Μια έκθεση εμπνευσμένη από τον ξέφρενο χορό της Μπέλα Μπάξτερ

Στην προηγούμενη δουλειά της με τίτλο «Μίμησις πράξεως» η Μάτω Ιωαννίδου εστίασε σε πρόσωπα της αρχαίας τραγωδίας, αποτύπωσε στατικές φιγούρες της Αντιγόνης, του Οιδίποδα, της Ηλέκτρας, του Ορέστη, της Φαίδρας, που συμπύκνωναν το ψυχικό φορτίο της καθεμιάς, την οδύνη. Στο επόμενο βήμα της η γνωστή ζωγράφος πέρασε από την οδύνη στην έκσταση και από τη στατικότητα στην κίνηση. Το κίνητρό της ήταν η ταινία του Γιώργου Λάνθιμου «Poor Things» και η Μπέλα Μπάξτερ με τη «σαρωτική και ατρόμητη ερμηνεία» της Εμα Στόουν (μην ξεχνάμε ότι της χάρισε το Οσκαρ Α’ Γυναικείου Ρόλου) και τις σκηνές απελευθερωτικού χορού της σύγχρονης «τραγικής ηρωίδας». Ετσι γεννήθηκε η ενότητα «ScreenShots» με έργα μικτής τεχνικής σε χαρτί ή μουσαμά, που παρουσιάζεται από σήμερα στην γκαλερί Art Project Space.

Η επιμελήτρια της έκθεσης, ιστορικός Τέχνης, Μπία Παπαδοπούλου, εξηγεί στον δίγλωσσο κατάλογο πως ο τίτλος «ScreenShots» ρίχνει φως στη διαδικασία παραγωγής των έργων, «καθώς η καλλιτέχνις χρησιμοποιεί τον υπολογιστή για να απαθανατίσει κινηματογραφικά στιγμιότυπα από το διαδίκτυο που συγκροτούν την πρώτη ύλη των εικαστικών της συνθέσεων». Η Ματώ Ιωαννίδου παρακολουθεί πώς η Μπέλα Μπάξτερ με πρόσωπο και σώμα γυναίκας, αλλά εγκέφαλο εμβρύου, αναπτύσσεται ραγδαία, ανακαλύπτει τη γυναικεία της ταυτότητα και την αχαλίνωτη σεξουαλικότητα, απελευθερώνεται από κοινωνικές συμβάσεις.

«Η Μπέλα “γεννιέται” και ανακαλύπτει σιγά σιγά τη γυναικεία της ταυτότητα κατά τη διάρκεια της ταινίας», επισημαίνει η γνωστή ζωγράφος στον εκθεσιακό κατάλογο. «Η Μπέλα, χορεύοντας σε κάποιο σημείο του φιλμ, με παρασύρει σε μια αέναη κίνηση του σώματος, κι αυτός ο χορός μοιάζει να είναι μια υπαρξιακή αέναη δόνηση. Αυτό με οδηγεί σε καινούργιες εικαστικές λύσεις, όπου άλλοτε η φιγούρα πολλαπλασιάζεται με το είδωλό της, άλλοτε με κολάζ μιμούμαι τις πτυχώσεις του φορέματος και της πλούσιας χαίτης που αναδεύονται, αλλού η ύλη και η χειρονομία της ζωγραφικής ταυτίζονται σε μια ρευστότητα. Στα τελευταία έργα επέλεξα τη σπάτουλα, την ένταση του χρώματος και της υφής, και μια πιο αφαιρετική γραφή».

Η ενότητα κλείνει με σχέδια με σινική που επικαλύπτονται με ριζόχαρτο με παραστάσεις αρχαίων ανάγλυφων χορού. «Αυτή η έκσταση της Μπέλα είναι ιδιαίτερα εμφανής και στο πρόσωπό της. Με μια σειρά σχεδίων με σινική προσπάθησα να αποτυπώσω το έκπληκτο βλέμμα της για τη ζωή. Η Μπέλα είναι εν τέλει μια κραυγή…», καταλήγει η Μάτω Ιωαννίδου.

Η Μπία Παπαδοπούλου παρατηρεί πως «κεντρικό θέμα των ζωγραφικών έργων είναι ο ξέφρενος χορός που επιτελεί η ανεπιτήδευτη ηρωίδα στη θολωτή άπλετη σάλα χορού πολυτελούς εστιατορίου της Λισαβόνας. Η καλλιτέχνις την απεικονίζει με τρόπο αφαιρετικό, προβάλλοντας τη σωματικότητά της. Αποποιείται φυσιογνωμικά χαρακτηριστικά και λοιπές λεπτομέρειες. (…) Η Ιωαννίδου αποτυπώνει σκόρπιες φευγαλέες στιγμές από την άγρια κινησιολογία, τη σωματική δονικότητα και ρυθμικότητα του παραληρηματικού χορού. Συχνά επαναλαμβάνει την πρωταγωνίστρια στον ίδιο πίνακα, προσδίδοντάς της διαφορετικές χορευτικές στάσεις και ιλιγγιώδεις στροβιλισμούς. Δημιουργεί έτσι παράδοξες οπτικές ακολουθίες που μεταφέρουν με ζωντάνια τη ρευστότητα και ένταση της κίνησης, συνθέτοντας μια νέα ξέφρενη χορογραφία. Ο πολλαπλασιασμός της μορφής αποτελεί ταυτόχρονα υποδόρια νύξη για τις πολλαπλές περσόνες που καλείται να ενσωματώσει η γυναίκα στη σημερινή κοινωνία».

Εν τέλει «η καλλιτέχνις μπαίνει στο πετσί της γυναίκας που ζωγραφίζει. Ταυτίζεται με την αυθεντικότητα και τον αυθορμητισμό της, με την αχόρταγη επιθυμία της να εξερευνά απενεχοποιημένη τον κόσμο, με την αυτονομία της, με την υπέρβαση πάσης φύσεως στερεότυπων και ορίων».

Η Μάτω Ιωαννίδου έχει πλούσιο βιογραφικό, ξεκινώντας από σπουδές γαλλικής φιλολογίας και θεατρολογίας στη Σορβόνη και ζωγραφικής στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών του Παρισιού. Εχει πραγματοποιήσει ατομικές εκθέσεις ζωγραφικής από το 1988 στο «Τρίτο Μάτι» μέχρι σήμερα (Καφέ Αρχαιολογικού Μουσείου, Art Appel Gallery, Ωδείο Αθηνών κ.ά.). Το 1997 ίδρυσε τα Εικαστικά Εργαστήρια «Λέσχη». Συνεργάστηκε επίσης με το Ταμείο Αρχαιολογικών Πόρων για την παραγωγή πιστών αντιγράφων ψηφιδωτών καθώς και για «Το παιχνίδι του ψηφιδωτού» για παιδιά. Εχει κάνει παραστάσεις θεάτρου δρόμου για παιδιά, βασισμένες σε γνωστά ή πρωτότυπα παραμύθια.

Πληροφορίες: Art Project Space (Φαλήρου 66, Aθήνα, πλησίον ΕΜΣΤ, μετρό Συγγρού-Φιξ, τηλ. 2117504180. Εγκαίνια: Τρίτη 13 Ιανουαρίου, ώρα 19.00. Διάρκεια μέχρι 4 Φεβρουαρίου. Ωρες λειτουργίας: Τρίτη: 17.00-21.00, Πέμπτη & Παρασκευή: 12.00-20.00, Σάββατο: 11.00-15.00. Τετάρτη κατόπιν ραντεβού.