Θρυλείται ότι σε κάποια στιχομυθία του Χένρι Φορντ Β´, εγγονού του ιδρυτή της ομώνυμης αμερικανικής αυτοκινητοβιομηχανίας, με τον επικεφαλής των συνδικάτου των εργαζομένων στην αυτοκινητοβιομηχανία Γουόλτερ Ρόιτερ, όταν ο πρώτος του έδειξε την αυτοματοποιημένη γραμμή παραγωγής με τα ρομπότ και του είπε «Να δούμε ποιος από αυτούς (σ.σ. τα ρομπότ) θα πληρώνει συνδρομές στο συνδικάτο σου τώρα», ο δεύτερος του απάντησε «να δούμε ποιος από αυτούς θα αγοράζει τα αυτοκίνητά σου».
Η στιχομυθία τοποθετείται γύρω στο 1949-1950, όταν η Ford παρουσίασε νέες μηχανικές και ρομποτικές τεχνολογίες στο εργοστάσιό της Ρίβερ Ρουζ.
Από τότε έχουν περάσει τρία τέταρτα του αιώνα και η φαντασίωση όλων των επιχειρηματιών του κόσμου να απαλλαγούν από την ανάγκη να μισθώνουν την εργατική δύναμη των εργατών τους για να οργανώσουν και πραγματοποιήσουν την παραγωγή δεν έχει εκπληρωθεί.
Στις δεκαετίες του ’80-’90, δεξιοί μελλοντολόγοι όπως ο Αλβιν Τόφλερ προφήτευσαν ότι το νέο κύμα των νέων τεχνολογιών (ήταν η αυγή της «επανάστασης» των υπολογιστών) θα έκανε το όνειρο πραγματικότητα εκτοπίζοντας τη ζωντανή-ανθρώπινη εργασία. Εχουν περάσει από τότε 35 χρόνια και η προφητεία δεν έχει εκπληρωθεί. Αντίθετα, στα χρόνια ύστερα από την επαναδιατύπωσή της και μέχρι σήμερα, ο νεοφιλελεύθερος καπιταλισμός γαντζώθηκε σαν βδέλλα πάνω στη ζωντανή εργασία καταστρέφοντας συστηματικά τα εισοδήματά της (μισθός και κοινωνικός μισθός) και την περιουσία της, αποδεικνύοντας ότι χωρίς την εκμετάλλευση της εργατικής τάξης (της ζωντανής εργατικής δύναμης) δεν μπορεί να κερδοφορεί. Τώρα η ίδια προφητεία επανέρχεται, καθώς η τεχνητή νοημοσύνη υπόσχεται μαζική υποκατάσταση ζωντανής εργασίας από τα chatbots και τα robots.
Η πληρωμένη απάντηση του Γουόλτερ Ρόιτερ στον εγγονό του Χένρι Φορντ παραμένει επίκαιρη: το γεγονός ότι τα chatbots και τα robots αδυνατούν να… καταναλώσουν είναι το ένα αξεπέραστο εμπόδιο που δεν επιτρέπει τη γενίκευση της αυτοματοποίησης ούτε καν την επέκτασή της σε πολύ μεγάλη κλίμακα.
Στην άλλη πλευρά του ίδιου νομίσματος, χωρίς το στοιχείο της ζωντανής εργατικής δύναμης που μπορεί να παράγει αξία μεγαλύτερη από την αξία αναπαραγωγής της, το κέρδος, η ζωογόνος δύναμη του καπιταλισμού, από πού θα προέρχεται;
Τέλος, τα κράτη ποιους θα φορολογούν, τα… chatbots και τα robots;
