«Οι περιπέτειες μιας Δημόσιας Αρχής στην Ελλάδα» θα ήταν σίγουρα ο τίτλος που θα εξέφραζε την ιστορία και τη δύσκολη έως απίστευτη διαδρομή της Δημόσιας Αρχής Λιμένων (ΔΑΛ), από την ίδρυσή της το 2016 μέχρι και σήμερα. Εννέα ολόκληρα χρόνια μετά την ίδρυσή της, επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ και υπουργίας Θοδωρή Δρίτσα, η οποία στηρίχθηκε σε κυβερνητική απόφαση και όχι μνημονιακή, όπως έγινε με την ίδρυση της Ρυθμιστικής Αρχής Λιμένων (ΡΑΛ), και ακόμα «ταλαιπωρείται».
Η πολύπαθη ιστορία της Αρχής με λίγα λόγια έχει ως εξής: Η ΔΑΛ ιδρύθηκε το 2016 και ήταν μία από τις προϋποθέσεις της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, έπειτα από διαπραγμάτευση με τους θεσμούς, προκειμένου να περάσει ο ΟΛΠ στην Cosco. Συγκροτήθηκε σε σώμα τον Ιούνιο του 2017 και ως δημόσιος φορέας με διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια ξεκίνησε τη λειτουργία της. Ασκούσε δημόσιες εξουσίες που είχαν μέχρι τότε οι Οργανισμοί Λιμένος ΟΛΠ και ΟΛΘ, αποτελούσε δηλαδή το «μάτι» του κράτους, καθώς παρακολουθούσε την εφαρμογή της σύμβασης παραχώρησης μεταξύ του Δημοσίου και των Οργανισμών Λιμένων.
Ωστόσο το 2020 με το άρθρο 86 του ν.4676 επί κυβέρνησης Ν.Δ. και υπουργίας Γιάννη Πλακιωτάκη, προβλέφθηκαν η κατάργησή της και η προσωρινή λειτουργία της έως την έκδοση Π.Δ. Μια απόφαση που προκάλεσε πλήθος αντιδράσεων τόσο στην αντιπολίτευση όσο και στους εργαζόμενους του υπουργείου Ναυτιλίας.
Τον Νοέμβριο του 2024, και χωρίς μέχρι τότε να έχει γίνει γνωστό εάν η ΔΑΛ λειτουργούσε ή υπολειτουργούσε ή τέλος πάντων ποιες ακριβώς ήταν οι αρμοδιότητές της, ο τότε υπουργός Ναυτιλίας Χρήστος Στυλιανίδης ενημέρωσε το υπουργικό συμβούλιο για την προώθηση ενός νομοσχεδίου στο οποίο ανάμεσα στ’ άλλα συμπεριλαμβανόταν η μετονομασία της ΔΑΛ σε ΕΑΛ (Εποπτική Αρχή Λιμένων) με παράλληλη ενίσχυση των αρμοδιοτήτων της, ιδίως γι’ αυτές που σχετίζονται με την άσκηση κρατικής εποπτείας επί των ιδιωτικοποιημένων και των προς ιδιωτικοποίηση (μελλοντικά) λιμένων. Αλλαγές που επίσης δεν μάθαμε εάν υλοποιήθηκαν, καθώς λίγους μήνες μετά, άλλαξε η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Ναυτιλίας και ο Χρήστος Στυλιανίδης αποχώρησε.
Οπότε ερχόμαστε στη σημερινή στάση της διαδρομής της ΔΑΛ. Στις 7/11/2025 νομοσχέδιο του υπουργείου Ναυτιλίας με τίτλο «Εποπτική Μονάδα Ασφάλειας Λιμένων και Πλοίων και άλλες διατάξεις» ανεβαίνει για δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση μέχρι τις 24 Νοεμβρίου και σύμφωνα με αυτό, η ΔΑΛ που έγινε ΕΑΛ μετονομάζεται σε ΕΜΑΛΠ (Εποπτική Μονάδα Ασφάλειας Λιμένων και Πλοίων).
Κάποιες από τις αρμοδιότητες της ΕΜΑΛΠ, όπως αναφέρεται στο νομοσχέδιο, θα είναι:
● Η παρακολούθηση των ζητημάτων που συνδέονται με την προστασία του περιβάλλοντος και η πρόληψη της περιβαλλοντικής ρύπανσης στη θαλάσσια, χερσαία και εναέρια λιμενική ζώνη.
● Η εξασφάλιση της παροχής αξιόπιστων και ποιοτικών υπηρεσιών από τους φορείς διαχείρισης λιμένων, στους παραχωρημένους και τους υποπαραχωρημένους λιμένες, σε πλοία, επιβάτες και φορτία, σε υδατοδρόμια/υδάτινα πεδία, σύμφωνα με την αρχή της απαγόρευσης διάκρισης, την κείμενη νομοθεσία και τις ισχύουσες συμβάσεις παραχώρησης ή υποπαραχώρησης.
● Ο έλεγχος των καταγγελιών χρηστών υπηρεσιών λιμένων ως προς τις παρεχόμενες υπηρεσίες με ιδιαίτερη έμφαση σε θέματα ασφάλειας.
● Η συνεργασία με όλους τους αρμόδιους φορείς για την εποπτεία, παρακολούθηση, κατοχύρωση και τον έλεγχο των εργασιακών δικαιωμάτων και των συνδικαλιστικών ελευθεριών στη λιμενική ζώνη, κατά την παρακολούθηση της εφαρμογής των ισχυουσών ΣΣΕ και της κατά περίπτωση εφαρμοστέας νομοθεσίας.
● Η παρακολούθηση, η εποπτεία, η λήψη μέτρων και η επιβολή κυρώσεων, σχετικά με την τήρηση των υποχρεώσεων των φορέων που προκύπτουν από τις συμβάσεις παραχώρησης.
