Το βιβλίο ως διαδικασία γραφής και έκδοσης ξαναμπήκε στη ζωή μας με την πολιτική βιογραφία της τελευταίας δεκαετίας. Ενδιαφέρον είναι να εισέρχεται ένα βιβλίο στην αγορά ως πέτρα που προκαλεί ταραχή. Μακάρι να συνέβαινε συχνά κάτι τέτοιο και με τα βιβλία πεζογραφίας, ποίησης, δοκιμίου ή και επιστήμης.
Πολύς λόγος έγινε για την «Ιθάκη», τον τίτλο του βιβλίου. Απολύτως φυσικό λόγω της πολιτικής ιδιότητας του συγγραφέα. Τι νιώθει, όμως, ο αναγνώστης/τρια ενός βιβλίου; Είναι η ανάγνωσή του μια περιπέτεια στον κόσμο των λέξεων του συγγραφέα; Μπορεί να γίνει το διάβασμα συνώνυμο με την αναζήτηση μιας προσωπικής Ιθάκης: Που μπορεί να χτιστεί με προσωπικά υλικά με αφορμή την ανάγνωση;
Παρακολουθώντας τη Διαλεσχιακή Συνάντηση των Λεσχών Ανάγνωσης από πάρα πολλές πόλεις της χώρας, επανέρχονταν συχνά αυτά τα ερωτήματα. Διακόσιοι εκπρόσωποι λεσχών μαζεύτηκαν στην πόλη των Ιωαννίνων. Δίπλα στον χώρο όπου γινόταν η ζωοπανήγυρη και οι τσαμπάσηδες αξιολογούσαν τα άλογα. Δίπλα μου κάθισε ο Δημήτρης Χατζής και άρχισε να μου μολογάει ιστορίες. Για τα ταμπάκικα και το τέλος της μικρής του πόλης. Που πλέον έχει γίνει τρανή. Μου ανιστορούσε μασάλια από τους ανθρώπους της γειτονιάς του Σιαράβα. Για τα σφαγεία που έγιναν πολιτιστικό κέντρο. Για την τιμή που του έκαναν δίνοντας το όνομά του σ’ αυτή την κυψέλη πολιτισμού.
Εκεί, στο παλιό σφαγείο, ο ενθουσιασμός περίσσεψε. Πολυάνθρωπη σύναξη. Ξεχείλισε η αίθουσα. Να παρουσιάζεται το έργο των επιλεγμένων συγγραφέων από εκπροσώπους των λέξεων. Και με την αγωνία για την τύχη της ανάγνωσης. Για να σταθεί όρθιο το βιβλίο. Για μια πολιτισμική πράξη. Που γίνεται κατάφαση στη ζωή, πεποίθηση και αισιοδοξία.
Η συντριπτική πλειονότητα του ακροατηρίου ήταν γυναίκες, κάθε ηλικίας. Με ένα κοινό γνώρισμα: τη φλόγα για την ανάγνωση. Ξεκίνησε ως σπίθα το κίνημα αυτό κι έγινε φωτιά που αγκάλιασε όλη τη χώρα. Είναι οι γυναίκες που δίνουν τη μάχη της πνευματικότητας, της εσωτερικής ισορροπίας, σε εποχές δύσκολες. Οι γυναίκες ήταν πάντα στην πρώτη γραμμή. Κουβαλούν τον κόσμο στις πλάτες τους.
Σε καιρούς αφιλίας, ακηδίας και κυνισμού, οι Λέσχες Ανάγνωσης πολλαπλασιάζονται. Οταν σωριάζονται τα κοινωνικά αντερείσματα, πιστεύοντας πως χάθηκε η ανθρωπιά και η έγνοια για συνύπαρξη, οι γυναίκες στις λέσχες, συνεπικουρούμενες από λίγους αρσενικούς, επιλέγουν το βιβλίο. Ως έναν φακό στην κοινωνική ομίχλη. Στο αίσθημα της μοναχικότητας. Δημιουργούν πυρήνες μικρούς με κέντρο το βιβλίο. Κόντρα στον πληθωρισμό της φλυαρίας του τηλεοπτικού λόγου και στον συμβατικό λόγο της «αστικής» ευγένειας.
Λέσχες Ανάγνωσης. Ακούγοντας όσα λέγονταν, κυρίως διαβάζοντας τα πρόσωπα και την κινητικότητα των γυναικών που μιλούσαν ή ρωτούσαν, είχα την αίσθηση πως δημιουργείται ένα καινούργιο κίνημα. Με άξονα το βιβλίο. Για αντίδραση στην ομίχλη που γίνεται κοινωνικό μπούζι.
