Η φον ντερ Λάιεν αλλάζει τον προϋπολογισμό για να πείσει το Ευρωκοινοβούλιο

Η πρόεδρος της Κομισιόν αγωνίζεται να αποτρέψει μια εξέγερση από τους πολιτικούς ηγέτες του Κοινοβουλίου, προτείνοντας αλλαγές στο σχέδιό της για τον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ (ΠΔΠ).

Η επικεφαλής της Επιτροπής θα παρουσιάσει την πρότασή της κατά τη διάρκεια μιας διαδικτυακής συνάντησης σήμερα το μεσημέρι με την Πρόεδρο του Κοινοβουλίου Roberta Metsola Ρομπέρτα Μετσόλα και την πρωθυπουργό της Δανίας Μέτε Φρέντρικσεν (που εκπροσωπεί την Δανική Προεδρία του Συμβουλίου).

Σύμφωνα με πληροφορίες, η Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν προσφέρει πολλά… κλαδιά ελαίας στους ευρωβουλευτές, συμπεριλαμβανομένου ενός ενισχυμένου ρόλου για το Κοινοβούλιο στις συνομιλίες για τον προϋπολογισμό, της επιστροφής ορισμένων εξουσιών στους περιφερειακούς ηγέτες και της προώθησης ενός «αγροτικού στόχου» που θα διασφαλίζει ότι οι κυβερνήσεις θα δαπανήσουν ένα μέρος των κονδυλίων της ΕΕ για τη γεωργία.

Τι έχει προηγηθεί

Το Κοινοβούλιο είχε απειλήσει να απορρίψει το σχέδιο συγχώνευσης της γεωργίας και των περιφερειακών ταμείων, εκτός εάν ξαναγραφτεί.

Το πακέτο των 865 δισεκατομμυρίων ευρώ – που θεωρείται ότι μεταφέρει εξουσίες στις Βρυξέλλες και τις εθνικές πρωτεύουσες – έχει εξοργίσει τους αγρότες, τις περιφέρειες και τους νομοθέτες, οι οποίοι λένε ότι έχουν παραγκωνιστεί.

Για να κατευνάσει τους επικριτές, η Επιτροπή παρουσίασε έναν νέο «αγροτικό στόχο», που απαιτεί από τις κυβερνήσεις να διαθέσουν το 10% του ευέλικτου τμήματος των σχεδίων τους στη γεωργία και να δώσουν στους περιφερειακούς ηγέτες μεγαλύτερο λόγο στον τρόπο με τον οποίο δαπανώνται τα χρήματα. Πρότεινε επίσης να δοθεί στο Κοινοβούλιο ισχυρότερος ρόλος στη διαμόρφωση των δημόσιων δαπανών της ΕΕ – ένα βασικό αίτημα του ΕΚ.

Οι τροποποιήσεις στοχεύουν να δείξουν ότι η Επιτροπή ακούει το Κοινοβούλιο, όπου οι βασικοί ηγέτες ομάδων – συμπεριλαμβανομένου του Γερμανού επικεφαλής του ΕΛΚ, Μάνφρεντ Βέμπερ – απείλησαν να μπλοκάρουν ολόκληρο το σχέδιο Πολυετούς Δημοσιονομικού Προϋπολογισμού (ΠΔΠ) εάν η Επιτροπή δεν το άλλαζε.

Υποχώρηση

Πρόκειται για μια υποχώρηση από την Κομισιόν, η οποία απεγνωσμένα προσπαθεί να αποκλιμακώσει την ένταση σε μια εποχή που πολλοί νομοθέτες θεωρούν την φον Ντερ Λάιεν πολιτικά ευάλωτη μετά από μια σειρά ψήφων μομφής (τις οποίες ωστόσο κέρδισε). Οι ευρωβουλευτές βλέπουν τη διαμάχη για τον προϋπολογισμό «ως έναν τρόπο να κερδίσουν μια θεσμική μάχη» εναντίον της von der Leyen, δήλωσε ένας διπλωμάτης της ΕΕ που τηρώντας την ανωνυμία του μίλησε ειλικρινά.

Με τον πόλεμο να μαίνεται στο κατώφλι της Ευρώπης, τον Ντόναλντ Τραμπ να ανατρέπει την παγκόσμια τάξη και την οικονομική δυσπραγία να επιδεινώνεται, οι πρωτεύουσες της ΕΕ έχουν λίγη υπομονή για τους επαναστατημένους ευρωβουλευτές. «Η διάθεση στο Συμβούλιο είναι ότι δεν είναι η κατάλληλη στιγμή για να παίζουμε θεσμικά παιχνίδια – ακόμη και αν τα σημεία που έθεσαν οι ηγέτες των ομάδων είναι επίσης πράγματα που έχουμε ακούσει από τα κράτη μέλη», δήλωσε ο ίδιος διπλωμάτης.

Το αν αυτές οι νομικές αλλαγές θα υιοθετήσουν τις πρωτεύουσες της ΕΕ είναι ένα άλλο ερώτημα. Σε συνάντηση την Παρασκευή, οι πρέσβεις επιβεβαίωσαν τον έλεγχό τους επί του φακέλου, προειδοποιώντας ότι μόνο το «κουτί διαπραγμάτευσης» του Συμβουλίου για τους ηγέτες μπορεί να κάνει ουσιαστικές αλλαγές και δεν πρέπει να επηρεάζεται από άλλα θεσμικά όργανα. «Υπάρχει κίνδυνος για την τέλεια καταιγίδα», είπε ένας.

Παράπονα στην Μετσόλα

Ορισμένοι ηγέτες της ΕΕ εξέφρασαν απογοήτευση απευθείας στην Πρόεδρο του Ευρωκοινοβουλίου Ρομπέρτα Μέτσολα κατά τη διάρκεια της πιο πρόσφατης συνεδρίασης του Συμβουλίου στις Βρυξέλλες, υποστηρίζοντας ότι το Κοινοβούλιο καθυστερεί βασικά νομοθετικά κείμενα όταν η Ευρώπη πρέπει να ενεργήσει με ταχύτητα και αποφασιστικότητα, πρόσθεσε ο διπλωμάτης.

«Δεν πρόκειται για διαμάχη μεταξύ θεσμών. Πρόκειται για το να μπορούμε πραγματικά να προχωρήσουμε», δήλωσε ένας αξιωματούχος του Κοινοβουλίου.

Να περιμένετε ότι οι συντηρητικοί πολιτικοί βαρέων βαρών θα διεκδικήσουν μια «νίκη». (Συμπτωματικά, ο Βέμπερ πρόκειται να εκφωνήσει ομιλία για το μέλλον της Ευρώπης στο Βερολίνο απόψε.) Πήραν αυτό που ήθελαν και ίσως θέλουν να γυρίσουν γρήγορα σελίδα. Ο προαναφερθείς αξιωματούχος του Κοινοβουλίου δήλωσε ότι είναι πλέον απίθανο να υπάρξει νέο ψήφισμα που να επικρίνει την πρόταση για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο.

Αλλά η κεντροαριστερά, οι Πράσινοι και ίσως ακόμη και ορισμένοι βουλευτές του ΕΛΚ μπορεί να θέλουν να συνεχίσουν να πιέζουν, όπως έκαναν όταν καταψήφισαν το λεγόμενο νομοσχέδιο απλοποίησης της Επιτροπής στις 22 Οκτωβρίου.

Αυτό που φοβάται το Συμβούλιο είναι ότι όλο αυτό ξεφεύγει από τον έλεγχο. Οι συνομιλίες για το ΠΔΠ ήδη διαμορφώνονται ως οι «πιο δύσκολες στην ιστορία της ΕΕ», δήλωσε ο διπλωμάτης της ΕΕ. Εάν το Κοινοβούλιο βάλει περισσότερα εμπόδια στα έργα, «αυτό πιθανότατα θα καταστήσει αδύνατη τη συνέχιση των διαπραγματεύσεων».

Οι συνομιλίες για το ΠΔΠ θα συνεχιστούν μέχρι το 2026 και το 2027, όταν οι γαλλικές προεδρικές εκλογές θα κάνουν τα πράγματα ακόμη πιο δύσκολα. Οι Βρυξέλλες θα επιδιώξουν να «κλείσουν» τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό πριν από μια πιθανή άνοδο της εξουσίας του κόμματος της Λεπέν στη Γαλλία.

Η σημερινή συνεδρίαση μπορεί να οδηγήσει σε μια παύση των εχθροπραξιών μεταξύ του Κοινοβουλίου και της Επιτροπής — αλλά οι νομοθέτες έχουν μια ανυπότακτη διάθεση και θα συνεχίσουν να επιδεικνύουν την δύναμή τους, όσο κι αν αυτό ενοχλεί τις πρωτεύουσες.