Η νέα ταινία του πολυβραβευμένου ιταλοτουρκικής καταγωγής σκηνοθέτη Φερζάν Οζπετεκ εκτυλίσσεται στα παρασκήνια της κινηματογραφικής τέχνης, εκεί όπου δρουν, στη Ρώμη της δεκαετίας του ’70 αλλά και της σύγχρονης εποχής, μοδίστρες, βοηθοί ενδυματολογίας και σχεδιάστριες.
Διαμάντια
(Diamonds, Ιταλία, 2024, 126´)
Σκηνοθεσία: Φερζάν Οζπετεκ
Ηθοποιοί: Λουίζα Ρανιέρι, Τζάσμιν Τρίνκα, Στέφανο Ακόρσι, Λούκα Μπαρμπαρόσα
Η δέκατη πέμπτη ταινία του πολυβραβευμένου ιταλοτουρκικής καταγωγής σκηνοθέτη Φερζάν Οζπετεκ («Hamam», 1997, 94’) αντλεί υλικό από την ίδια του τη ζωή. Στη δεκαετία του ’80, ως βοηθός σκηνοθέτη, είχε την ευκαιρία να συχνάζει σε εργαστήρια κινηματογραφικών και θεατρικών κοστουμιών, εμπειρία που γίνεται εδώ πηγή έμπνευσης. Παράλληλα, στήνει ένα μωσαϊκό βασισμένο σε γυναικείους χαρακτήρες, με πρωταγωνίστριες ορισμένα από τα πιο γνωστά ονόματα κορυφαίων Ιταλίδων ηθοποιών, και δημιουργεί μια ταινία της οποίας η αφήγηση εναλλάσσεται ανάμεσα σε έναν φόρο τιμής στις αθέατες δημιουργούς της κινηματογραφικής τέχνης (μοδίστρες, βοηθούς, σχεδιάστριες) και στην αποτύπωση των προσωπικών ιστοριών και της καθημερινότητάς τους.
Η ταινία εκτυλίσσεται σε δύο χρονικά επίπεδα. Στη Ρώμη της δεκαετίας του ’70, παρακολουθούμε τις αδελφές Αλμπέρτα και Γκαμπριέλα Κανόβα, επικεφαλής του θρυλικού εργαστηρίου Κανόβα, όπου δημιουργούνται κοστούμια για τον κινηματογράφο και το θέατρο. Η Αλμπέρτα είναι αυστηρή και αφοσιωμένη, ενώ η Γκαμπριέλα παλεύει με την απώλεια της κόρης της. Στο παρόν, ένας σκηνοθέτης συγκεντρώνει τις αγαπημένες του ηθοποιούς για να συμμετάσχουν σε μια ταινία που διαδραματίζεται στη Ρώμη της δεκαετίας του ’70, μέσα σε έναν αριστοκρατικό οίκο ραπτικής, θέλοντας να δημιουργήσει ένα φιλμ που να εστιάζει στη γυναικεία παρουσία.
Μέσα από προσεγμένα κάδρα, επιμελημένα σκηνικά, υποδειγματικές ερμηνείες και μια ισορροπία μεταξύ κωμωδίας και δράματος, ο Φερζάν Οζπετεκ επιχειρεί να αναδείξει τη γυναικεία παρουσία ως δημιουργική και συναισθηματική δύναμη που δεσπόζει σε ένα κατεξοχήν ανδροκρατούμενο περιβάλλον, φέρνοντας τις γυναίκες στο επίκεντρο. Μέσα από τις ατομικές διαδρομές των ηρωίδων αποκαλύπτεται η αφοσίωσή τους στο έργο τους, η δημιουργία εξαιρετικών κοστουμιών υπό ασφυκτικά χρονικά περιθώρια και η ικανότητά τους να αντεπεξέρχονται σε απαιτητικές καλλιτεχνικές προκλήσεις. Η ενδυματολογική επιμέλεια της ταινίας ξεχωρίζει, υπογεγραμμένη από τον υποψήφιο για Οσκαρ ενδυματολόγο Στέφανο Τσαμίτι («Εγώ, Καπετάνιος», 2023, 121’), που δημιουργεί μιαν αντίφαση καθώς το έργο υμνεί τις γυναίκες ενδυματολόγους αλλά την κεντρική δημιουργική θέση της ταινίας καταλαμβάνει ένας άνδρας.
Ο Οζπετεκ «φορτώνει» το «Diamanti» με ένα πολυπρόσωπο γυναικείο καστ, του οποίου οι χαρακτήρες τείνουν να «χάνονται» στην πορεία, μέσα σε μια υπερβολική μελοδραματική ατμόσφαιρα ενώ η ταινία δεν κατορθώνει να υπερβεί πλήρως την ανάλαφρη, ενίοτε εξωραϊσμένη και κάπως καρτ ποστάλ αναπαράσταση της κινηματογραφικής βιομηχανίας της δεκαετίας του ’70. Μέσα από ένα σενάριο που κινείται ανάμεσα στο παρελθόν και το παρόν, ο σκηνοθέτης δεν καταφέρνει να γεφυρώσει ικανοποιητικά τα δύο αφηγηματικά επίπεδα, ούτε δημιουργεί μια οργανική, «αόρατη» σύνδεση μεταξύ τους. Παρά το γεγονός ότι αποτυπώνει οπτικά με μαεστρία τη διαδικασία και την αξία της δημιουργίας ενός κοστουμιού, δεν επιτυγχάνει με την ίδια ακρίβεια τον αρχικό του στόχο: να φωτίσει ουσιαστικά τους γυναικείους χαρακτήρες, προσδίδοντάς τους το απαραίτητο ψυχολογικό και δραματουργικό βάθος.
Ο τιμωρός
(She Rides Shotgun, ΗΠΑ, 2025, 120´)
Σκηνοθεσία: Νικ Ρόουλαντ
Ηθοποιοί: Τάρον Εγκερτον, Ανα Σοφία Χέγκερ, Τζον Κάρολ Λιντς, Ρομπ Γιανγκ
Ο Νικ Ρόουλαντ μεταφέρει στη μεγάλη οθόνη το βραβευμένο μυθιστόρημα του Τζόρνταν Χάρπερ «She Rides Shotgun», αφηγούμενος την ιστορία του Νέιτ, ενός πρόσφατα αποφυλακισμένου πρώην κατάδικου που, σημαδεμένος για θάνατο από αδυσώπητους εχθρούς, αναγκάζεται να προστατεύσει την αποξενωμένη 11χρονη κόρη του, Πόλι. Καθώς διαφεύγουν από έναν διεφθαρμένο σερίφη και τον βίαιο αρχηγό μιας συμμορίας, πατέρας και κόρη, με ελάχιστους πόρους και καμία σιγουριά, σφυρηλατούν έναν δεσμό υπό πίεση: εκείνος της μαθαίνει πώς να επιβιώνει κι εκείνη του αποκαλύπτει το αληθινό νόημα της άνευ όρων αγάπης.
Με δύο εξαιρετικούς πρωταγωνιστές, τον Τάρον Εγκερτον και την 11χρονη Ανα Σοφία Χέγκερ, ο Νικ Ρόουλαντ παραδίδει ένα road movie δράσης με στοιχεία νεο-γουέστερν, επιχειρώντας να προσδώσει μια ρεαλιστική απεικόνιση και να ψυχογραφήσει σε βάθος τη σχέση πατέρα-κόρης. Ωστόσο, αυτό το πάντρεμα τελικά δεν λειτουργεί. Το σενάριο αδυνατεί να διατηρήσει μια ισορροπία: προσπαθεί να αποδώσει ρεαλισμό στη δυναμική των δύο ηρώων, αλλά τον αναιρεί όταν η αφήγηση καταφεύγει σε γνώριμες σκηνές δράσης που στερούνται αληθοφάνειας. Είναι δύσκολο να πιστέψει κανείς πως οι χαρακτήρες θα επιβίωναν για τόσο καιρό καταδιωκόμενοι από μια εγκληματική οργάνωση και την αστυνομία, ενώ η προσπάθεια ενσωμάτωσης στοιχείων αστυνομικού θρίλερ καταλήγει να μπερδεύει τα κινηματογραφικά είδη, χωρίς να υπηρετεί κανένα με πειστικότητα.
Ο Ρόουλαντ επιχειρεί να προσδώσει βάθος σε ένα σενάριο που εξαντλεί τη δυναμική της σχέσης των δύο πρωταγωνιστών ήδη από νωρίς, περιορίζοντάς τους στη συνέχεια σε μια διαδοχή σκηνών δράσης. Το αποτέλεσμα επιβαρύνεται με κλισέ και μια εμφανή προσπάθεια πρόκλησης συναισθήματος. Ο «Τιμωρός» ξεχωρίζει κυρίως χάρη στις ερμηνείες των δύο πρωταγωνιστών του, χωρίς όμως να υπερβαίνει τα όρια μιας ανεξάρτητης ταινίας δράσης, όσο κι αν το επιδιώκει, περιοριζόμενος σε μια επιφανειακή σκιαγράφηση των ηρώων.
ΕΠΑΝΕΚΔΟΣΕΙΣ
Ο λόγος
(The word, Δανία, 1955, 126´)
Σκηνοθεσία: Καρλ Τέοντορ Ντράγερ
Ηθοποιοί: Χένρικ Μάλμπεργκ, Εμιλ Χας Κρίστενσεν, Μπριγκίτε Φέντερσπιελ
Η ιστορία εκτυλίσσεται στη Δανία, το 1925, σε μια αγροτική οικογένεια, όπου οι θρησκευτικές συγκρούσεις και οι οικογενειακές εντάσεις κορυφώνονται με ένα θαύμα, την ανάσταση μιας νεκρής, φέρνοντας κάθαρση και συγχώρεση. Το «Ordet» αποτελεί εμβληματικό δείγμα υπερβατικού ρεαλισμού, συνδυάζοντας λιτή λαϊκή δραματουργία με έντονες ψυχολογικές και μεταφυσικές εμπειρίες.
Τζέιμς Μποντ: Πράκτωρ 007 εναντίον δρος No
(Dr. No, Μ. Βρετανία, ΗΠΑ, 1963, 110´)
Σκηνοθεσία: Τέρενς Γιανγκ
Ηθοποιοί: Σον Κόνερι, Μπέρναρντ Λι, Τζόζεφ Γουάισμαν, Ούρσουλα Αντρες
Ο Τζέιμς Μποντ στέλνεται στην Τζαμάικα για να ερευνήσει την εξαφάνιση ενός συναδέλφου του. Η έρευνά του τον οδηγεί στο απομονωμένο νησί του μυστηριώδους δρος No, ο οποίος σχεδιάζει να σαμποτάρει το αμερικανικό διαστημικό πρόγραμμα χρησιμοποιώντας προηγμένη τεχνολογία. Η πρώτη εμφάνιση του θρυλικού Βρετανού πράκτορα, δημιουργία του Ιαν Φλέμινγκ, στον κινηματογράφο με πρωταγωνιστή τον υπέροχο Σον Κόνερι.
Ο ένοικος
(The tenant, Γαλλία, 1976, 129’)
Σκηνοθεσία: Ρομάν Πολάνσκι
Ηθοποιοί: Ρομάν Πολάνσκι, Ιζαμπέλ Αντζανί, Σέλεϊ Γουίντερς, Λίλα Κέντροβα
Ο Πολωνός εμιγκρές Τρελκόφσκι νοικιάζει στο Παρίσι ένα πολύ μικρό διαμέρισμα. Μαθαίνει ότι η προηγούμενη ένοικος βρίσκεται ετοιμοθάνατη στο νοσοκομείο μετά από απόπειρα αυτοκτονίας και την επισκέπτεται. Σιγά σιγά, ταυτίζεται με την προκάτοχό του, τον καταλαμβάνει και βυθίζεται σε ένα παρανοϊκό, τρομακτικό σπιράλ.
