2015: Το ημερολόγιο του τρόμου

25 Ιανουαρίου 2015: οι εκλογές δίνουν το προβάδισμα σε μια άλλη κυβέρνηση, που επιδιώκει την αλλαγή στις σχέσεις της με τους δανειστές της χώρας. Η κυβέρνηση Σαμαρά, που πάσχιζε να κλείσει το νέο της Μνημόνιο μέσα από τις προτάσεις του mail Χαρδούβελη, χάνει την εξουσία. Σημειώνεται βέβαια ότι το mail Χαρδούβελη χαρακτηρίστηκε ως mail μέτρων Μίκι Μάους από τον εκπρόσωπο του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, τον Πολ Τόμσεν.

Μπαίνοντας στο Γενικό Λογιστήριο του Κράτους (ΓΛΚ) ως αν. υπουργός Οικονομικών, άκουσα τότε κατά την ώρα της παράδοσης-παραλαβής, ότι ο αποχωρών υπουργός ο κ. Σταϊκούρας άφηνε το κρατικό Ταμείο με 2,8 δισ. ευρώ! Παραλαμβάνοντας τους πίνακες των χρηματορροών, την ίδια ημέρα, διαπίστωνα όμως με έκπληξη ότι το Ταμείο ήταν στα 1,6 δισ. ευρώ, ενώ οι μηνιαίες πληρωμές του Φεβρουαρίου ανέρχονταν σε 5,5 δισ. ευρώ.

Εχοντας υπόψη και τα έσοδα του μήνα, η ύπαρξη ταμειακού κενού ήταν της τάξης περίπου των 500 εκατ. ευρώ λίγες ημέρες πριν από τις πολλές πληρωμές του τέλους του Φεβρουαρίου.

Από τον Φεβρουάριο του 2015 αρχίζουμε στο ΓΛΚ έναν αγώνα για να μείνει το κρατικό ταμείο όρθιο και η χώρα ζωντανή. Τα όσα συνέβαιναν τότε, λόγω έλλειψης χρημάτων στο ΓΛΚ, παρέμεναν επτασφράγιστο μυστικό καθώς προείχε η ηρεμία του κόσμου και της αγοράς.

Το οποιοδήποτε δυσάρεστο μήνυμα για το Ταμείο μας και η οποιαδήποτε προσδοκία για τη δυνητική πτώχευση της χώρας θα οδηγούσε την οικονομία στα Τάρταρα.

Αν και υπήρχαν αρκετά χρήματα σε Δημόσια Ταμεία και Οργανισμούς, ικανά να εξυπηρετήσουν τον βραχυχρόνιο δανεισμό του κράτους, πολλές Διοικήσεις, που είχαν οριστεί από την προηγούμενη κυβέρνηση, δεν έδειχναν την απαραίτητη προθυμία για να συμβάλουν στην προσπάθεια εύρεσης πόρων στο ΓΛΚ.

Δεν έλειπαν βέβαια και τα εσωτερικά μέτωπα. Ενδεικτικά σημειώνεται ότι η τότε πρόεδρος της Βουλής αρνιόταν σθεναρά να μας δανείσει τα διαθέσιμα που διέθετε η Βουλή σε προθεσμιακό λογαριασμό, προβάλλοντας ένα σύνολο επιχειρημάτων.

Ολη η διαπραγμάτευση με τους «Θεσμούς» κρεμόταν από το ΓΛΚ και την ικανότητά μας να πληρώνουμε τις πιεστικές δημόσιες δαπάνες κατά την περίοδο πριν από την υπογραφή της νέας Συμφωνίας.

Οι «Θεσμοί» δεν βιάζονταν γιατί, εκτός των άλλων, θεωρούσαν ότι το κρατικό ταμείο δεν θα άντεχε, ποντάροντας έτσι στη χρεοκοπία της χώρας. Δυστυχώς και ο Γιάνης ο Βαρουφάκης δεν βιαζόταν ακολουθώντας τη δική του στρατηγική, η οποία δεν λάμβανε όμως, όπως όφειλε, τους τρομακτικούς περιορισμούς του Ταμείου.

Πετύχαμε ως ΓΛΚ, χωρίς τυμπανοκρουσίες, τους στόχους μας κάτω από τις ισχυρότατες πιέσεις της έλλειψης πόρων. Αν σημειωνόταν αδυναμία πληρωμής των υποχρεώσεων της χώρας το 2015, σήμερα η Ελλάδα θα ήταν διαφορετική!

Η όλη αυτή προσπάθεια, το άγχος των πιεστικών πληρωμών, η ανάπτυξη ενός μοναδικού διαχειριστικού οίστρου, τα ατυχήματα που αποφεύγονταν την τελευταία στιγμή και γενικά η «τέχνη του πολέμου» στο ΓΛΚ όπως αναπτύχθηκε το 2015 και παρέμεινε άγνωστη στο κοινό, δίνονται στο βιβλίο μου με τίτλο «2015: το ημερολόγιο του τρόμου – Η διαπραγμάτευση, ο εκβιασμός και το “παίγνιο” με το κρατικό ταμείο στη δίνη των αριθμών» (εκδόσεις Καστανιώτη).

*Kαθηγητής Τμήματος Οικονομικών Επιστημών ΑΠΘ