Σε μια χρονική περίοδο που οι ακροδεξιές φωνές ηχούν δυνατά στη «γηραία ήπειρο», 27 από τα 46 μέλη του Συμβουλίου της Ευρώπης (συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένου Βασιλείου, Ουγγαρίας και Ιταλίας), υπέγραψαν (ανεπίσημη) δήλωση που ζητά ένα νέο πλαίσιο για την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, το οποίο θα περιορίσει τον ορισμό της «απάνθρωπης και εξευτελιστικής μεταχείρισης».
Στόχος να «περιοριστούν» νόμοι περί των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ώστε να επιτραπούν συμφωνίες μετανάστευσης τύπου Ρουάντα με τρίτες χώρες και να απελαθούν περισσότεροι μετανάστες.
Η δήλωση έρχεται έπειτα από σχετική συνεδρίαση του Συμβουλίου στο Στρασβούργο, στο πλαίσιο μιας προσπάθειας για αλλαγή του τρόπου εφαρμογής των νόμων σε υποθέσεις μετανάστευσης.
Η Γαλλία, η Ισπανία και η Γερμανία είναι μεταξύ των χωρών που αρνήθηκαν να υπογράψουν τη δήλωση. Έβαλαν την υπογραφή τους σε μια ξεχωριστή, επίσημη δήλωση που υποστηρίζεται και από τις 46 κυβερνήσεις.
Οι δύο ξεχωριστές δηλώσεις αποτελούν ενδείξεις βαθιών διαιρέσεων σε ολόκληρη την Ευρώπη σχετικά με τον τρόπο αντιμετώπισης της παράτυπης μετανάστευσης και το εάν θα συνεχιστεί η εγγύηση των δικαιωμάτων των προσφύγων και των οικονομικών μεταναστών.
Τι ζητούν οι 27
Η επιστολή που υπέγραψαν 27 χώρες ανέφερε ότι το άρθρο 3 της σύμβασης, το οποίο απαγορεύει την «απάνθρωπη ή εξευτελιστική μεταχείριση», θα πρέπει να «περιορίζεται στα πιο σοβαρά ζητήματα με τρόπο που να μην εμποδίζει τα κράτη μέρη να λαμβάνουν αναλογικές αποφάσεις για την απέλαση αλλοδαπών εγκληματιών… συμπεριλαμβανομένων των περιπτώσεων που εγείρουν ζητήματα σχετικά με την υγειονομική περίθαλψη και τις συνθήκες κράτησης». Υποστηρίζει επίσης ότι το άρθρο 8 της σύμβασης θα πρέπει να «προσαρμοστεί» σε σχέση με τους εγκληματίες, ώστε να δοθεί μεγαλύτερη βαρύτητα στη φύση και τη σοβαρότητα του διαπραχθέντος αδικήματος και λιγότερο στους δεσμούς ενός εγκληματία με τη χώρα υποδοχής.
Σε μια υπόδειξη για τις ευρωπαϊκές συμφωνίες με τρίτες χώρες που είναι πρόθυμες να στεγάσουν αιτούντες άσυλο των οποίων η αίτηση απορρίφθηκε, η δήλωση αναφέρει: «Ένα κράτος μέρος δεν θα πρέπει να εμποδίζεται να συνάψει συνεργασία με τρίτες χώρες σχετικά με τις διαδικασίες ασύλου και επιστροφής, όταν διαφυλάσσονται τα ανθρώπινα δικαιώματα των παράτυπων μεταναστών».
Οι υπόλοιποι από τους 27 υπογράφοντες είναι: Δανία, Αλβανία, Αυστρία, Βέλγιο, Βουλγαρία, Κροατία, Τσεχική Δημοκρατία, Εσθονία, Φινλανδία, Ισλανδία, Ιρλανδία, Λετονία, Λιθουανία, Μάλτα, Μαυροβούνιο, Ολλανδία, Νορβηγία, Πολωνία, Ρουμανία, Άγιος Μαρίνος, Σερβία, Σλοβακία, Σουηδία και Ουκρανία.
Η επίσημη δήλωση
Η ξεχωριστή, επίσημη δήλωση που υπέγραψαν όλα τα κράτη μέλη δεν περιγράφει κανένα πρόβλημα με συγκεκριμένα άρθρα της σύμβασης.
Ο επικεφαλής του φορέα που επιβλέπει την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα (ΕΣΔΑ) δήλωσε ότι οι υπουργοί έκαναν ένα «σημαντικό πρώτο βήμα προς τα εμπρός από κοινού» για να συμφωνήσουν σε μια πολιτική δήλωση για τη μετανάστευση και την ΕΣΔΑ και να υποστηρίξουν μια νέα σύσταση για την αποτροπή της λαθραίας διακίνησης μεταναστών «με πλήρη σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων».
Ο γενικός γραμματέας του Συμβουλίου της Ευρώπης, Alain Berset, δήλωσε στους δημοσιογράφους: «Και τα 46 κράτη μέλη επιβεβαίωσαν τη βαθιά και ακλόνητη δέσμευσή τους τόσο στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα όσο και στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.
«Δεν πρόκειται για ρητορική. Πρόκειται για μια πολιτική απόφαση ύψιστης τάξεως. Αλλά οι υπουργοί εξέφρασαν επίσης τις ανησυχίες τους σχετικά με τις πρωτοφανείς προκλήσεις που θέτει η μετανάστευση και τα σοβαρά ερωτήματα που αντιμετωπίζουν οι κυβερνήσεις στη διατήρηση κοινωνιών που προσφέρουν στους πολίτες».
