Σε νέα βάση τίθεται η ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης-Κύπρου μετά το επενδυτικό ενδιαφέρον τρίτων χωρών που εκφράστηκε την περασμένη εβδομάδα στην Αθήνα. Για τις εξελίξεις ενημερώθηκε χθες η Κομισιόν από τα πλέον επίσημα χείλη. Στις Βρυξέλλες πραγματοποιήθηκε συνάντηση μεταξύ των υπουργών Ενέργειας Ελλάδας και Κύπρου με τον Ευρωπαίο επίτροπο Ενέργειας Νταν Γιόργκενσεν, με φόντο την κοινή δήλωση Μητσοτάκη – Χριστοδουλίδη μετά την παράλληλη συνάντησή τους στην Αθήνα.
Οι δύο υπουργοί, Παπασταύρου και Παπαναστασίου, ενημέρωσαν τον αρμόδιο Επίτροπο για την συνεδρίαση του σχήματος «3+1» στην Αθήνα την περασμένη εβδομάδα στο Ζάππειο.
«Υπογραμμίσαμε την ανάγκη να επικαιροποιηθούν τα οικονομικά και τεχνικά στοιχεία της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κύπρου και Ελλάδας, ενόψει του δυνητικού επενδυτικού ενδιαφέροντος. Επισημάναμε την ανάγκη η Ευρώπη να κινηθεί γρήγορα, να ενισχύσει τα έργα διασυνδεσιμότητας, για την περαιτέρω αποκλιμάκωση της τιμής ρεύματος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις», δήλωσε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου.
«Η πιο σημαντική παράμετρος είναι να προσελκύσουμε ισχυρούς επενδυτές, οι οποίοι θα έχουν τη δυνατότητα να υλοποιήσουν το έργο, ώστε οι προκλήσεις γύρω από το οικονομικό και τεχνικό κομμάτι να είναι βιώσιμες. Με αυτή τη λογική κινούμαστε προς την κατεύθυνση της συγκεκριμένης μελέτης, έτσι ώστε να εντάξουμε το τεχνοοικονομικό σκέλος στο νέο περιβάλλον, το οποίο στοχεύει στην εξεύρεση ισχυρών παικτών και ταμείων», είπε ο υπουργός Ενέργειας της Κύπρου Γιώργος Παπαναστασίου. Οι υπουργοί Ενέργειας Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και ΗΠΑ εξέφρασαν σε κοινή τους δήλωση τη στήριξή τους σε ευρύτερα έργα περιφερειακής διασύνδεσης, κάτι που ερμηνεύεται από Αθήνα και Λευκωσία ως έμμεση στήριξη στο έργο του GSI. Το ενδιαφέρον ΗΠΑ, Ισραήλ αλλά και χωρών του Κόλπου (Αμπου Ντάμπι), όπως και η προοπτική επέκτασης του καλωδίου από Κύπρο προς Ισραήλ εκτιμώνται ως θετικές εξελίξεις. Στο πλαίσιο αυτό, στη συνάντηση χθες στις Βρυξέλλες, εκτιμήθηκε ότι η διεύρυνση της συμμετοχής στο επενδυτικό σχήμα του GSI δημιουργεί νέες προοπτικές.
Ο κίνδυνος
Πηγές των Βρυξελλών ανέφεραν ότι το έργο διασύνδεσης Κρήτης-Κύπρου ενδεχομένως να αποτελέσει τμήμα του μελλοντικού διαδρόμου Ινδίας – Χωρών του Κόλπου – Ευρώπης (IMEC), όπου η Ελλάδα μπορεί να παίξει σημαντικό ρόλο. Ολα αυτά τα ζητήματα αναμένεται να συζητηθούν σε προγραμματισμένη συνάντηση των υπουργών Ενέργειας των τεσσάρων χωρών (Ελλάδας, Κύπρου, ΗΠΑ, Ισραήλ) τον Απρίλιο στην Ουάσινγκτον.
Οι ίδιες πηγές ανέφεραν ότι ως έργο Κοινού Ενδιαφέροντος (PSI) της Ε.Ε., πρέπει πρώτα να γίνει το κομμάτι του GSI το οποίο η Κομισιόν έχει δεσμευτεί να ενισχύσει με 657 εκατομμύρια. Συνεπώς η πρόταση του ισραηλινού υπουργού Ενέργειας Κοέν στην Αθήνα, για αντιστροφή της φοράς εκτέλεσης της διασύνδεσης, αρχίζοντας από το μικρότερο και φθηνότερο τμήμα του, μεταξύ Ισραήλ και Κύπρου, δεν ευσταθεί στο πλαίσιο του GSI ως έργο Κοινού Ενδιαφέροντος της Ε.Ε., λέει η Αθήνα, Βεβαίως, το επιχείρημα της ισραηλινής πλευράς ότι τα 300 χιλιόμετρα καλωδίου που απαιτούνται για τη διασύνδεση Ισραήλ – Κύπρου, αντιστοιχούν στο μήκος του καλωδίου που έχει ήδη «πλέξει» η γαλλική Nexans περιπλέκει τα πράγματα. Αν το Τελ Αβίβ είναι διατεθειμένο να πληρώσει το κόστος του, ίσως αυτό δίνει χρόνο και χρήμα σε Αθήνα- Λευκωσία- Βρυξέλλες.
Το ουσιωδέστερο κώλυμα που προβάλλει η Λευκωσία, ο γεωπολιτικός κίνδυνος, παραμένει ακάλυπτος. Τι θα κάνει η Αγκυρα αν τα ερευνητικά σκάφη ξαναβγούν είτε στο Αιγαίο, είτε στη θαλάσσια ζώνη μεταξύ (κατεχόμενης) Κύπρου και Ισραήλ; Τι θα κάνουν Ε.Ε., Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ αν επαληθευτεί το αυτονόητο, ότι η Αγκυρα θα τα κάνει μπουρλότο; Ισως η απάντηση της ελληνικής διπλωματίας, ότι προς το παρόν δεν επίκειται επανάληψη των ερευνητικών διελεύσεων στο Αιγαίο, είναι αρκετά σαφής.
Οι δηλώσεις Γιόργκεσεν
Ο επίτροπος Νταν Γιόργκεσεν μετά τη συνάντηση με τους Υπουργούς δήλωσε σχετικά: «Είχα μια εποικοδομητική συνάντηση με τους Υπουργούς Ενέργειας της Ελλάδας και της Κύπρου στις Βρυξέλλες, μετά την κλήση μας τον Οκτώβριο.
Συζητήσαμε βασικές ενεργειακές πρωτοβουλίες όπως η Διασύνδεση της Μεγάλης Θάλασσας, ένα έργο που η ΕΕ υποστηρίζει σθεναρά, μεταξύ άλλων μέσω χρηματοδότησης από το Ταμείο “Συνδέοντας την Ευρώπη”.
Η πρωτοβουλία για τους Energy Highways, την οποία ανακοίνωσε η Πρόεδρος Φον ντερ Λάιεν στην ομιλία της για την Κατάσταση της Ένωσης, περιλαμβάνει την ηλεκτρική διασύνδεση της Κύπρου με την ηπειρωτική Ευρώπη για τον τερματισμό της ηλεκτρικής απομόνωσης.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα συνεχίσει να κάνει ό,τι περνάει από το χέρι της για να βοηθήσει στην πρόοδο αυτού του έργου. Ανυπομονώ να συνεχίσω να συνεργάζομαι με την Ελλάδα και την Κύπρο για επιτευχθεί αυτό στο πεδίο.
Η καλύτερη και βελτιωμένη διασύνδεση είναι απαραίτητη στην ΕΕ – για να μειωθούν οι τιμές ενέργειας για τους πολίτες και τη βιομηχανία μας και για να διασφαλιστεί η ανεξαρτησία μας».
