Ποιος είσαι, άγνωστε στρατιώτη;

Στην καρδιά της Αθήνας, εκεί όπου χτυπά ο σφυγμός της εξουσίας και της Ιστορίας, μπροστά στη Βουλή των Ελλήνων, στέκει το Μνημείο του Αγνωστου Στρατιώτη. Σιωπηλό, απέριττο, γυμνό από στολίδια και πομπές, κρατά μέσα του κάτι βαθύτερο από το μάρμαρο και τον ορείχαλκο: τη μνήμη των ανώνυμων, των ταπεινών, των «χωρίς όνομα» αγωνιστών που πότισαν με το αίμα τους το χώμα αυτής της χώρας.

Ποιος είσαι, άγνωστε στρατιώτη; Ισως ένας αγρότης από τη Θεσσαλία που έπεσε στα χαρακώματα του ’12. Ισως ένας εργάτης από τον Πειραιά που χάθηκε στα βουνά της Αλβανίας. Ισως ένας πρόσφυγας από τη Μικρά Ασία που πολέμησε για μια πατρίδα που δεν τον δέχτηκε ποτέ. Ισως ένας μαχητής του ΕΛΑΣ που θυσιάστηκε στο βουνό χωρίς να προλάβει να δει την ελευθερία για την οποία πολέμησε. Είσαι όλοι αυτοί μαζί – το πρόσωπο που δεν γράφτηκε στα βιβλία, το όνομα που δεν χαράχτηκε σε μνημεία, η ψυχή που δεν έπαψε να διεκδικεί δικαιοσύνη.

Μα το μνημείο σου, άγνωστε στρατιώτη, δεν είναι πια μόνο σύμβολο μνήμης. Είναι και πεδίο αντιπαράθεσης. Εκεί όπου κάποτε υποκλίνονταν οι λαοί για να τιμήσουν τους νεκρούς, σήμερα απαγορεύεται να σταθούν οι ζωντανοί για να φωνάξουν. Εκεί όπου οι κυβερνήσεις καταθέτουν στεφάνια, δεν αντέχουν να ακούσουν τα αιτήματα των εργατών, των μαθητών, των γονιών που ζητούν δικαιοσύνη για τα Τέμπη. Ο φόβος της εξουσίας φυλάει πια το μνημείο σου με κάγκελα και ΜΑΤ. Μα το μνημείο σου δεν φτιάχτηκε για να φυλάει την εξουσία. Φτιάχτηκε για να θυμίζει πως το αίμα του λαού είναι ο θεμέλιος λίθος κάθε ελευθερίας.

Η σιωπή σου, άγνωστε στρατιώτη, είναι πιο εκκωφαντική από τα μεγάφωνα των παρελάσεων. Κάθε φορά που κάποιος πατέρας θρηνεί τον γιο του που χάθηκε στο μεροκάματο, κάθε φορά που μια μάνα φωνάζει «δικαιοσύνη» κι όχι «εκδίκηση», εσύ, ο άγνωστος, στέκεις πλάι της. Δεν έχεις πια όνομα, μα έχεις φωνή: είναι η φωνή των αγώνων, των διαδηλώσεων, των ανθρώπων που αρνούνται να ξεχάσουν.

Δεν είσαι το μνημείο της εξουσίας, είσαι το μνημείο της Αντίστασης. Δεν είσαι το μάρμαρο, είσαι ο ιδρώτας και το αίμα των ανθρώπων που δεν λύγισαν. Είσαι το παιδί που σκοτώθηκε στην Καισαριανή, ο φοιτητής του Πολυτεχνείου, ο εργάτης της Κοκκινιάς, ο μετανάστης της Μανωλάδας, ο νέος των Τεμπών. Είσαι ο κάθε «ανώνυμος» που δεν χωρά στα πρωτόκολλα των επίσημων τελετών.

Ποιος είσαι, άγνωστε στρατιώτη;

Είσαι ο λαός.

Κι όσο υπάρχει λαός που θυμάται, που διαδηλώνει, που ονειρεύεται μια άλλη κοινωνία χωρίς εκμετάλλευση και πόλεμο, δεν θα είσαι ποτέ πραγματικά «άγνωστος». Γιατί μέσα από τη συλλογική μνήμη και τη δράση, το όνομά σου γίνεται ξανά γνωστό – χαραγμένο όχι στο μάρμαρο, αλλά στις καρδιές αυτών που συνεχίζουν να παλεύουν για ελευθερία, ειρήνη και δικαιοσύνη.

Εκεί ανήκεις και εκεί θα ανήκεις για πάντα. Από τον λαό για τον λαό, κομμάτι της σάρκας του και της φωνής του.

*Πρόεδρος Α´ ΕΛΜΕ Κυκλάδων