρατιωτικές μονάδες. Σε τέτοιες εποχές επιστρέφει το μυαλό ακούγοντας τον «ιδιοκτήτη» του πλανήτη να μοιράζει αυξήσεις στη φορολογία εισαγόμενων και εξαγόμενων προϊόντων.
Εγώ είμαι το κράτος, έλεγε ο Λουδοβίκος ο 14ος. Ο,τι ήθελε έκανε. Σε ποιον θα έδινε λόγο; Με τον δικό του τρόπο το ίδιο λέει και ο ακκιζόμενος ου μην και trumpαλιζόμενος Δον Λουί.
Ο ντουνιάς έχει γίνει σκορποχώρι. Με ηγετίσκους θρασύδειλους που προτείνουν αλαζονικά τα στήθη τους μόνο απέναντι σε απελπισμένους πολίτες. Ο ντουνιάς θυμίζει παιδικό δωμάτιο με όλα τα παιχνίδια ριγμένα στο πάτωμα φύρδην μίγδην. Με κατασκευές που προκύπτουν από την εξουσιαστική ευρηματικότητα αυτού που κάνει κουμάντο. Σκορποχώρι ο κόσμος. Η Γριλανδία μάς ανήκει. Τη χρειαζόμαστε. Κουμπώνει στη βούλησή μου. Θαυμάστε με. Και οι άβουλοι ηγετίσκοι της Ευρώπης και του κόσμου όλου προσπαθούν να κρύψουν το κεφάλι στην άμμο. Να μη θυμώσουν τον ηγέτη.
Σκορποχώρι ο ντουνιάς. Γέμισε ο κόσμος από ηγετίσκους που χτυπάνε την μπότα σε στάση προσοχής μπροστά στον Ηγέτη Ηλιο. Πλημμύρισε ο τόπος από «γυμνασιάρχες» και «ανθυπασπιστές» που γίνονται πελιδνοί μπροστά στον αφέντη τους.
«Μέσ’ απ’ τα ερείπια των ημερών μας γεννιέται μια νέα εποχή» γράφει ο Κοτζιούλας. Δεν αρκεί η διαπίστωση.
