Την Τρίτη κυκλοφορεί στα βιβλιοπωλεία από τις εκδόσεις «Πόλις» το νέο βιβλίο του Δημήτρη Ψαρρά, που έχει τίτλο «34 εβδομάδες του Κυριάκου Μητσοτάκη». Προδημοσιεύουμε απόσπασμα από την εισαγωγή που έχει γράψει ο ίδιος ο συγγραφέας:
Ακόμα και σήμερα δεν έχει εξηγηθεί ικανοποιητικά το μυστικό της πολιτικής επικράτησης του Κυριάκου Μητσοτάκη και της εξουδετέρωσης όλων των αντιπάλων του στα άλλα κόμματα, αλλά και εντός της Ν.Δ. Ισως η μεγαλύτερη έκπληξη που επιφύλασσε στους κάθε λογής μελετητές και σχολιαστές της πολιτικής του διαδρομής ήταν η μη αναμενόμενη και επομένως δύσκολα ερμηνεύσιμη πορεία επιταχυνόμενης φθοράς που ακολούθησε τον εκλογικό του θρίαμβο του 2023.
Εχω ήδη αφιερώσει δύο μελέτες στην πολιτική διαδρομή του Κυριάκου Μητσοτάκη. Η τρίτη, που κυκλοφορεί τώρα, επιχειρεί να δώσει απάντηση σ’ αυτό το αίνιγμα, πώς δηλαδή κατόρθωσε αρχικά να επιβάλει θεαματικά την προσωπική του πολιτική επικράτηση και πώς, στη συνέχεια, άρχισε να ξηλώνεται η παντοκρατορία του και να γίνονται ορατά τα πραγματικά δεδομένα της διακυβέρνησής του.
Τα 34 κεφάλαια αυτού του βιβλίου στηρίζονται στη σειρά κειμένων που δημοσιεύτηκαν στην «Εφημερίδα των Συντακτών» από τις 26 Σεπτεμβρίου 2022 έως τις 13 Μαΐου 2023. Η εβδομαδιαία σελίδα που τα φιλοξενούσε έφερε τον τίτλο «Τα καινούργια ρούχα του πρωθυπουργού» και στο λογότυπό της, που φιλοτέχνησε η Λουίζα Καραγεωργίου, γινόταν σαφής η αναφορά στο παραμύθι με τον «βασιλιά» που πρέπει να βρεθεί κάποιο αθώο παιδί να φωνάξει ότι «είναι γυμνός». Στόχος της σειράς ήταν να εισηγηθεί την κεντρική αυτή ιδέα, να τεκμηριώσει δηλαδή την πολιτική γύμνια του κ. πρωθυπουργού και να εκθέσει τους ποικίλους υποστηρικτές του που αρκούνταν να εκφράζουν τον θαυμασμό τους για την προσωπικότητα και το έργο του.
Η χρονική στιγμή που επιλέχτηκε για τη δημοσίευση αυτής της σειράς ήταν η ολοκλήρωση της πρώτης θητείας του Κυριάκου Μητσοτάκη στο Μέγαρο Μαξίμου, οι τελευταίες 34 βδομάδες πριν από τις εκλογές του 2023. Από μια πρώτη ματιά, τα όσα εξιστορούν και σχολιάζουν αυτά τα κείμενα μοιάζει να έχουν ακυρωθεί από την πανηγυρική επανεκλογή του Κυριάκου Μητσοτάκη στις διπλές εκλογές του 2023. Πώς μπορεί κανείς να μιλά για «γυμνό βασιλιά» στο Μέγαρο Μαξίμου, όταν η Νέα Δημοκρατία στα χέρια του Κυριάκου Μητσοτάκη κατόρθωσε να ξεπεράσει το 40% των ψήφων και στις δύο εκλογικές μάχες (Μάιο και Ιούνιο 2023), συγκεντρώνοντας υπερδιπλάσιες ψήφους από το δεύτερο κόμμα, τον ΣΥΡΙΖΑ;
Αυτό το εύλογο ερώτημα ήρθε να θέσει υπό αμφισβήτηση η επόμενη εκλογική μάχη. Εναν χρόνο μετά τις βουλευτικές, οι ευρωεκλογές έριξαν το ποσοστό της Ν.Δ. στο 28%. Και πάλι κανείς δεν θορυβήθηκε στο Μέγαρο Μαξίμου, εφόσον σε βαθιά κρίση βρισκόταν ο ΣΥΡΙΖΑ, το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης, που είχε καταλήξει να κατευθύνεται από έναν νεοφιλελεύθερο επιχειρηματία, θαυμαστή του Κυριάκου Μητσοτάκη και πολέμιο κάθε Αριστεράς. Ομως, λες και είχε σωρευτεί πλέον τόση υπόγεια διαμαρτυρία για την πολιτική του «επιτελικού κράτους», που ξέσπασε ξαφνικά η λαϊκή αντίδραση και για πρώτη φορά φάνηκε η «γύμνια» του «βασιλιά». Μπορεί να μην πρόβαλλε ακόμη κάποια άμεση εναλλακτική λύση στο πολιτικό αδιέξοδο, αλλά τα βέλη της λαϊκής διαμαρτυρίας έθεσαν για πρώτη φορά ως πρώτο τους στόχο την κορυφή της πολιτικής ιεραρχίας.
Πιστεύω ότι αυτή η αλλαγή φάσης στις σχέσεις του «επιτελικού κράτους» με τους υπηκόους του καθιστά και πάλι εξαιρετικά επίκαιρα τα θέματα που περιλαμβάνουν τα 34 κεφάλαια της σειράς «Τα καινούργια ρούχα του πρωθυπουργού». Εντελώς ενδεικτικά, θα απαριθμήσω ορισμένα από τα καίρια διλήμματα που συνοδεύουν την πολιτική καριέρα του Κυρ. Μητσοτάκη, σε συνδυασμό με τα κεφάλαια του βιβλίου που αναφέρονται σ’ αυτά.
Είναι άραγε ο Κυριάκος Μητσοτάκης…
■ Μορφωμένος ή ημιμαθής;
■ Αδιάφθορος ή παραγωγός σκανδάλων;
■ Κεντροδεξιός ή ακροδεξιός;
■ Σύγχρονος πολιτικός ή δεξιός λαϊκιστής;
■ Δημοκράτης ή αντιδημοκράτης;
■ Φιλελεύθερος ή νεοφιλελεύθερος;
■ Δημοφιλής στα ΜΜΕ ή ελεγκτής των ΜΜΕ;
■ Αρχαιολάτρης ή αρχαιοπώλης;
■ Ειρηνόφιλος ή πολεμοχαρής;
■ Ευρωπαίος ή Αμερικανός;
Αλλά για να μη σκεφτεί κανείς ότι όλα αυτά είναι μια κριτική εκ του ασφαλούς και εκ των υστέρων, παραθέτω σε παράρτημα ένα κείμενο εκτός της σειράς αυτής. Γράφτηκε λίγες μέρες μετά την ανάληψη των πρωθυπουργικών καθηκόντων από τον Κυριάκο Μητσοτάκη, με αφορμή την ομιλία του στη Βουλή στις 6 Αυγούστου 2019 για την ίδρυση του «επιτελικού κράτους».
Στην ομιλία αυτή, ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε την ατυχή έμπνευση να ξεκινήσει αντιγράφοντας τα λόγια του σατιρικού ποιητή της μετεπαναστατικής Ελλάδας, Αλέξανδρου Σούτσου, τα οποία βέβαια έχει παρανοήσει. Αλλά στην ομιλία αυτή περιγράφονται από εκείνη την πρώτη στιγμή τα χαρακτηριστικά της διακυβέρνησης Μητσοτάκη που πλέον έχουν καταστεί γνωστά σε όλους: η κυβερνητική αμετροέπεια, η αλαζονική στάση του αρχηγού, ο ειδικός ρόλος όχι μόνο των μαθητών του Καρατζαφέρη και του δικτάτορα Παπαδόπουλου (Γεωργιάδη – Βορίδη), αλλά και του βιομήχανου Λούλη και του επικεφαλής της ΕΥΠ, Κοντολέοντος, οι οποίοι επρόκειτο να γίνουν πασίγνωστοι τους επόμενους μήνες. Και κυρίως η αυταρχική, αντιλαϊκή και φαύλη διακυβέρνηση.
Δεν διεκδικώ ιδιότητες προφήτη. Απλώς επισημαίνω ότι όποιος παρακολούθησε την πορεία του Κυριάκου Μητσοτάκη, από τη στιγμή που ανέλαβε να διαδεχτεί τον πατέρα του στην κεντρική πολιτική σκηνή, δεν εκπλήσσεται καθόλου με όσα διέπραξε κατά την πρωθυπουργία του, και μάλιστα από την πρώτη στιγμή.
