Δεν πρέπει να υπάρχει καμία αυταπάτη: το Ασφαλιστικό έρχεται με φόρα, για να εγκατασταθεί στον δημόσιο διάλογο με επίδικο νέες «μεταρρυθμίσεις» του συνταξιοδοτικού συστήματος. Τα «σήματα» είναι σαφή: ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι απαιτείται «συναίνεση γενεών» για το συνταξιοδοτικό, ενώ προ μηνών είχε δηλώσει ότι η Γερμανία δεν μπορεί να συντηρήσει πλέον το σημερινό επίπεδο των παροχών του κοινωνικού κράτους.
Ο ΟΟΣΑ με έκθεσή του που είδε το φως της δημοσιότητας την Παρασκευή που μας πέρασε, αφού διεκτραγώδησε την οξύτητα της δημογραφικής κρίσης διεθνώς, αφιέρωσε σειρά επιθέτων για να χαρακτηρίσει τις διαστάσεις της και τις συνέπειές της για την Ελλάδα: δημογραφική βόμβα, «νάρκη» στο ασφαλιστικό σύστημα, δημογραφική καταιγίδα, η μεγαλύτερη πρόκληση για το ελληνικό συνταξιοδοτικό σύστημα και τα δημόσια οικονομικά. Οφείλουμε λοιπόν να τρομάξουμε – έστω τώρα, αφού δεν τρομάξαμε το 2023, όταν διαβάσαμε το βιβλίο του Νουριέλ Ρουμπινί που περιέλαβε το δημογραφικό στις «10 μεγάλες υπεραπειλές» που μας απειλούν.
Ας ξεκινήσουμε από αυτό: πράγματι οι προβλέψεις είναι ζοφερές διεθνώς, αλλά με την Ελλάδα να κατέχει τα πρωτεία. Σύμφωνα με τις τελευταίες προβολές του ΟΗΕ (World Population Prospects 2024), ο πληθυσμός της Ελλάδας από τα σημερινά επίπεδα (λίγο κάτω από 10 εκατομμύρια), το 2050 θα μειωθεί κάτω από τα 9 εκατ. (περίπου 8,8-8,9 εκατ.), το 2070 θα κυμαίνεται περί τα 7,6-7,8 εκατ. και το 2100 θα έχει πέσει στα 6,3 εκατ.Είναι προφανές ότι αυτή η δυναμική της δημογραφικής κρίσης θα έχει πολυποίκιλες και σημαντικές συνέπειες, οικονομικές και κοινωνικές. Πρέπει όμως να ληφθεί η θεμελιώδης απόφαση: Θέλουμε να λύσουμε το πρόβλημα ή να «μπαλώσουμε» τις συνέπειές του και μάλιστα με τρόπους που θα το επιδεινώσει; Μήπως αντί για το ερώτημα που αναδεικνύουν σαν πρώτο οι εκθέσεις των διεθνών οργανισμών, δηλαδή πώς οι εργαζόμενοι θα «χρηματοδοτούν» έναν διαρκώς αυξανόμενο πληθυσμό συνταξιούχων, πρέπει να θέσουμε το ερώτημα ώς πότε οι συνταξιούχοι θα συμπληρώνουν το αναιμικό εισόδημα των νοικοκυριών και θα στηρίζουν οικονομικά τα εγγόνια τους που δεν μπορούν να νοικιάσουν σπίτι και δεν έχουν εισόδημα για να κάνουν οικογένεια;
